¶ Titulus¶ Septimus

volūtatis: gͦ bratitudo ꝯſiſtit ī actu voluntatis. Rn̄dit tho. ꝙ pͥmū obiectū volūtatis nōē actꝰ eiꝰ: ſꝫ aliqd̓ aliud bonū. ſic nec pͥmū obiectū viſus ē: viſio ſꝫ viſibile. Un̄ ex hocip̄o ꝙbe atitudo ꝑtinet ad volūtatē tāꝙͣ ad pͥmū obiectū eiꝰ: ſequitur ꝙ nō ꝑtineat ad ip̄am tāꝙͣactus eius. ¶ Itē ſi obitiatur ſic. Si beatitudo ē oꝑatō vt dictuꝫ ē: gͦ ē nobiliſſima oꝑatō.Sed nobilior operatō ē dilectio dei que ꝑtinꝫad volūtatē ꝙͣ cognitō q̄ ꝑtinet ad intellectūgͦ ⁊cͣ. Rn̄dit tho. ꝙ dilectio p̄eminet cognitōiin mouendo. Sed cognitō prior eſt dilectioneſcꝫ attingendo. Nō em̄ diligit̉ niſi cognitū: etideo intelligibileꝫ finē pͥmo attingimꝰ ꝑ actōnē intellectus. ſicut et ſenſibilem fineꝫ primoattingimus per actionē ſenſus. Item ꝙͣuis finē priꝰ apprehendat ītellectus ꝙͣ voluntas: tn̄quia motus ad finē incipit a voluntate. Id̓ovoluntati debetur id quod vltimo ꝯſequituraſſecutionū finis .ſ. delectatio ſeu fruitio. Itēex hoc quod aug. dicit. ꝙ beatus ē qui habetquicquid vult: nō tn̄ niſi ꝑ actū volūtatis eſtꝙ habeat qͥcqͥd vult: ⁊ iō ꝑtinꝫ ad volūtatē.Ꝙ iſta operatō intelle­ .§. ij.ctus in qua eſſentialiter ꝯſiſtit beatitudo perfecta. eſt viſio diuine eēntie: et nō pt̄ eſſe aliaoꝑatio qd̓ ꝓbat. b. tho. pͥma ſcd̓e. q. iij. ſic. Hōnō pt̄ eē ꝑfecte beatus quouſqꝫ reſtat ſibi aliquid deſiderandū et querendū. qꝛ beatitudo ēquietatiua. Sed qui nō videt diuinā eſſentiāreſtat ei aliquid deſiderandū et querendū. Nācū deus ſit cauſa prima oīm rerū: ⁊ oīa ſint qͥdam effectus dei. Cū intellectus cognoſcit eſſentiam alicuius effectus: niſi cognoſcat etiācauſā illius effectꝰ. nonſolū an ſit: ſꝫ etiaꝫ qͥdſit ſeu eſſētia eius: remanet homini naturaliter deſideriū cū cognoſcit effectū: et ſic habe̓cauſā cognoſcendi etiā de cauſa quid ſit: et illud deſideriū ē admiratōis et cauſat inquiſitōnē: puta ſiquis cognoſcat eclipſim ſolis: ꝯſiderat ꝙ ex aliqua cauſa ꝓcedit. de qua quia neſcit quid ſit. admirat̉ et admirando inquirit:nec iſta inquiſitio quieſcit quouſqꝫ perueniatad cognoſcendum eſſentiam cauſe. Sic cogͦſcēs intellectus eſſentiam alicuius effectꝰ niſicognoſcat et de deo qui eſt cauſa eiꝰ quid ſit.remanet inquietus et ꝑ ꝯſequēs nō poteſt eēꝑfecte beatus. Cognoſcere aūt nō pt̄ perfectecauſā primā. niſi ip̄am eēntiam eius videndoUniuſcuiuſqꝫ em̄ ꝑfectio potentie attenditurẜm rōem ſui obiecti. Obiectū autē intellecteſt. quicquid ē in eſſentia rei. vt dr̄ ī. iij. de aīaUnde intantū ꝓcedit ꝑfectio intellectus. īquātū cognoſcit eſſentiam alicuius rei. Oportetergo cognoſcere ſeu videre eſſentiā dei qͥ vultperfecte cognoſcere. Et iō dr̄. jͣ. ioh̓. iij. Cū apparuerit ſimiles ei erimꝰ. qꝛ videbimꝰ eū ſicuti eſt .i. eſſentiam eius. Et in hoc ꝯſiſtit beatitudo ꝑfecta. Et iſta viſio dicit̉ dos anime.

Ꝙ delectatio requiritur. §. iij.ad bt̄itudinē ſic ꝯcomitās ip̄am. Pro cuiꝰ declaratōne dicit be. tho pͥma ſcd̓e. q. iiij. ꝙ quadrupliciter aliqͥd requirit̉ ad aliud. Uno mōſicut p̄ambulū vel p̄paratoriuꝫ ad ip̄m. ſicutdiſciplina requirit̉ ad ſcientiaꝫ. Secūdo mōſicut ꝑfitiēs aliquid: ſicut aīa reqͥrit̉ ad vitācorꝑis. Tertio mō ſicut cōadiuuās extrinſecū: ſicut reqͥrunt̉ amici ad aliqͥd agendum.Quarto mō ſicut aliquid ꝯcomitās. ſicut ſi dicamꝰ ꝙ calor reqͥrit̉ ad ignē ⁊ hoc vltimo mōdelectatō requirit̉ ad beatitudinē. Cauſat̉ eīex hoc ꝙ appetitꝰ reqͥeſcit ī bono adepto. Undcū beatitudo nil aliud ſit ꝙͣ adeptio ſūmi bōinō pt̄ eſſe ſine delectatōe cōcomitāte: ſic necignis ſine calore. Et qd̓ aug. dicit ꝙ diſio ē tota merces fidei. verū ē ꝙͣtuꝫ ad eſſentiā beatitudinis. Un̄ ꝑ hoc n̄ excludit̉ delectatō. ſꝫ on̄ꝗit̉ ꝙ ip̄a nō ꝑtineat ad eſſentiā beatitudīs.ſꝫ ē vt accidēs ꝓpriū. vt riſibile ꝯſequit̉ rōnaleIn ip̄a etiā redditōe mercedis delectatō īcludit̉. Nā cū alicui merces reddit̉: volūtas merētis reqͥeſcit: qd̓ ē delectari. Itē nō ē ꝯͣ p̄dictaqd̓ ph̓us ait in. .vj. ethicoꝝ. ꝙ delectatō īpeditactionē ītellectus. qꝛ corrūpit extimatōꝫ prudētie. Nō em̄ loqͥt̉ ibi ph̓us de delectatōe ꝯcomitāte ītellectū. hec em̄ nō īpedit oꝑatōꝫ intellectꝰ: ſꝫ magis ꝯfortat ip̄aꝫ. vt dr̄ ī .x. ethi.Ea eī q̄ delectabilit̓ facimꝰ: attētiꝰ et ꝑſeuerātiꝰ facimꝰ. Sꝫ loqͥt̉ de delectatōne extranea:hec impedit oꝑationē intellectus. qn̄qꝫ quidēex intentionis diſtractione. quia dū vni vehementer intendimus: neceſſe eſt ꝙ ab alio diſtrahamur. qn̄qꝫ ex ꝯͣrietate. ſicut delectatō ſēſus contraria rationi. impedit extimationemprudentie: magiſꝙͣ operationē ſpeculatiui ītellectꝰ ¶ Eſt ſcienduꝫ ꝙ in beatitudine viſioeſt quid principalius et potius ꝙͣ delectatiohuius ratio eſt ẜm tho. vbi ſupͣ. qꝛ delectatioꝯſiſtit in quadā quietatione volūtatis. Ꝙ at̄voluntas in aliquo quietet̉ nō eſt niſi ꝓpt̓ bonitatē eius in quo quietatur. Si gͦ voluntasquietatur in aliqua operatione. ex bonitateoꝑatōis ꝓcedit quietatō volūtatis. nec voluntas querit bonū ꝓpter quietatōeꝫ. Sic em̄ ip̄eactus volūtatis eēt finis qd̓ ē ꝯͣ p̄miſſa. Sedideo querit ꝙ qͥetet̉ ī oꝑatōe quia oꝑatō ē bonū eiꝰ. Un̄ manifeſtū ē ꝙ pͥncipalius bonuꝫ ēip̄a operatio. in qua quietatur voluntas: ⁊quietatio volūtatis in ip̄o. Patet etiā ideꝫ exhoc qꝛ cauſa ē potior effectu: ſꝫ biſio ē cā delectatōnis. Quod autem dicit ph̓us. x. ethicoꝝꝙ delectatio eſt perfectio operationis. nō ſiceſt intelligendum quaſi delectatio ip̄a facit operatōnem perfectam. in ſpē ſua: ſed eſt per fectio cōcomitans operationem. ſicut decor dicitur perficere iuuentutē. videlicet quia eſt?ſequens iuuentutem non ꝙ faciat. Sic et delectatō nō facit viſionē dei ꝑfectā ī ſpē ſua: ſꝫ