¶ Citulus¶ Decimus
ſapientia que eſt virtus intellectualis: vtpotemagis de ꝓpinquo deum attingēs ꝑ quandamſpūs vnionē aīe ad ip̄m. Et inde hꝫ ꝙ nonſolūdirigat in ꝯtemplatōne. qd̓ facit ſapīa virtusintellectualis: ſed etiā in actione circa humana. Quāto em̄ virtus ē altior. tanto ad pluraſe extendit. vt hr̄ in li. de cauſis. Per prius tn̄ꝑtinet ad hꝰ ſapīam ꝯtemplatio diuinoꝝ. et ꝑpoſterius dirigere actus humanos ẜm rationes diuinas. Nec tn̄ ex directōne ſapientie inhumanis actibꝰ ꝓuenit amaritudo aut labor:ſed potius ꝓpter ſapīam amaritudo et labor.que eſt in oꝑbꝰ humanis. ꝓpter ſapīam ꝯuertitur in dulcedinē ⁊ requiem. ẜm illud Sap̄.viij. Non hꝫ amaritudi nē cōuerſatio illius .ſ.ſapīe. nec tedium ꝯuictus eius: ſed gaudium.¶ Cum aūt iſta qͣtuor dona .ſ. ſapīa. ītellectꝰ.ſcīa. et ꝯſilium ꝑtineant ad vim ꝯgnitiuaꝫ ſeupotentiā intellectiuā. Alia tria .ſ. fortitudo.pietas. et timor ad appetitiuaꝫ. qūo iſta quatuor differant int̓ ſe. Sic declarat. b. tho. ſcd̓aſcd̓e. q. viij. ar. vj. Iſta qͣtuor dona ordināturad ſuꝑnaturalem ꝯgnitōnem. que in nobis ꝑfidem fundatur. Fides aūt eſt in nobis ex auditu. vt dr̄ ad Ro. x. Un̄ oportet aliqua ꝓponihoī ad credendū. nō ſicut viſa: ſꝫ ſicut auditaquibꝰ homo aſſentiat ꝑ fidem. Fides aūt pͥmoet principaliter ſe habet ad veritatem primāque deus eſt. Secūdario ad quedā circa creaturas ꝯſideranda. vt incarnatōem ſeu xp̄i humanitatē. creatōem. gubernatōem creaturaꝝiuſtificatōem hoīm et hꝰ. Ulterius tertō ſe extendit ad directōem hūanoꝝ oꝑm. ẜm ꝙ fidesꝑdilectōem oꝑatur. vt .ſ. credat agēda eſſe abhominibꝰ ẜm regulas diuinas. q̄ tradūtur inſacra ſcriptura. vt ſūt mādata dei. Sic gͦ circaea que ꝓponūtur nobis credēda duo requirūt̉ex ꝑte nrā. Primū eſt vt intellecta penetrēturſeu capiātur vt credenda. qd̓ fit ꝑ donū intellectus. per quē habetur qͣi quedam certitudo. n̄demōſtrationis: ſꝫ efficacis ꝑſuaſionis. ſic eſſefirmiter aſſentiendū his que ſunt fidei. Secūdo oportet vt hō de his habeat iuditiū rectū.Et hoc iuditiuꝫ ꝙͣtum ad res diuinas ꝑtinetad donuꝫ ſapīe. Ꝙͣtum v̓o ad res creatas ꝑtinet ad donū ſcīe. Ꝙͣtum v̓o ad applicatōem adꝑticularia oꝑa ꝑtinet ad donū cōſilij. ¶ Sapiens vt dicit Iſido. in li. ethimol̓. dictus ē aſapore. qꝛ ſicut guſtus ē aptus ad diſcretōemſaporis ciboꝝ. ſic ſapiens dr̄ ad dinoſcentiamreꝝ et cauſarū circa diuina et agēda. Et huicopponit̉ ſtulticia. vt dicit Greg. in moral̓. tanꝙͣ ꝯͣria ei. que dicta ē a ſtupore. Scd̓m Iſido.importat quādam ebetudinē cordis ⁊ obtuſionem ſenſuū. Et idem ē inſipīa cū ſtulticia. Un̄inſipīa qͣſi ſine ſapore diſcretōnis. Et p̄cipuevidet̉ eſſe aliqͥs ſtultus et inſipiēs. qͥ deficit inſnīa iuditij circa altiſſimaꝫ cām: accipiēs proaltiſſima cā et ꝓ vltimo fine aliqd̓ bonū terrenū vel creatū. tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. xlvj. arti. j.
¶ Ponit aūt Iacobꝰ apo. §. vj.ſtolus. iij. c. ſue epl̓e ſeptē ꝓprietates ſeu effecthꝰ ſapīe. Dicit em̄ ſapīa que deſurſū eſt. Primū quidē pudica ē. Deinde pacifica. Moleſta.ſuaſibilis. bonis ꝯſentiēs. plena mīa et fructibus bonis. iudicās ſine ſimulatōne. Et pn̄t figurari ꝑ ſepteꝫ colūpnas de quibꝰ dr̄ ꝓuer. ix.Sapīa edificauit ſibi domū .ſ. aīe. Scidit colūpnas ſeptē. quibꝰ .ſ. ſuſtentet̉ edifitiū ſpūalemiſcuit vinū feruētis dilectōnis. poſuit mēſārefectōnis ſpūalis q̄ eſt pax mētis. Que ē tronus ſalomonis qͥ dictus ē rex pacificus et ſapiētiſſimus. Et dn̄s de eo. Erit ip̄e mihi ī filiūij. reguꝫ. vij. Corrn̄det em̄ dono ſapīe ſeptimabt̄itudo qua dr̄. Gt̄i pacifici qm̄ filij dei vocabunt̉. Ubi dicit Aug. de ẜmone dn̄i in monte.Sapīa ꝯuenit pacificis. ī quibꝰ nullꝰ motusē rebellis: ſꝫ obtꝑans rōni. Et vt dīc tho. ſcd̓aſcd̓e. q. xlv. ar. vj. Cōgrue ſeptīa bt̄itudo p̄dicta abaptat̉ dono ſapīe. et ꝙͣtum ad meritū ⁊ꝙͣtum ad p̄miū. Ad meritū quidem ꝑtinet qd̓dr̄. beati pacifici. Pacifici em̄ dicuntur quaſipacē facientes. vel in ſeip̄is. vel in alijs. quoꝝvtrunqꝫ ꝯuenit ꝑ hoc. ꝙ ea in quibꝰ pax ꝯſtituitur. ad debitū ordinē redigūtur. Nam paxē trāquillitas ordinis. vt dicit Aug. xix. de ci.dei. Ordinare aūt ꝑtinet ad ſapīam vt ptꝫ perph̓m in. j. meth̓. Et ideo eſſe pacificū ꝯuenienter attribuit̉ ſapīe. Ad premiū aūt ꝑtinet qd̓dr̄. Filij dei vocabūtur. Dicuntur aūt filij deiinꝙͣtum ꝑticipāt ſil̓itudinē filij vnigeniti ⁊ naturalis. Scd̓m illud ad Ro. viij. Quos p̄ſciuit⁊ p̄deſtinauit ꝯformes fieri ÿmaginis filij ſuiqui ē ſapīa genita. et iō ꝑcipiendo donū ſapīead dei filiatōnem homo ꝑtingit. Quomō aūtpredicte ſeptem ꝓprietates ſeu effectus poſitia Iacobo ꝑtineant ad ſapientiā. Sic declaratTho. vbi ſupra. Ad ſapientiā ẜm quod eſt donum. ꝑtinet nonſolum ꝯtemplari diuina: ſedetiā regulare actus hūanos. In qua directōeprimo occurrit remotio a malis que ꝯtrariātur ſapientie. Un̄ et timor dr̄ eſſe initiū ſapīeinꝙͣtum facit timor recedere a malis. ẜm illd̓Timor dn̄i expellit pct̄m. Ultimū aūt eſt ſicutfinis .ſ. ꝙ omnia ad debitū ordinem redigāturquod pertinet ad ratōnem pacis. Et ideo ꝯueniēter Iacobus dicit. ꝙ ſapientia que deſurſūeſt. primū pudica eſt. quaſi vitās corruptelaspeccati ꝑ timorē. ⁊ ſic ordinat hominē ad deuſicut ꝑ peccatū deordinat̉ quis a deo. nec habet pacē cum deo. Deinde dicit Iacobꝰ ꝙ ſapientia eſt pacifica. quod ē finalis effectus ſapientie. ꝓpter quod ponit̉ beatitudo ipſa pax vtdictum eſt. Un̄ et cōgrue figurat̉ per tronumSalomonis. ad quē aſcēdebatur ꝑ ſex gͣdus.E quibꝰ Iam vnus dictus ē .ſ. pudica .i. timorata. Alia quinqꝫ que ſecūtur. manifeſtāt eaꝑ que ſapīa ad pacē ꝑducit. qͦ ad ꝓximū et qͥad ſe. et ordine ꝯgruo. Nam hoī per pudicitiaa corruptelis peccati recedēti. primo occurrit