¶ Capitulum
delibus: ſicut om̄es hoīes ꝑticipatōne ſpecieihumane. ſūt vnꝰ homo ſed numero multi. Cūem̄ obiectū formale fidei ſit veritas pͥma. cuiinherendo credimꝰ. quecūqꝫ ſub fide ꝯtinent̉Id̓o ſic̄ veritas prima eſt vna .ſ. deus. ita ⁊ fites. Secūdo modo inqͣtū ſumitur ꝓ eo quodcredit̉ quod eſt obiectū materiale. Et ſic etiādr̄ vna: qꝛ ideꝫ ē qd̓ credit̉ ab om̄ibꝰ. etſi ſintdiuerſa credibilia q̄ cōiter credūt̉. ab om̄ibꝰtn̄ reducunt̉ ad vnū. Ꝙ em̄ credāt̉ aliqͣ tꝑaliter facta ad fidē. ꝑtinēt ī ordine ad veritatēprimā. que eſt qͥd eternū. b Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q.iiij. Poteſt etiā dici vna qꝛ ad vnū veꝝ fineꝫdirigit qui eſt deꝰ ad ip̄m poſſidēdum. ¶ Dicit̉ aūt catholica in ſimbolo Athana ſij. Heceſt fides catholica ⁊cͣ. Et ī titulo. jͣ. decreta. deſum. trini. et fi. catho. Ubi dicit. b Tho. ī expoſitōne ip̄iꝰ tituli et primi capituli. ꝙ catholica dr̄ vniuerſalis. Dicit̉ aūt vniuerſalis. tūꝓpter vniuerſaꝝ p̄cepta regularū. tum qꝛ eiꝰcultus per om̄es pene mūdi termīos emanauit. Pereticorū at̄ errores ſub certis angulisterraꝝ includūtur. hec. b Tho. Uel etiā quiaſola de vniuerſali bono .i. deo recta tradit. etvniuerſa vitia vitare docet. et vniuerſas virtutes amplecti. ¶ Dicit̉ aūt vera. qꝛ ita veraciter p̄dicat. vt falſitatē cōtine̓ nō poſſit. Qd̓ita ꝓbat. bTho. ſcd̓a ſcd̓e. q. j. Nihil ſb̓eſt alicui potētie vel habitu vel actui. niſi mediāteratōne for̄ali obiecti. Sicut color nō pt̄ videri niſi ꝑ lumen: nec cōcluſio ſciri niſi per mediū demōſtratōnis. Sed vt dictū eſt ratio formalis obiecti fidei eſt veritas prima. Und̓ nilpōt cadere ſub fide niſi inqͣtū ſtat ſub veritate prima ſub qͣ nullū falſū ſtare pt̄. ſicut necnō ens ſub ente. nec malū ſub bonitate. Et iō⁊cͣ. Fides autē hec .ſ. vna. catholica. ⁊ vera. ēfides eccleſie romane. Un̄ Ambro. de Cipriano ait. Nec vllam putauit verā niſi vere fideigrāꝫ. hoc eſt ī romana eccl̓ia. Nec putauit fidem eſſe in ſciſmate. Etem̄ cum ꝓpter eccleſiāxp̄c paſſus ſit. ⁊ corpꝰ eius ſit eccl̓ia: nō videt̉ab his fides exhiberi xp̄o. a qͥbꝰ euacuat̉ xp̄ipaſſio atꝫ diſtrahit̉ .ſ. ꝑ ſciſma. xxiiij. q. j. aduocauit. Idē. q. ea. c. hec eſt fides. Et ſiqͥs obijceret. ꝙ pt̄ quis adorare hoſtiā nō ꝯſecratāqͥa ſacerdos nō cōſecrauit vt ille extimat. Etſic credit ibi eſſe xp̄m et nō eſt. gͦ fidei pt̄ ſubeſſe falſum. Rn̄det. bTho. vbi ſupͣ. ꝙ fides cretētis non refert̉ ad has ſpēs vel illas panis:ſed ad hoc ꝙ verū corpus xp̄i ſit ſub ſpeciebopanis ſenſibilis. qn̄ recte fuerit ꝯſecratū. Un̄ſi nō eſt recte cōſecͣtū. fidei nō ſubeſt falſū.¶ Fides aūt ī intellectu §. v.vt in ſubiecto ꝓpͥe et principaliter cōſiſtit: ſecūdario in volūtate ꝙͣtū ad actum eiꝰ. Quodſic declarat. b Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. iiij. Credere qͥbem actus fidei eſt actꝰ intellectus. ẜm ꝙ mouet̉ a volūtate ad aſſentiēdū. Procedit gͦ hꝰ.
¶ Secundumactꝰ et ab intellectu et a volūtate. qͦrū vterꝙꝫnatū eſt ꝑfici ꝑ habitū. Et id̓o oportet ꝙ tā īintellectu ꝙͣ in voluntate ſit aliquis habitusſi debeat actus fidei eſſe perfectus ſicut etiaꝫad hoc ꝙ actꝰ ꝯcupiſcibilis ſit ꝑfectus. oportꝫꝙ ſit habitꝰ prudētie ī rōne. ⁊ habitꝰ tꝑantie īcōcupiſcibili. Nam ad ꝑfectōꝫ actꝰ qͦ ex duobꝰprincipijs actiuis ꝓcedit. requirit̉ ꝙ vtrunqꝫactiuoꝝ principiū ſit ꝑfectū. Nō em̄ pt̄ beneſecari. niſi ⁊ ſecās habeat artē. et ſerra ſit bn̄diſpoſita ad ſecādum. Diſpoſitio at̄ ad beneagēdum ī illis potētijs aīe que ſe hn̄t ad oppoſita. eſt habitꝰ. Et id̓o oportet ꝙ actꝰ ꝓcedensex his duabo potētijs tl̓ibꝰ ſit ꝑfectus. habitualiqͦ p̄exiſtente ī vtraqꝫ potētiaꝝ. Et qꝛ credere eſt immediatꝰ actus intellectꝰ. qꝛ obiectuꝫhuiꝰ actus eſt veꝝ qd̓ ꝓprie ꝑtinet ad intellectū: ideo oportet ꝙ fides q̄ eſt ꝓpriū principiūhuiꝰ actus ſit ī intellectu. vt ī ſubiecto. Dicit̉at̄ ab Aug. ꝙ fides eſt incredētiū voluntate:inꝙͣtū actꝰ eius mouet̉ ex imꝑio voluntatisad aſſentiendū credibilibꝰ. ¶ Iteꝫ nota ẜm. bTho. vbi ſupͣ. ꝙ caritas dr̄ forma fidei: nō ꝙſit for̄a intrinſeca q̄dat eſſe rei. ſed inqͣtū informat actum eius .ſ. credere. vt ſic opereturet mereat̉. Et ad hoc facit qd̓ hr̄ de peni. di. ij§. Iteꝫ dn̄s Amen ⁊cͣ. Nihil em̄ ꝓhibet vnumactū a dr̄ſis habitibꝰ informari. Item ẜm. bTho. vbi ſupͣ. Fides informis .i. ſine caritatet for̄ata .i. cum caritate. nō ſūt dr̄ſi habitusqͦꝝ vno adueniēte. alter qui pͥꝰ erat ī aīa corrūpat̉. vt quidaꝫ dixer̄t. Nec etiā ꝙ ambo ſitſimul ī habēte priꝰ fidē informē. et poſtea formatam vt alij dixer̄t: ſed eſt vnꝰ et idē habitꝰnō diuerſi. Ratō eſt qꝛ habitꝰ diuerſificat̉ ẜmid qd̓ per ſe ꝑtinet ad habitū. Fides at̄ cuꝫ ſitꝑfectio intellectꝰ. id per ſe ꝑtinet ad fideꝫ qd̓ꝑ ſe pertinet ad intellectū: quod at̄ ꝑtinet advolūtatem nō ꝑ ſe pertinet ad fideꝫ. ita ꝙ perhoc poſſit diuerſificari habitꝰ fidei. Diſtinctōautē fidei informis ⁊ formate. eſt ẜm id quodꝑtinet ad volūtateꝫ .i. ẜm caritatē. Ꝙ at̄ gr̄aadueniēs ī eo qui habet fidē informē nō cauſet habitū fidei. ꝑ accidēs eſt ꝓpter diſpoſitōeꝫſubiecti: qꝛ .ſ. iam habet fideꝫ: ſed quia informem habet. format et perficit eā. Sicut ecōtrario ſecundum peccatū mortale quod quisꝯmittit. non tollit gͣtiam. cū tn̄ em̄e mortalede ſe tollat eā. Et rō ē. qꝛ iā amiſerat ꝑ pͥmū.¶ Actus fidei eſt triplex. ¶ Capitulū. III.E actu fidei. nota ꝙ t̓plex eſt actꝰ fidei .ſ. volūtaria cordis aſſenſio. publica oris ꝯfeſſio.ſalutifera mortis ſuſceptio. Prīgͦ actꝰ fidei eſt volūtaria cordis aſſenſio. dicēte Apl̓o ad Ro. x. Corde credit̉ ad iuſticiam.Quod exponitur tripliciter. Primo ſic. Uerecrede̓ bat ſalutē: eo ꝙ dat iuſticiā q̄ ē cā ſalutis. Scd̓o ſic. Corde credit̉ ad iuſtīaꝫ .i. ꝑ fidē