¶ Capitulum¶ Sextum

¶ De effectu gracie oꝑantis que eſt iuſtificaCapitulum ſextum.tio impij.Oſtificato impque ēeffectus gr̄e oꝑantis dr̄ a iuſticia.Iuſticia at̄ dr̄ tripl̓r ẜm tho. pͥmaſcd̓e. q. cxiij. ar. j. Uno mō ꝓut importat rectitudinē ordinātē actū hoīs. in ꝯꝑatōne ad aliū ſingularē hoīeꝫ. Et ſic ē iuſticia ꝑticularis ⁊ p̓tus cardīalis. Secūdo mō ꝓut ordinat ẜm rectitudinē actū hoīs in cōꝑatōe adbonū ꝯmune multitudīs. que dr̄ iuſticia legalis. Tertō mō dr̄ iuſticia ẜm ꝙ īportat rct̄itudinē quādā hoīs ī diſpoſitōe īterioris hoīs: ꝓut .ſ. ſupremū hoīs ſubicit̉ deo. ⁊ inferiores vires aīe ſubdunt̉ ſupreme .i. rōni. Et hāc iuſtitiaꝫ ph̓s. v. ethicoꝝ appellat methaforicā. Abhac igit̉ iuſticia tertō mō ſūpta. ſumit̉ iuſtificatio paſſiue accepta .ſ. ꝓ fieri iuſtū. nō ꝓ facere iuſtū. Et hoc etiā non ꝑ moduꝫ ſimplicisgeneratōnis: quia ſic etiā poſſet ꝯpetere ei quinō eſſet in pct̄o. dum iuſticiā acciꝑet a deo. ſicadam in pͥncipio accepit iuſticiā original̓. cūadhuc nō haberet pct̄m. ſꝫ potuit peccare. Puiuſmōi iuſtificatō ī hoīe includit rōeꝫ motꝰ deꝯtrario ī cōtrariuꝫ. Et ſic iuſtificatō importatquādā trāſmutatōeꝫ de iuſticie ſtatu. ad ſtatuꝫiuſticie p̄dicte. Et de iſta iuſtificatōe h̓ agit̉ dequa ad Ro. iiij. Ei aūt qui nō oꝑatur credenti autē in deū qui iuſtificat impiū. Et ad Roviij. Quos vocauit: hos et iuſtificauit. ¶ Inhac em̄ iuſtificatōne impij ꝯcurrunt quatuorꝑ ordinem: ſimul quidē tempore. ⁊ ſi naturaliter ſeu ordine nature vnū precedat aliud. vilꝫgr̄e infuſio. motus liberi arbitrij ꝑ fidem formatā in deū. Terciū eſt motꝰ liberi arbitrij inpct̄i deteſtatōeꝫ. Quartū ē remiſſio culpe. queẜm pe. de tarantaſia in qͣrto notant̉ in v̓. illo ⁊ſi no dicto orbine. Cōmouiſti terrā tuam .ſ. tudn̄e: terrā .i. pct̄orē debitū terrenis. Et hoc mouendo liberū arbitriū ſuū totū in te. vt .ſ. in tecrebat ⁊ te ſuꝑ om̄ia amet: ideo ꝯmouiſti dn̄e.i. totuꝫ mouiſti. Et ſi om̄is motus eſt a primomouente deo. modo ſpeciali ē hic motꝰ ab eo.ad ſe eum ꝯuertēdo qui prius erat auerſus. vn̄Augꝰ ait. Qui fecit te ſine te. non iuſtificabitte ſine te: te .ſ. dirigente ad deum. Secundo dicit. Conturbaſti eam .ſ. ꝑ motū ſui arbitrij indeteſtatōeꝫ pct̄i: de qua turbatōne in alio. pͣs.dicit penitens ip̄e. Anima mea turbata ē valde. Cōturbaſti ait .i. totā ſimul turbaſti doloreꝯpunctōis. Oportet em̄ penitēteꝫ ait Augꝰ. depe. di. vj. de om̄i pct̄o dolere ſimul. al̓s nō eſſetpenitēs: ſi volūtarie ꝑmane̓t in aliqͦ. nō iuſtificaret̉. Terciū ē pct̄i remiſſio qd̓ ibi notatur.Sana ꝯtritōes eiꝰ. Aīa em̄ ē ꝯtrita in malaꝫꝑtē .i. quaſi tota deſtructa. fracta minutatī indiuerſas affectōnes per pct̄m. Qn̄ quis habetmagnā febrem vel aliam infirmitatē. totū corpus videtur tritum ⁊ fractum. Et ſic ꝑ peccatum anima grauiter infirmata mirabilit̓ debilitata eſt. et quaſi fracta inepta ad qd̓cunqꝫ

bonū. Sed cum peccatū remittitur: ſanatur.pͣs. Qui ſanat oēs infirmitates tuas. ⁊ modūpremittit. Qui ꝓpiciat̉ omnibꝰ iniquitatibꝰ tuis. Quartū eſt gr̄e infuſio vnde iſta om̄ia ꝓcedunt. qd̓ notat cuꝫ dicit. Quia ꝯmota ē .ſ. a teꝑ illuminatōꝫ gr̄e. Unde in figurā cū intrauitih̓s hieroſolimaꝫ. ꝯmota eſt vniuerſa ciuitasdicēs. Quis eſt hic Mat̉. xxj. Intrat dn̄s ih̓s īciuitatem anime ꝑ grām. ⁊ om̄es ſenſus ⁊ affectiones tunc mouentur ꝑ admiratōeꝫ. Rationem autē quare iſta quatuor ponunt̉ in iuſtificatōne impij aſſignat Tho. pͥma ſcd̓e. q. cyiij. arti. vj. dicens. Iuſtificatio eſt quidaꝫ motus quo anima mouetur a deo. a ſtatu culpein ſtatum iuſticie. In quolibet autem motuquo aliquid ab altero mouetur tria requirūtur. Primuꝫ eſt motus ipſius mouentis. Secundo motus mobilis. Tertō conſumatō motus ſiue ꝑuentio ad finem. Ex ꝑte igit̉ motionis diuine accipit̉ gr̄e infuſio. Ex ꝑte liberi arbitrij moti accipiuntur duo motus ipſius ẜmreceſſū a termīo a qͦ. ⁊ acceſſus ad terminū adquē. Cōſumatō aūt ſiue ꝑuentō ad terminumhuiꝰ motus. importat̉ in remiſſione culpe. Inhoc em̄ iuſtificatō ꝯſumat̉. ẜm illd̓ Iſa. xxvij.Hic eſt omnis fructus vt auferatur peccatū.Ꝙ requiratur primuꝫ ad. §. j.iuſtificatōeꝫ impij ptꝫ ꝑ id qd̓ ſcribit̉ ad Ro.iij. Iuſtificati gratis ꝑ grāꝫ ip̄ius. Hoc aūt ſicdeclarat tho. p̄ma ſcd̓e. q. cxiij. hō peccādo deūoffendit. Offenſa aūt non remittit̉ alicui. niſiꝓpt̓ hoc ꝙ animus offenſi pacat̉ offendēti. Etideo ẜm hoc pct̄m remitti dr̄. ꝙ deus nob̓ pacatur. Que quidē pax ꝯſiſtit in dilectōe. qua deꝰnos diligit. Dilectō aūt dei ꝙͣtū eſt ex ꝑte actꝰdiuini. ē eterna ⁊ īmutabilis: ſed ꝙͣtum ad effectum quē in nobis īprimit. qn̄qꝫ interrūpit̉ꝓut .ſ. ab ip̄o qn̄qꝫ deficimus. ⁊ qn̄qꝫ iterum recuꝑamus. Effectus aūt diuine dilectōnis ī nobis qui ꝑ peccatum tollitur eſt gracia qua homo fit dignꝰ vita eterna: a qua peccatuꝫ mortale excludit. Et ideo nō pt̄ intelligi remiſſioculpe niſi adeſſet gr̄e infuſio. Et ꝙͣuis ꝯtīgataliqn̄ apud hoīes. ꝙ vnus homo aliquē nec diligit nec odit: tamen ſi eum offendat. ꝙ ei dimittat offenſam. hoc nō pt̄ ꝯtingere niſi ex ſpetiali beniuolentia. Beniuolentia auteꝫ dei ac̄hominē reparari dicit̉ per donū gr̄e. Et iō licet anteꝙͣ hō peccet. poſſit eſſe ſine culpa ⁊ ſine gr̄a. vt in ſtatu innocentie: tn̄ poſt peccatūnō pt̄ eſſe ſine culpa. niſi ꝑ grām habeat. Iteꝫꝙ deus nō imputet alicui pct̄m ẜm illud. Beatus vir cui nō imputauit dn̄s pct̄m: importatquēdaꝫ gracie effectū in ip̄o cuiꝰ peccatum nōimputatur. Ꝙ em̄ alicui non imputetur peccatum. a deo ex ſua dilectione procedit.Ꝙ requiratur ad.§. ij.iuſtificationem impij motus liberi arbitrij indeum. qui eſt per fidem formatam. patet perillud quod dicit xp̄c Iohannis ſexto. Omnis