¶ Capitulum¶ Septimum
beatꝰ Tho. pͥma ſcd̓e. q. v. Bt̄itudo noīat adeptionem perfecti boni. Quicūqꝫ gͦ eſt capaxperfecti boni. ex hoc apparet ꝙ eꝰ intellectusapp̄hendere pōt oniuerſale et perfectū bonūet volūtas eiꝰ appetere pt̄ illud. Ergo pt̄ hōadipiſci beatitudinem. Ꝙͣuis em̄ nūc ī bia ſithomini cōnaturale. vt veritateꝫ intueat̉ ī rebus materialibꝰ. dn̄ ſpēs intelligibiles ī fātaſmatibꝰ intelligit. nec ſn̄ fantaſmate pt̄ intelligere. In pr̄ia habebit aliū modū intelligendi cōnaturaleꝫ. ¶ Secūdū .i. ꝙ non poſſit hōbeatitudinē adipiſci per ſua naturalia. ꝓbatſic. bTho. q. eadē. Beatitudo hoīs ꝑfecta cōſiſtit ī viſione diuine eſſentie: videre aūt deūper eſſentiā eſt ſupͣ naturā. nonſolū hoīs ſedoīs creature. vt in parte prima oſtendit̉. Naturalis em̄ cognitio vniuſcuiuſqꝫ. eſt ẜm modum ſubſtātie ſue. Oīs aūt cognitio q̄ eſt ẜmmodū ſubſtātie create. deficit a viſiōe diuineeſſentie. que in infinitū excedit om̄eꝫ ſubſtātiam creatā. Unde nec homo nec aliqua creatura pt̄ cōſequi vltimā beatitudineꝫ per ſuanaturalia. ¶ Ad qd̓ facit quod ait apl̓us .j. adCorin. ij. Oculus non vidit nec auris audiuitet in cor hoīs nō aſcendit q̄ preꝑauit deꝰ diligētibꝰ ſe ⁊cͣ. Sed nec etiam virtute angeli vl̓cuiuſcūqꝫ alterius creature poteſt eaꝫ adipiſci. Huiꝰ ratio eſt ẜm Tho. vbi ſupͣ. qꝛ cū omīscreatura ſit nature legibꝰ ſubiecta. vtpote habens limitatam virtuteꝫ et actionē. Illud qd̓excedit naturaꝫ creatam. nō pt̄ fieri virtutꝭalicuiꝰ creature. Et ideo ſiquid fieri oporte atqd̓ ſit ſupͣ naturam. hoc fit immediate a deoſicut ſuſcitatio mortui. illumīatio ceci. ⁊ hꝰmodi. Cum gͦ beatitudo ſit qd̓daꝫ bonū excedēs naturā creatā. impoſſibile eſt ꝙ ꝑ actōeꝫalicuiꝰ creature ꝯferatur. Sꝫ beatꝰ fit homoſolo deo agente. Iuxta illud pͣs. Gratiā ⁊ gloriam dabit dn̄s. Ꝙ autē angelꝰ illuminet intellectū angeli inferioris vel homīs. hoc eſt qͦad aliquas rationes diuinoꝝ opeꝝ. nō ꝙͣtumad viſionē diuine eſſentie. Nā ad hanc omēsa deo illuminātur. ¶ Ultimū videlicet ꝙ reqͥrātur bona opera ad beatitudinem ꝯſequendam. ptꝫ ex hoc ꝙ xp̄c ait Ioh̓. xiij. Scitis hecbeati eritis ſi feceritis ea. Huius ratio ē ẜmTho. vbi ſupͣ. quia eoꝝ q̄ nata ſunt habere ꝑfectum bonū: aliquid habꝫ ipſum ſine motu.aliquid per vnū motū. aliquid pluribꝰ motibus. Habere bonū perfectū ſn̄ motū cōuenitei qd̓ naturaliter habꝫ illud. habere aūt beatitudineꝫ naturaliter eſt ſoliꝰ dei. Unū ſoliusdei eſt ꝓpriū. ꝙ ad beatitudineꝫ nō moueat̉ ꝑaliquā operatōnem p̄cedēteꝫ. Cū gͦ beatitudoexcedat om̄eꝫ naturā creatā. Nulla pura creatura ꝯueniēter ꝯſequit̉ beatitudinem abſqꝫmotu operatōnis. per quē tēdit ad ip̄aꝫ. Sedāgelus qui eſt ſuperior ꝙͣ homo ordine nature: ꝯſecutꝰ eſt eam ex ordine diuine ſapientievno motu ope ratōis meritorie: homines aūt
ꝯſequūtur ip̄aꝫ multis motibꝰ oꝑationū quemerita dicūt̉. Unde ẜm ph̓m. beatitudo eſt p̄miū virtuoſaꝝ operatōnū. Preexigit̉ at̄ operatio hoīs ad beatitudinē: nō ꝓpter inſufficiētiā diuine virtutis beatificātis. ſꝫ vt ſerueturordo in rebꝰ inſtitutis a deo. Notādū eſt autēꝙ primas creaturas dn̄s ſtatim de imꝑfectisproduxit. abſqꝫ aliqͣ diſpoſitōne vel oꝑationecreature p̄cedēte: qͥa ſic inſtituit pͥma indiuidua ſpēꝝ. vt per ea natura ꝓpagaret̉ ad poſteros. Et ſimiliter qꝛ per xp̄m qͥ eſt deꝰ ⁊ hō.beatitudo erat ad alios deriuāda. ẜm illd̓ adHeb̓. ij. Qui multos filios adduxerat ī gloriaſtatim a principio ſue cōceptōis ſn̄ aliqͣ oꝑatione meritoria p̄cedēte. aīa eiꝰ fuit beata. Sꝫhoc eſt ſingulare ī xp̄o. Pueris aūt baptizatis ſubueīt meritū xp̄i ad beatitudinē ꝯſequēdaꝫ. lꝫ deſint merita ꝓpͥa: eo ꝙ ꝑ baptiſmū ſūtmēbra xp̄i effecti. Qd̓ at̄ apl̓s dīc ad Ro. xiiijbe atitudinē hoīs eē cui deꝰ cōfert iuſticiā ſineoꝑibꝰ. Intelligit̉ de beatitudine ſpei q̄ hr̄ pergrāꝫ iuſtificātem. data ſn̄ oꝑbꝰ p̄cedētibꝰ.Ꝙ iſta ꝑfecta beati/ .§. viijtudo nō poteſt haberi ī hac vitā ſed hr̄ tm̄ inalia. Et magis ab vno ꝙͣ ab alio. Primuꝫ ſicꝓbat. bTho. prima ſcd̓e. q. v. triplici ratione.Et prima eſt ex ip̄a beatitudinis ratione. Nācū beatitudo ſit ſufficiēs ⁊ ꝑfectū bonū. om̄emalū excludit. In hac aūt vita nō poteſt excludi omne malū: multis em̄ malis pn̄s vitaſubiacet. que vitari non poſſunt: et ignorantie ex parte intellectꝰ. et inordinate affectōisex parte appetitꝰ. et multiplicis penalitatisex parte corꝑis. vt diligenter exequit̉ Augꝰ.xix. de ciui. dei. Ad qd̓ etiā facit illd̓ Iob. xiij.Homo natus de muliere breui viuēs temporereplet̉ multis miſerijs. ¶ Secūda rō eſt. qͥadeſiderium boni hic ſatiari nō poteſt. Naturaliter em̄ homo deſiderat permanētiaꝫ boniquod habet: bona autē pn̄tis vite ſūt trāſitoria. cum etiam ip̄a vita trāſeat. quā naturaliter deſideramus. ⁊ cā perpetuo manere vellemus. qꝛ naturaliter homo refugit mortem.¶ Tercia ratio eſt. Si ꝯſideret̉ id in quo ſpāliter beatitudo ꝯſiſtit .ſ. viſio diuine eſſentie.que nō pt̄ homini ꝓuenire ī hac vita: qꝛ nonpt̄ intelligere niſi reflectēdo ſe ad fantaſmata: que cū ſint materialia. ꝑ ea diuinam eſſētiaꝫ (q̄ purus ſpiritus eſt) videre nō pt̄ vndenon pōt̄ qͥs ī hac vita perfecte eē beatꝰ. Nonobſtat p̄dictis ꝙ plures poſuer̄t beatitudineī hac vita cōſiſtere. Iuxta illud. Beatū dixerūt populū cui hec ſūt. Et quod a pluribꝰ dinon p̄t eſſe falſū totaliter. qꝛ videtur eē naturale quod in pluribꝰ eſt. Nam reputāt pluresip̄i ī hac vita eſſe aliquam beatitudinem propter aliquam ſimilitudineꝫ vere beatitudīs.Et ſic n̄ ex toto a ſua extimatōe deficiūt. Imꝑfecta autē beatitudo eſt h̓. ī vita tn̄ virtuoſa