¶ Octauus¶ Titulus

diuina dirigere ꝙͣtum poteſt vt dicit ph̓us. x.ethic oꝝ Tho. in. iij. ſenten. Qn̄ tn̄ intelligēdūeſt. cū quis querit hmōi timorate ⁊ moderate.vt dicit augꝰ. ⁊ nō ſupra capacitatē ſuā. iuxtaillud. Altiora te ne queſieris Eccͣi. iij. ¶ Tertio nota ꝙ ratō naturalis in his que ſunt fideipoteſt induci. vel cū fide vel ꝯtra fideꝫ. Et illaquidē ratō que ẜm fidem inducit̉ poteſt augere meritū inꝙͣtum facit voluntatē magis ꝓmptaꝫ ad credendū. Ratō aūt inducta cōtra fidem ad difficultatē actū addit. et ꝑ conſequēsauget meritū. Unde manente eadem volūtatecredendi: magis meret̉ ille qui credit illud adquod videt multas ratōnes in cōtrariū. ꝙͣ quieas nō videt: ſicut qui temptat̉ vehemētiꝰ deluxuria vel alio vitio. ſi reſiſtat equali voluntate magis meret̉ Tho. in. iij. ſentē. ¶ Quarto nota ꝙ magis meret̉ ille qui credit ſine rōevel ſuaſione. ꝙͣ ille qui ſuaſionem vel ratōnemquerit. manēte eadem volūtate credendi. Qd̓ſic probat̉. Sicut affectus rōnalis debꝫ ſūmebonitati dignū amorē: ita intellectꝰ ſūme veritati dignam credulitatē. Sicut ergo non eſtdigna dilectio ad deū qua diligitur eius bonitas ſolū ꝓpter vtilitatē: ita eadē ratōne nō eſtdigna deo credulitas. qua aſſentit̉ prime veritati. ſolū ꝓpter ratōnis probatōem vel ſuaſionem. Item ſic aliud eſt diligere ip̄m ſine meritis ex ſola virtute ⁊ gracia diligentis: ſic aliudeſt credere ex ꝓbabilitate vel euidentia ip̄iuscredibilis. aliud ex virtute credentis quod eſtmaioris meriti. ¶ Quinto nota ꝙ credere alicui ſubito ſine deliberatōne ⁊ ſine inſpirationeet ſine motione ſufficienti. eſt leuitas mentis.Unde dicit̉ Eccͣi. xix. Qui cito credit leuis eſtcorde. Credere v̓o alicui cū diſcretōne vel ſpiratōne. vel motiuo ſufficiēti. nō eſt leuitas cordis: ſicut facit ille qui credit ea que ſunt fidei.Talis em̄ habet ſuffitiens motiuuꝫ ad credenduꝫ. Inducit̉ em̄ auctoritate diuine doctrinemiraculis ꝯfirmate. ⁊ amplius interiori inſtīctu dei illuminātis. Et ideo talis nō leuiter credit vt dicit. b. tho. in pͥmo contra gentiles. Etſcd̓a ſcd̓e. nec fidei meritum tollit Raÿneriꝰ.De magnitudine et .§. iiij.augmēto fidei. ex eo ꝙ dixit xp̄c chananee Mathei. xv. O mulier magna ē fides tua. Et cēturioni Mat̉. viij. Nō inueni tantā fidē in iſrl̓. etapl̓i dn̄i adauge nobis fideꝫ. Sciendū igit̉ ꝙex ꝑte obiecti formaliter. fides nō variat̉ necauget̉ nec minuit̉. qꝛ obiectū fidei cū ſit veritas pͥma q̄ deus ē. ⁊ hec nō variat̉ nec auget̉.ſic nec fides. Sꝫ ꝯſiderādo fidē ex ꝑte ſubiectiin quo eſt: ſic fides tū ex ꝑte fideliū. tū ex parte creditoꝝ variat̉. Et hoc triplici ratōe. pͥmoratōne conditōnis temꝑis. ſecūdo ratōe diffuſionis lumīs. tertō ratōne diſpoſitōnis homīs.¶ Ꝙͣtum ad pͥmū nota ꝙ ꝙͣuis ſit eadem fidesquā habemꝰ de xp̄o. ⁊ quā habuerunt antiquipatres. tn̄ quia ipſi preceſſerunt xp̄m ⁊ nos ſe

quimur. ideo eadē fides diuerſis verbis a nobis⁊ ab eis ſignificat̉. Nam ab eis dicebat̉ ꝑ verba futuri tꝑis. Ecce virgo concipiet et parietfiliū Iſa. vij. Nos aūt dicimꝰ ꝑ verba preterititemꝑis. qꝛ ꝯcepit ⁊ peperit filiū. tho. ſcd̓a ſcd̓eq. ciij. ¶ Et notandū ꝙ licet eadeꝫ fuerit fidesom̄i tꝑe de miſterio incarnatōnis apud om̄esꝙͣtū ad ſubſtantiā: diuerſimode tn̄ ꝙͣtū ad explicatōeꝫ ẜm diuerſitatē tēpoꝝ ⁊ ꝑſonaꝝ. Nāante ſtatū peccati homo habuit explicatam fidem de incarnatōe xp̄i. ẜm ꝙ incarnatō ordīabat̉ ad ꝯuerſatōneꝫ glorie. nō aūt ẜm ꝙ ordinabat̉ ad liberatōeꝫ a peccato ꝑ paſſionē ⁊ reſurrectōeꝫ. qꝛ homo nō fuit p̄ſcius ſui peccatiPoſt peccatū aūt homo habuit explicatā fidēnōſolū de incarnatōne xp̄i: ſedetiā de paſſione⁊ reſurrectōne. quibꝰ genꝰ humanū liberabat̉.⁊ ante legē ⁊ ſub lege moſaÿca. aliter tn̄ ⁊ alit̓Nam mīores fidem habuerūt circa huiꝰ miſteriū implicitā: videlicꝫ credendo ⁊ expectādo ſalutē ⁊ redemptōeꝫ hoīm. modū tamē ignorando ante legem. Sub lege v̓o perſona mediatoris mittēda p̄dicabat̉: ſed vtꝝ homo vel angelus vel deus eſſet talis. a minoribꝰ neſciebat̉.vt dicit hugo de ſancto victore. Maiores auteꝫtam ante legē ꝙͣ ſub lege fidem habuerunt explicitam de incarnatōne xp̄i. vt pr̄iarche ⁊ prophete. Et multis eorū ſpecialis reuelatō factaē. vt abrahe. ÿſaac ⁊ iacob. moyſi. dauid. yſaieet alijs multis. Multi quoqꝫ gentiles diuerſistꝑibus fidem habuerūt explicatā de incarnatōne xp̄i: quibꝰ .ſ. reuelatō facta ē. vt Iob quidicit. xix. c. Scio ꝙ redemptor meus viuit. ⁊cͣ.Et Sibilla etiam ꝓnūciauit quedam de xp̄o.ſ. eius natiuitatē. paſſionē. ⁊ reſurrectōnem ⁊aduentū ad iuditiū. vt refert lactantiꝰ ī libroinſtitutōnū. Et in hiſtorijs etiā romanoꝝ inuenit̉. ꝙ tꝑe conſtantini imꝑatoris fuit quoddā ſepulchrū inuētū. in quo iacebat hō habēslamīaꝫ auream ſuper pectus ſuū. in quo eratſcriptū. xp̄c naſcetur de virgine ⁊ credo in eū.O ſol iterū me videbis conſtātini temporibusTho. ſcd̓a ſcd̓e. q. ij. Tempore d̓o gratie reuelate. tenent̉ tā mīores ꝙͣ maiores habere fidēexplicitā. de his que in eccleſia ꝓponūt̉: ſicutſunt articuli incarnatōis. Et cū ip̄m miſteriūincarnatōis includat in ſe miſteriū trinitatisquia dicimꝰ de eo ꝙ filius dei patris factus eſthomo. cōceptus ex ſpūſancto. natꝰ de virgine:ideo neceſſarium eſt nūc etiā explicite crederemiſteriū trinitatis omnibꝰ .ſ. ꝙ ſit pater et filius ⁊ ſpūſſanctus vnus deus. non autē quo adalias ſubtilitates circa huiꝰ. tho. vbi ſupra.¶ Et nota ꝙ qͣntomagis ꝓpinqui fuerunt xp̄otantomagis explicite fideꝫ habuerunt de xp̄oUnde gregꝰ dicit ẜm incrementa tempoꝝ. creuit ſcientia ſanctoꝝ patrū. Et ꝓpter hoc bt̄usIoh̓. baptiſta. quia fuit ꝓpinquiſſimꝰ ſaluatori. expreſſe cognouit aduentum xp̄i in carne.Unde dixit de eo. Ego vidi ⁊ teſtimoniū perhi