¶ Capitulum¶ Tercium
eſt deus ẜm ꝙ in ſe ꝯſiderat̉. vel aliquid circaipſum vel ab ipſo. Ꝙͣuis deum eſſe ſimpliciterpoſſit demonſtrari: tamē deū eſſe trinū et vnū⁊ alia hmōi. ẜm ꝙ eſt actꝰ fidei .ſ. crede̓ deū. demōſtrari nō pt̄. ¶ Secūdo crede̓ deo ē actꝰ fidei ẜm ꝙ rato inclinat voluntatē ad aſſentiēdum deo. Ratō aūt quare voluntas inclinat̉ad aſſentiēdū his que nō videt eſt. qꝛ deus eadicit. Sicut hō ī his q̄ nō videt. credit teſtimonio alicuiꝰ boni viri: qui videt ea que ip̄e nonvidet. Sic homo inducit̉ ad credēdū ꝑ ea quedicta ſūt de deo miraculis ꝯfirmata. Sil̓r fidelis credit homī de his que ſūt fidei: non quiahomī. ſed inꝙͣtuꝫ deus ꝑ ip̄m loquit̉: qd̓ ex certis exꝑimētis ⁊ miraculis colligere pt̄. Inf idelis aūt nō credit deo loquēti in homīe. ¶ Tertio crede̓ in deū eſt actꝰ fidei. ẜm ꝙ intellectusdeterminat̉ a volūtate attēdendū ī deū. Et ſiccrede̓ in deū. eſt credēdo tende̓ in eū. Sicut em̄amare deū ē ſimplicit̓ actꝰ caritatis: ita amādo crede̓ eſt actꝰ fidei. ꝑ caritatē mote ad actūſuū. ẜm. b. tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. ij. arti. ij. Unde gr̄anus de pe. di. ij. §. cū ergo dicit. In xp̄m creditqui caritatē habet. In xp̄m quippe credere. eſtamādo in ip̄m tende̓. Hec ē fides q̄ ꝑ dilectōeꝫoperat̉ vt diffinit apl̓us. Et ſic crede̓ deuꝫ eſtſicut materiale obiectū intellectꝰ .ſ. credere. ꝙdeus ſit ⁊ hmōi. Crede̓ deo eſt ſic formale obiectū qd̓ eſt veritas pͥma. Et ſic crede̓ deo ē credere vera eſſe que deꝰ dicit. eo ꝙ ip̄e dicit. Credere in deū eſt credere ꝑ amorē pͥme veritati.⁊ credēdo amare eū ſuꝑ omnia. Et credere deovt veritas .ſ. quia vera quę dicit deꝰ. Crede̓ deum. vt v̓tuoſitas ſeu potētia .ſ. eſſe om̄ipotentē creatorē. In deū vt bonitas .i. in eiꝰ bonitatem tende̓. guſtando ꝑ amorē Raÿnerius.¶ De actu exteriori fideiᵐ .§. ij.qui dicit̉ ꝯfeſſio. nota ẜm. b. tho. ſcd̓a ſcd̓e. q.iij. ꝙ ē triplex ꝯfeſſio. Prima ē pct̄orū. de quaIaco. v. Confitemī alterutꝝ pct̄a vr̄a. Et heceſt actꝰ penitētie ſeu pars ſacramēti. Secūdaeſt ꝯfeſſio diuinoꝝ preconioꝝ de qua pͣs. Confitemini dn̄o qm̄ bonꝰ. et hec eſt actꝰ latrie ſeuvirtutis religionis. Tercia eſt ꝯfeſſio articulorū fidei. ad Ro. x. Ore aūt ꝯfeſſio fit ad ſalutē. ⁊ hec ē actꝰ fidei. Hic aūt actus .ſ. publica cōfeſſio eoꝝ que ſūt fidei. nō eſt vbiqꝫ ⁊ ſemper deneceſſitate ſalutis. ſed ꝓ loco ⁊ tempore. Et dehoc habes in ſcd̓a ꝑte. Ad hoc aūt vt talis cōfeſſio fidei ſit ad ſalutē valēs. oportet ꝙ ꝯfiteatur quis fidem in recta ꝯuerſatōne fideliumUnde Piero. Quotienſcūqꝫ vincimur vitijs atqꝫ peccatis. totiens deū negamꝰ. Et ecōtrario.Quotiēs aliquid boni agimꝰ deum ꝯfitemur.Nec ē arbitranduꝫ illos tm̄ in die iuditij a deifilio benegādos. qui in martirio xp̄m negauerūt: ſed illos oēs quorū opere vel ſermone velcogitatōne xp̄c negat̉. vel ꝯfeſſione nō ꝯfitet̉xj. q. iij. eſtimāt. ¶ Eſt aūt neceſſaria talis cōfeſſio ꝓpter quatuor. Primo vt deꝰ honorifice
tur. Secūdo vt fides defenbat̉. Tertō vt proximꝰ hedificet̉. Quarto vt īfidelis ꝯfundat̉. de qͥbus vide vbi ſupͣ. de tertō actu fidei .ſ. ſuſceptiomartirij. habes ſupra ti. iij. de fortitudine.De merito credendi. no. §. iij.ta ꝙ credere ē laudabile et meritoriū triplicit̓ꝓbat̉ ſcꝫ ratōe. ſil̓itudine. ⁊ auctoritate. ¶ Ratōne quidē ſic probat̉. Om̄is actus qui ſubicitur libero arbitrio moto a deo ꝑ grāꝫ. ⁊ relatꝰin deū: ē meritoriꝰ. Sꝫ crede̓ ē actꝰ intellectusaſſentiētis veritati diuine. ex imperio volūtatis mote a deo ꝑ grāꝫ: ⁊ ſic ſubiacet libero arbitrio in ordine ad deū. gͦ actꝰ fidei eſt meritoriꝰ.tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. ij. Item ſic ꝓbat̉. Om̄is actusvirtutis eſt laudabilis ⁊ meritoriꝰ. Sꝫ credereeſt actꝰ fidei que ē virtus gͦ meritoriꝰ. ¶ Sil̓itudine probat̉ ſic. Sicut ꝯſideratō actual̓ ſcientie eſt meritoriū: tū ratōe libertatis arbitrijquia in poteſtate hominis ē conſiderare ⁊ noncōſiderare: tū ratōne finis ex ꝑte caritatis. vtconſideratō ſcientie referat̉ ad honorē dei: velad vtilitatem ꝓximi in quo caſu vterqꝫ ē meritorius. ꝙͣuis in ip̄a ſcientia nō ſit meritum.qꝛ intellectꝰ captiuat̉ ad aſſentiendum veritati. nec remanet voluntas libera ad aſſentienbū. Sic in ꝓpoſito. Cū circa ea que ſunt fidei.nō cogatur intellectꝰ ad aſſentiēdū: qꝛ nō clare videt. ſicut per ſcientiam remanet voluntaslibera ad aſſentiendū. vel nō aſſentiēdū fidei.Et ideo aſſentiēdo ꝓpter deū meret̉ Tho. ſcd̓aſcd̓e. q. ij. Augꝰ aūt ſuꝑ Ioh̓. idem probat ſubſil̓itudine radicis dicens. Sicut ī radice̓ arboris nulla prorſus apparet pulchritudo. ⁊ tn̄ qͥcquid eſt in arbore pulchritudinis vel fructusex illa procedit. Sic ex fidei hūilitate. quicqͥdmeriti quicqͥd beatitudīs aīma ſuſceptura eſtex fidei fundamento ꝓcedit. ¶ Tercio auctoritate ꝓbatur ſic. xp̄c dixit Ioh̓. xx. Beati quinon viderunt ⁊ crediderunt. Sed premium nōdebet̉ niſi merito. Beatitudo v̓o eſt vltimum ⁊perfectū premiū. gͦ ⁊cͣ. ¶ Ad predictoꝝ maio.rem euidentiam nota quinqꝫ. Primum eſt ꝙratō humana ad ea que ſunt fidei poteſt ſe habere ad volūtatē credētis duplicit̓. Uno modoantecedēter: puta cū quis nō vult credere. velnō habet promptā voluntatē ad credendū. niſi ratōne humana induceret̉. Et tūc ratō hūana diminuit meritū. Et in hoc caſu intelligenda eſt auctoritas Gregꝰ. Fides nō habꝫ meritū ⁊cͣ. Secūdo mō ratō hūana ſe habꝫ ad volūtatē credentis conſequēter: puta cū homo habet ꝓmptā voluntatē ad credendū. etiaꝫ ſineratōne. Et ex hoc ꝙ diligit veritateꝫ creditamſuꝑ ea cogitat. ⁊ amplectitur. ſi quas ratōnesad hoc īuenire pt̄: tūc hūana ratō non excludit meritū fidei: ſed eſt ſignuꝫ maioris meritiTho. ſcd̓a ſcd̓e. ¶ Secūdo notandū ꝙ ea q̄ ſūtfidei ⁊ ſi ſupͣ ratōm ſint: nō tamē ꝯtra ratōem.Et ideo quere̓ ea que ſūt ſupra ratōꝫ. nō eſt vituꝑabile ſed laudabile: quia homo debꝫ ſe ad