Titulus
qui audit a patre et didicit. venit ad me. Sedaddiſcere nō eſt ſine motu liberi arbitrij. Naꝫdiſcens ꝯſentit docenti. Et ꝙ ille ſit motꝰ fidei.oſtendit apl̓s ad Ro. v. dicens. Iuſtificati exfide pacem habeamus ad deū. ¶ Primū ſic declarat tho. vbi ſu̓pra arti. iij. Iuſtificatō impijfit deo mouente homineꝫ ad iuſticiam. Deusautem mouet omnia. ẜm modum ſuū .i. vniuſcuiuſqꝫ rei. Sicut videmus in naturalibus. ꝙaliter mouent̉ ab eo leuia. aliter grauia: propter diuerſam naturā vtriuſqꝫ. Unde ⁊ homines mouet ad iuſticiam ẜm conditionem humane nature. Homo autem habet ẜm ꝓpriamnaturam. ꝙ ſit liberi arbitrij. Et ideo in eo quihabet vſum liberi arbitrij. non fit motio a deoad iuſticiam. abſqꝫ motu liberi arbitrij. Sꝫ itainfundit donū gracie iuſtificantis. ꝙ etiam ſimul cum hoc mouet liberum arbitrium ad donum gracie acceptandū. in his qui ſunt motionis huius capaces. Unde ꝙ pueri in baptiſmoiuſtificētur ſine motu liberi arbitrij. hoc eſt qꝛnondum ſunt capaces huiꝰ motus. Et ideo mouentur a deo ad iuſticiam per ſolam informationē anime ipſoꝝ: quod nō fit abſqꝫ ſacramēto baptiſmi. Et aꝑte: vt ſicut pct̄m originale aquo iuſtificant̉. nō ꝓpria volūtate ad eos ꝑuenit ad carnalē originē: ita etiā ꝑ ſpiritualē regeneratōeꝫ a xp̄o in eos gr̄a deriuat̉. Et ꝙ ſalomon dormiendo. vnde ⁊ ſine motu liberi arbitrij. cōſequutus ſit donū ſapīe vt ptꝫ. iij ℟. iij.dicendū. ꝙ nō meruit nec accepit tūc ſapiētiāſed in ſōno declaratū eſt ei ꝙ ꝓpter p̄cedens deſideriū daret̉ ſibi ſapīa. ¶ Eſt aūt iſte motusliberi arbitrij in deū qui reꝑitur in iuſtificatūne motus ꝑ fibeꝫ. Et ratio eſt ẜm tho. vbi ſupͣarti. iiij. qꝛ deus mouet aīam homīs in iuſtificatōne. ꝯuertendo eam ad ſeip̄m. Un̄ dr̄ in pͣs.ẜm aliam lrām. Deus tu ꝯuerſus iuſtificabisnos. Sꝫ p̄ma ꝯuerſio mentis in deū fit ꝑ fideꝫẜm illud ad heb̓. xj. Accedentē ad deū oꝫ credere qꝛ eſt. Et ideo motꝰ fidei requirit̉ ad iuſtificatōeꝫ. Requirit̉ aūt actus fidei in iuſtificatōne ꝙͣtū ad hoc. ꝙ hō credat deū eſſe iuſtificatorē hominū ꝑ miſteriū xp̄i. ẜm illud ad Ro. iii.Credēti ei qui iuſtificat impiuꝫ. imputabit̉ eiad iuſticiā. Et qꝛ motus fidei nō ē ꝑfectus niſiſit caritate informatus: iō in iuſtificatōne impijcū motu fidei. eſt etiā motus caritatis. Aouet̉ aūt liberū arbitriuꝫ in deū ad hoc. ꝙ ſe eiſubiciat. Unde etiā ꝯcurrit ſimul ⁊ actus timoris filialis. ⁊ actus humilitatis. Cōtingit em̄vnū ⁊ eundē actū liberi arbitrij. diuerſaꝝ v̓tutum eſſe. ẜm ꝙ vna imꝑat et alia imꝑat̉ ꝓutactus eſt ordinabilis ad diuerſos fines.¶ Requiritur ⁊ terciuꝫ in. §. iij.iuſtificatōe .ſ. motus liberi arbitrij ī pct̄m deteſtandū. iuxta illd̓ pͣs. Dixi ꝯfitebor aduerſūme iniuſticiā meā dn̄o: ⁊ tu remiſiſti impietatem pct̄i mei. Un̄ etiā Augꝰ. Nemo poſtꝙͣ fuerit ſue volūtatis arbiter ꝯſtitutus. pt̄ nouaꝫinchoare vitā. niſi eum peniteat veteris vite.
¶ Nonusde pe. diſt. j. tres ſunt. Et hoc ſic declarat tho.vbi ſupͣ arti. v. Iuſtificatō impij eſt quidā motus. quo mouetur humana mens a deo a ſtatupeccati in ſtatum iuſticie. Sicut aūt ſe habetcorpus aliqd̓ motū localiter ab aliquo mouēte ad duos terminos .ſ. a quo ⁊ ad quē: ita ſedebet habere anima in motu iuſtificatōnis perliberum arbitriū. Sed in motu locali corpormanifeſtū eſt. ꝙ ita ſe habꝫ corpus motū ꝙ recedit a termino a quo ⁊ accedit ad terminumad quem: ita ⁊ mens humana cū iuſtificatur.oꝫ ꝙ per motū liberi arbitrij recedat a pct̄o.⁊ accedat ad iuſticiā. Receſſus auteꝫ in motuliberi arbitrij intelligitur per deteſtatōnem ſicut acceſſus intelligitur ꝑ deſiderium. Sic gͦoportet in iuſtificatōne impij ꝙ ſit duplex liberi arbitrij motus. Unus quo tendat in deiiuſticiam quaſi terminū ad quem. Alius quotendat in deteſtatōꝫ peccati vt terminū a quorecebit. ¶ Et ſi arguat̉ in contrariū ſic. Si iniuſtificatōne requiritur motus liberi arbitriad deteſtatōꝫ pct̄i. cū oporte at ſingula deteſtari: tūc requiret̉ magnū tempus ad recogitardū ſingula. cū tn̄ iuſtificatō fiat in inſtanti vtdicet̉. Rn̄dit tho. ꝙ in tempore p̄cedente iuſtificatōneꝫ. oꝫ ꝙ homo ſingula pct̄a que ꝯmiſitdeteſtet̉ quoꝝ memoriā ht̄. Et ex tali ꝯſideratione p̄cedenti ſequūtur in anima quidaꝫ motus deteſtantes. Uniuerſaliter oīa pct̄a ꝯmiſſa. inter que etiā inclubunt̉ obliuioni tradita.Et qꝛ vt dicit̉. de pe. di. vij. Apud deuꝫ nullaspatit̉ moras venie ꝯuerſio: cū ſubito quis conteritur ⁊ iuſtificat̉. Debet tn̄ ſuꝑuiuens ſingula peccata recogitare ⁊ deteſtari. ẜm pe.¶ Ex predictis tribꝰ ſequi. §. iiij.tur qͣrtū .ſ. pct̄oꝝ remiſſio. q̄ vtīqꝫ ī inſtanti fitſic infuſio gr̄e. Un̄ glo. ſuꝑ illd̓ Act̉. ij. Factꝰ ērepēte de celo ſonꝰ tanꝙͣ adueniētis ſpūs vehemētis. dic glo. Neſcit tarda molimina ſpūſ ſct̄igr̄a. Hoc at̄ ſic declarat tho. vbi ſup̄ arti. vij.Tota iuſtificatō impij originalit̓ ꝯſiſtit ī infuſione gr̄e. Per eā em̄ libeꝝ arbitriū mouet̉. etculpa remittit̉. Gr̄e aūt infuſio ſit in inſtantiabſqꝫ ſucceſſionē. Cuiꝰ rō eſt. qꝛ ꝙ aliqͣ formaſubito nō inpͥmat̉ ſb̓o. ꝯtingit ex hoc ꝙ ſb̓m n̄ē diſpoſitū. ⁊ agēs indiget tꝑe ad hoc ꝙ ſubiectū diſponat. Un̄ didemꝰ ꝙ qꝛ diaphanū ē ſubito diſpoſitū ad recipiendū lumen. ſubito illuminatur a corpore lucido in actu. Dictum eſtautē ſupra. ꝙ deus ad hoc ꝙ graciaꝫ infundatanime. nō requirit aliquā diſpoſitōeꝫ niſi quāfacit. Facit aūt hmōi diſpoſitōeꝫ gr̄e. qn̄qꝫ qͥdem ſubito. qn̄qꝫ quidem paulatim ⁊ ſucceſſiuevt dictū eſt ſupͣ. Ꝙ em̄ agens naturale nō poſſit ſubito diſponere materiā. contingit ex hocꝙ aliqua indiſpoſitō eius quod reſiſtit in materia citiꝰ diſponit̉. Cū igit̉ d̓tus diuina ſit infinita. pt̄ qͣntācunqꝫ materiam creatā ad formam diſponere: ⁊ multomagis liberū arbitriūhominis cuiꝰ motus poteſt eſſe inſtantaneꝰ ẜmnaturaꝫ. Sic igit̉ iuſtificatō impij fit a deo in