¶ Titulus¶ Octauus
actione ꝙͣtū ad actū exterioris hoīs ⁊ ſic actiui dicunt̉ creſcere in fide per bona opera.Ex his oſtenditur fides. §. vij.alicuiꝰ eſſe magna. Primo vt alta de deo ſentiat. Secūdo vt trāſitoria ꝓ premio eterno contempnat. Tertō vt ī aduerſis de deo ꝯfidat ⁊ n̄deficiat. Quarto vt a bono opere non deſiſtat.¶ Primo igit̉ dicit̉ fides alicuiꝰ magna vt alta de deo ſentiat. vt habuit cēturio cui dictū ēa dn̄o Mat̉. viij. Nō inueni tantā fidē in iſrl̓.Et ꝙͣtum ad ꝑſonā eiꝰ ex eo dicit̉. qͥa a nulloedoctus fuit. ⁊ tamē diuinitatē credidit. Apl̓iaūt per verba audita ⁊ miracula viſa crediderunt. Ꝙͣtum autē ad populū gentilē in illo cēturione ſignatū. ex quo eccleſia ꝓ maiori ꝑteformata ē: vtiqꝫ altiora de deo ſentit. et magisexplicite populus xp̄ianus ꝙͣ iudaicus in veteri teſtamento. ¶ Secūdo dr̄ magna vt tranſitoria ꝓ ea ꝯtēpnat. ſicut habuit moyſes. de qͦapl̓s ad heb̓. xj. Fide moyſes grādis factꝰ. negauit ſe eſſe filiū pharaonis: magis eligēs affligicū populo dei. ꝙͣ temꝑalis pct̄i habere iocūditatē. vbi Augꝰ maxīe fidei ē ꝯtempne̓ tꝑalem iocūditatē ¶ Tertō fides dicit̉ magna. vtin aduerſis de deo ꝯfidat ⁊ nō deficiat. Cuiꝰ cōtrariū qꝛ fecit petrꝰ. fuit ſibi dictū a dn̄o. Aodice fidei qͣre dubitaſti Mat̉. xiiij. Cū .ſ. ambulās ſuꝑ aqͣs cepit mergi. ¶ Quarto dr̄ magnacū nō deſiſtit a bono oꝑe. vt ſi ſtatī cū a deo petit nō accipit. ſicut fecit ml̓ier chananea: ꝑſeuerat ī ſua petitōne donec obtine̓t. Et ſic p̄t̄ dici fides magna ẜm dimēſiones .ſ. altitudīs quoad pͥmū. latitudīs quo ad ſcd̓m qd̓ fit per dilectionē. profūditas quo ad terciuꝫ qd̓ fit ꝑ humilitatē. lōgitudinis quo ad quartū qd̓ ſit ꝑſeuerādo. Uel aliter magna dicit̉ fides ꝑ altitudinē ⁊ ꝓfunditatē ꝙͣtum ad materiā: quia dediuinitate ⁊ humanitate. Per latitudinem qꝛtotū pene munduꝫ amplectit̉. Per longitudinem. qꝛ ab initō mūdi cepit ⁊ vſqꝫ in finē ſeculi durabit. Nō ſic ꝑfidie diuerſaꝝ gentium.¶ De neceſſitate credēdi. §. viij.ꝙ neceſſariū ſit ad ſalutē crede̓ ſeu habe̓ fidemoſtēdit xp̄c Mar̄. vlt̓. dicēs. Qui nō credideritꝯdempnabit̉. Et Ioh̓. iij. Qui nō credit iā iudicatꝰ eſt .ſ. ad eternā dāpnatōeꝫ. nōſolū in iuditio dei: ſedētiā eccl̓ie militātis. p̄ſuppoſita ꝑmanētia eiꝰ in ip̄a infidelitate. apl̓s etiā ad hebre. xj. Sine fide impoſſibile ē place̓ deo. Hocaūt ſic ꝓbat ſeu declarat. b. tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. ij.arti. iij. In oībꝰ naturis ordinatis inuenit̉. ꝙad ꝑfectōeꝫ nature inferioris duo ꝯcurrunt.Unū qd̓ ē ẜm ꝓpriū motuꝫ. Aliud aūt qd̓ ē ẜmmotū ſuꝑioris nature. Sicut aqua ẜm motuꝫꝓpriū mouet̉ ad centrū. ẜm v̓o motū lune mouetur circa centrū ẜm fluxuꝫ ⁊ refluxū. Sil̓rorbes planetarū ẜm ꝓpriū motū mouent̉ d̓ occidēte in orientē. Motū aūt pͥmi mobilis ab oriente in occidētē. Sola aūt rōnalis natura creata. ht̄ īmediatū ordinē ad deū: qꝛ cetere crea-
ture nō attingūt ad aliqͥd vniuerſale. ſꝫ ſolumad aliqͥd ꝑticulare: ꝑticipātes diuinā bonitatē. vel ī eſſendo tm̄ ſic inaīata. vel etiā ī viuendo vt plante. ⁊ ꝯgnoſcendo ſingl̓aria vt aīaliabruta. Natura aūt rōnalis inꝙͣtuꝫ ꝯgͦſcit vniuerſalē boni ⁊ entis ratōeꝫ: ht̄ īmediatū ordinē ad vniuerſale eſſendi pͥncipiū. Perfectō igiratōnalis creature. nōſolū ꝯſiſtit ī eo qd̓ ei cōpetit ẜm ſuā naturā: ſedētiaꝫ in eo qd̓ ei attribuit̉ ex qͣdaꝫ ſuꝑnaturali ꝑfectōe dīne bonitatis. Un̄ ⁊ ſupͣ dictū ē. ꝙ vltima bt̄itudo homīsꝯſiſtit in qͣdaꝫ ſuꝑnaturali dei viſiōe. ad quamquidē viſionē homo ꝑtinge̓ nō pt̄. niſi ꝑ modūaddiſcētis a deo doctore. ẜm illud Ioh̓. vj. Oīsqui audit a patre ⁊ didicit venit ad me. Huiaūt diſcipline fit hō ꝑticeps nō ſtatim. ſed ſucceſſiue ẜm modū ſue nature. Oīs aūt talis addiſcēs. oportet ꝙ credat ad hoc ꝙ ad ꝑfectā ſcientiā ꝑueniat. Sic etiā ph̓s dīc ꝙ oportet addiſcentē credere. Unde ad hoc ꝙ hō ꝑueniat adꝑfectā viſionē beatitudīs. preexigit̉ ꝙ credatdeo. tanꝙͣ diſcipulꝰ magiſtro docenti. Et ꝙͣuismulta de deo ꝑ ea que facta ſūt intellecta ꝯſpiciant̉. Ut dicit̉ ad Ro. j. tamē altiori mō ꝙͣtuꝫad plura ꝑcipit fides. ꝙͣ ratō naturalis ex conſideratōne creaturaꝝ. Nec ex hoc īminet homīpericulū errādi: qꝛ ſicut ꝑ lumē naturale ītellectꝰ aſſentit pͥncipijs: ita ꝑ lumē fidei diuinitus infuſū. hō aſſentit his que ſūt fidei nō aūtꝯtrarijs: ꝙͣuis nō poſſit ea reſolue̓ in pͥma pͥncipia ea clare videndo. Unde ⁊ gregꝰ in mora.exponēs illud qd̓ deꝰ dixit moyſi Exo. xxxiij.Sta ī petra ⁊cͣ. ſic ait. In petra moyſes ponitur vt dei faciē ꝯtemplet̉: qꝛ niſi quis fidei ſoliditatē tenuerit. diuinā pn̄tiaꝫ non agnoſcitde qua ſoliditate deꝰ dixit. Suꝑ hāc petrā edificabo eccleſiā meā. xxiiij. q. j. qꝛ ex ſola .i. ſuperhanc fidem quam es confeſſus.De neceſſitate credendi. §. ix.aliqua explicite. ⁊ que. Sciendum ẜm. b. tho.ſcd̓a ſcd̓e. q. j. et. ij. ꝙ ſemꝑ fuit neceſſariū credere aliqͥd explicite. Et ī veteri teſtamēto apd̓om̄es natōes ſufficiebat crede̓ illa duo. q̄ ponitapl̓s ad heb̓. xj. Accedentē ad deū oportet credere qꝛ eſt. ⁊ ꝙ inquirētiū ſe eſt remunerator.Et in diuino eſſe includunt̉ om̄ia que credimin deo eternalit̓ exiſtere. vt trinitatē ⁊ ꝑfectōesom̄es in quibꝰ nr̄a beatitudo ꝯſiſtit. In fide at̄ꝓuidētie que ibi notat̉ cū dicit̉. ꝙ inqͥrētiū ſeeſt remunerator: inclubunt̉ oīa que a deo tꝑliter diſpenſant̉ ad hoīm ſalutē. que ſūt via inbt̄itudinē. vt redemptō facta ꝑ xp̄m. in qͦ īplicite ꝯtinent̉ incarnatō. paſſio. reſurrectō. ⁊ hAinores gͦ credendo illa duo exp̄ſſe. credebāt īplicite oēs articulos fidei. ⁊ hoc ſufficiebat eisAaiores v̓o vt ꝓphete et alij. habuerūt de quibuſdā articul̓ explicitā fideꝫ. In nouo at̄ teſtamēto poſt tp̄s gracie reuelate. nō ſufficit illaduo crede̓ explicite. ſꝫ oꝑtet ꝙ om̄es tā maiores ꝙͣ mīores habeāt explicitā fidē de miſterijsxp̄i. vt incarnatōis. paſſionis. reſurrectōnis.