¶ Capitulum¶ Quartum

introducit̉: aliqn̄ ī ſubito ī ſanatōe miracl̓oſa¶ Ꝙͣtum ad tercium ſcꝫ ꝙ. §. ij.p̄paratō homīs ad grāꝫ. nō neceſſitat ad grāꝫptꝫ hoc ex eo ꝙ hō ꝯparat̉ ad deū. ſicut lutuꝫad figulū. ẜm illd̓ Hiere. xviij. Sicut lutuꝫ inmanu figuli: ita ⁊ vos in manu mea ait dn̄s.Lutū aūt nō accipit ex neceſſitate formā a figulo. ꝙͣtūcūqꝫ ſit figuratū. Pro cuiꝰ declaratūne dīc tho. pͥma ſcd̓e. q. cxij. ar. iij. ꝙ p̄paratiohoīs ad grāꝫ ē a deo ſicut a mouēte. ⁊ a liberoarbitrio ſicut moto. Poteſt igit̉ gracie conſideratō dupliciter accipi. Uno modo ꝓut eſt alibero arbitrio. ⁊ ẜm hoc nullā neceſſitatē habet ad gracie ꝯſequutōeꝫ: quia donū gr̄e excedit omnē preparatōeꝫ v̓tutis hūane. Alio mōpt̄ ꝯſiderari ẜm ꝙ eſt a deo mouente. ⁊ tūc habet neceſſitatē ad id ad qd̓ ordinat̉: non quidēneceſſitatem coactionis. ſed infallibilitatis:quia intentō dei deficere nō pt̄ ẜm qd̓ dīc Auguſ. de p̄deſtinatōne ſanctoꝝ. ꝙ ꝑ bn̄ficia dei liberant̉ certiſſime quicūqꝫ liberant̉. Un̄ ſi ex ītentōne dei mouentis eſt. ꝙ homo cuiꝰ cor mouet grāꝫ ꝯſequat̉: infallibiliter illā ꝯſequitur.ẜm illd̓ Io. vj. Om̄is qui audit a pr̄e ⁊ didicitvenit ad me. Qd̓ aūt dicit glo. ad Ro. v. Deusrecipit eū qui ꝯfugit ad ſe. alit̓ eſſet in eo iniqͥtas: intelligitur de illo qui confugit ad eum ꝑactum liberi arbitrij. iam ꝑ graciā informatiquem ſi non reciꝑet. eſſet contra iuſticiā quaꝫipſe ſtatuit. Et ſciendū ꝙ defectus gracie prima cauſa ē ex nobis. Sed collatōis gr̄e primacauſa ē ex deo. ẜm illd̓ Oſee. xiij. Perditō tuaiſrahel tm̄ ex te. ex me auxilium tuum.¶ Ꝙtum ad quartū ſcꝫ ꝙ. §. iij.nō ſit in oībꝰ eqͣliter gr̄a. manifeſtat̉ ex hoc qd̓dīc apl̓s ad ephe. iiij. Unicuiqꝫ vr̄m dat̉ gͣtiaẜm mēſurā donatōis xp̄i. Sꝫ qd̓ mēſurat̉. noneqͣlit̓ dat̉ ⁊cͣ. Et hoc ſic declarat tho. pͥma ſcd̓eq. cxij. arti. iiij. Habitꝰ duplicē habitudinē hr̄ept̄. Unū ex ꝑte finis vel ob̓i: ẜm qd̓ dr̄ vna d̓tus nobilior altera. qꝛ ad maius bonū ordinatur. Alio mō ex ꝑte ſb̓i. qd̓ magis vel minꝰ ꝑticipat habitū inherentē. Scd̓m gͦ p̄mā habitudinē. gr̄a nō pt̄ eſſe maior et minor: qꝛ gͣtiaẜm ſui rōnem. ꝯiungit hoīeꝫ ſūmo bono qd̓ ēdeus. Sꝫ ex parte ſubiecti pt̄ ſuſciꝑe magis ⁊minus. ꝓut .ſ. minus vel ꝑfectius illuſtratura lumine gracie vnus ꝙͣ alius. Cuiꝰ diuerſitatis ratō eſt. ex aliqua ꝑte preparātis ſe ad gratiaꝫ. Qui em̄ ſe magis ad gratiā preparat pleniorē grām recipit. Sed ex hac ꝑte non poteſtaccipi prima ratō diuerſitatis huiꝰ. qꝛ preparatō nō eſt hoīs niſi inqͣtū liberū arbitriū eiꝰpreparat̉ a deo. Un̄ pͥma cauſa huiꝰ diuerſitatis eſt ex ꝑte dei. qꝛ diuerſimode ſue gr̄e donadiſpenſat. ad hoc ꝙ ex diuerſis gradibꝰ gr̄e pulcritudo eccl̓ie ꝯſurgat ⁊ ꝑfectō. Sicut etiaꝫ etdiuerſos gradus rerū inſtituit vt eſſet ꝑfectūvniuerſū. Unde apl̓s ad ephe. iiij. enumeratispluribꝰ gracijs: ſubdit. ad ꝯſumatōeꝫ ſanctoꝝ

edificatōeꝫ corꝑis xp̄i. Quod aūt dr̄ Sap̄. vj.Equaliter ip̄i eſt cura de omnibꝰ. nō intelligitur ꝙ det dona gr̄e equaliter. ſicut nec naturegradus: ſed qꝛ vnico actu ⁊ ſimplici. maiora ⁊minora diſpenſat. Ciprianus. de ꝯſe. bi. iiij. ſicait. Plane eadem gr̄a ſpūalis. q̄ a baptiſmo equaliter a credentibꝰ ſumit̉. in ꝯuerſatōe atqꝫactu nr̄o poſt modum vel minuit̉ vel auget̉.vt in euāgelio dn̄ico. Cū ſemen equaliter ſeminatur. ſed ꝓ varietate terre. aliud abſumiturid eſt deꝑditur. aliud in multiformē copiā velxxx. vel. lx. vel centeſimū fructū exuberat cumulatū: hec ille. Sꝫ qd̓ dicit equalit̓ dari gr̄aintelligit̉ in ꝑuulis verū ẜm ꝯmunē legē. Secus ꝑ priuilegiuꝫ vt nicholao ⁊ al̓. In adultisautem quo ad facientes equalem preparationem. Et qd̓ dicit grām minui. intelligitur quoad feruorem. Nam quo ad habitum nō minuitur per mortale: ſed corrumpitur.Ꝙtum ad quintū ſcꝫᵐ. §. iiij.ꝙ nō ſciri poſſit certitudi nalit̉ ſi hō ht̄ grām.Probat̉ ꝑ hoc qd̓ ſcribit̉ Eccͣs. ix. Nemo ſcitan odio vel amore ſit dignus. Sꝫ gr̄a dei eſtq̄ facit hoīeꝫ dignū amore dei. gͦ ⁊cͣ. Pro huideclaratōe ſciendū. ꝙ tripl̓r pt̄ aliquid cognoſci. Uno mō ꝑ reuelatōeꝫ. Et hoc mō pt̄ quisſcire ſe hr̄e grām. Reuelauit hoc deus aliqn̄ exſpeciali priuilegio aliquibꝰ: vt ſecuritatis gaudium in hac vita in eis incipiat. ⁊ ꝯfidentius⁊ fortius magnifica oꝑa ꝓſequātur. ⁊ mala vite preſentis ſuſtineant. Sicut paulo dictū eſtij Cor. xij. Sufficit tibi gr̄a mea. Et abrahe fuit dictū. Nunc cognoui ꝙ timeas deū Gen̄. xxij. id eſt cognoſcere te feci. Et loquit̉ de timorecaſto. qui nō eſt ſine gr̄a. Secūdo mō pt̄ aliqͥdꝑ ſeipſum ⁊ certitudinalit̓ ꝯgnoſci. Et ſic nullus pt̄ ſcire ſe hr̄e grām. Et ratō eſt. quia certitudo nō pt̄ haberi de aliquo. niſi poſſit diiudicari per ꝓpriū principiū. Sic em̄ certitudo habetur de ꝯcluſionibꝰ demōſtratiuis. ꝑ indemōſtrabilia vniuerſalia principia. Nullus autempt̄ ſcire ſe hr̄e ſcīaꝫ alicuiꝰ ꝯcluſionis. ſi principium ignoraret. Principiū aūt gr̄e ⁊ ob̓m eiꝰeſt ip̄e deus. qui ꝓpter ſui excellētiam ē nobisignotꝰ. ẜm illd̓ Iob. ix. Si venerit ad me nōvidebo eū: ſi aūt abierit nō intelligā. Et iō hōnō pt̄ ꝑ certitudinē diiudicare ſi habet grāmẜm illud. jCor. iiij. Sed neqꝫ meip̄m iudicoqui aūt iudicat me dn̄s ē. Tertō mō ꝯgnoſcit̉aliqͥd cōiecturaliter ⁊ ꝑ aliqua ſigna. Et hocmodo pt̄ aliquis cognoſcere ſe habere grām.inꝙͣtum .ſ. ꝑcipit ſe delectari ⁊ ꝯtēnere res mūdanas. ⁊ inqͣtū nō ē ꝯſcius alicuiꝰ pct̄i mortalis ẜm quē modum pt̄ intelligi illd̓ Apoc̄. iij.Uincenti dabo māna abſconditū. quod nemonouit niſi qui accipit: qꝛ ille qui accipit. ꝑ qͣndam experientiā dulcedinis nouit. quam nonexperit̉ qui nō accipit. Iſta tn̄ ꝯgnitō īꝑfectaeſt. Unde et apl̓s poſtꝙͣ dixit. Nihil mihi conſcius ſum ſubdit. Sed non in hoc iuſtificatusſum. quia vt dicit̉ in pͣs. Delicta quis intelli-