¶ Capitulum¶ Septimum
ſeſſio pecunie ē finis auari: ⁊ frui re voluptuoſa eſt finis intēꝑati. Primo gͦ modo vltimfinis hominis ē bonū increatū .ſ. deus. qui ſolus ſua infinita bonitate pt̄ voluntatē hominis ꝑfecte imple̓. Et iſta dr̄ beatitudo obiectiua vel cauſatiua. quia deꝰ ē obiectuꝫ et cā nr̄ebeatitudinis. Un̄ ⁊ boetius dicit deū eē ip̄aꝫbeatitudinē neceſſe ē ꝯfiteri. Secūdo vltimusfinis ſeu beatitudo hoīs ē aliqͥd creatū in ip̄oexiſtēs. qd̓ nihil aliud eſt ꝙͣ adeptō vel fruitiofinis vltimi. Un̄ aug. dicit. ꝙ illis rebus fruēdū eſt que nos beatos faciūt. Factio aūt importat quid creatū. Et iſta dicitur beatitudoadeptiua vel fruitiua. ex eo ꝙ eā adipiſcimuret fruimur. Sic igr̄ ꝙͣtū ad obiectū et cauſaꝫbeatitudo eſt quid increatū: ſed ꝙͣtū ad eſſentiā ē quid creatū. Cū aūt dicit̉ beatitudo ē qͥdſūmū bonū: intelligendū eſt ꝙ eſt adeptio ſūmi boni. nō ꝙ ip̄a adeptio que dr̄ beatitudoſit ſummū bonū quod eſt deus: et ꝑ ꝯſequensquid increatū. Et ſimiliter beatitudo dr̄ vltimus finis .i. adeptio vltimi finis. ¶ Probatōet declaratō quō beatitudo ꝑfecta ſit oꝑatio.nō quecūqꝫ: ſꝫ oꝑatō intellectiua. nō q̄cunqꝫſꝫ clare viſionis diuine eſſētie. Et primū ꝓbatſic beatꝰ tho. pͥma ſcd̓e. q. iij .ſ. ꝙ beatitudo ſitoꝑatō ẜm ꝙ beatitudo ē aliquid creatū ī ip̄ohoīe exiſtēs. Beatitudo ē vltima hoīs ꝑfectioUnūqd̓qꝫ at̄ intātū ē ꝑfectū: inquātū ē actu.Nā potētia ſine actu imꝑfecta eſt. Ergo beatitudinē oportet in vltimo actu hominis ꝯſiſtere. Manifeſtū ē aūt. ꝙ oꝑatio eſt vltimꝰ actꝰoꝑantis. Unde et ſecūdꝰ actꝰ nominat̉ a ph̓oī ſecūdo de aīa. Nā habēs formā pt̄ eē ī potētia oꝑans. ſicut ſciens potētia cōſiderās ē. Etinde ē ꝙ in alijs quoqꝫ rebꝰ vnaqueqꝫ dr̄ eē ꝓpter ſuā oꝑatōꝫ. Neceſſe ē igit̉ beatitudinemhoīs oꝑatōꝫ eē. Un̄ ⁊ ph̓s ī pͥmo ethi. dicit felicitatē eē oꝑatōeꝫ ẜm ꝑfectā v̓tutē. Cū autēſit duplex actō ẜm ph̓m. Unaqueqꝫ ꝓcedit aboꝑāte in materiā exteriorē. ſicut nere. ſecareet hmōi. Et talis actꝰ n̄ pt̄ eē beatitudo hoīs.qꝛ talis oꝑatō nō ē ꝑfectō agētis ſꝫ magis pacientis. Alia eſt actio manens in ip̄o agenteſicut ſentire. velle et intelligere: et talis actōē ꝑfectō agētis: ⁊ pt̄ eſſe beatitudo. Iſta autēoꝑatio que dr̄ beatitudo: alio mō ē ī deo. aliomō in angelis bonis et ſāctis. alio mō ī viatoribus. Nā in deo in quo eſt beatitudo ꝑ eſſentiam: oꝑatio eiꝰ eſt eē ip̄ius. In angelis ⁊ beatis in vitā eterna: eſt vltima ꝑfectio ẜm aliquā oꝑationē qua iungūtur bono īcreato. Ethec eſt in eis oꝑatio vnica et ſēpiterna. In viatoribus aūt ẜm ſtatū vite pn̄tis: ē vltima ꝑfectio. ẜm quā hō ꝯiūgit̉ deo. Sꝫ hec oꝑationō pt̄ eē ꝯtinua et vnica. Nec obſtat p̄dictis.ꝙ beatitudo dicit̉ vita eterna. ioh̓. xvij. Hecē vita et̓na vt ꝯgnoſcāt ⁊cͣ. Et vita nō ē operatō: ſꝫ ẜm ph̓m viue̓ viuētibꝰ ē eſſe. Nam ẜmtho. vita dicit̉ dupliciter. Uno mō ip̄m eē vi
uētis. Et ſic beatitudo nō ē vita niſi in deo cuius eē ē ſua etiā oꝑatō. Alio mō dr̄ vita oꝑatio viuētis: ẜm quā pͥncipiū vite exijt in actūEt ſic nomīamꝰ vitā actiuā ⁊ ꝯtēplatiuā. Ethoc mō beatitudo ꝑfecta dr̄ vita eterna. Ꝙ at̄boetiꝰ dicit beatitudinē ſtatū oīm bonoꝝ: intelligit̉ ꝑ hoc. ꝙ beatꝰ ē ī ſtatu oīs bōi perfecti. id eſt firmitate ⁊ dignitate. non ꝙ non ſitin actu.¶ Ꝙ operatio que eſt beati. §. j.tudo ē oꝑatō ītellectꝰ: ꝓbat̉ ſic. beatitudo cūſit ꝑfectū bonuꝫ: oportet ꝙ ſit optīa oꝑatio.Optima oꝑatō ē optime potētie ergo optimūobiectū ē deꝰ. Potētie aūt pͥncipaliores anīeſūt ītellectꝰ et volūtas. Sꝫ beatitudo n̄ pt̄ eēeſſētialiter actꝰ volūtatis. vn̄ reſtat ꝙ ſit actꝰītellectꝰ. et ꝙ nō pt̄ eē actꝰ volūtatis. ꝙͣtū adid qd̓ ē eēntialiter ip̄a beatitudo. ſic ꝓbat be.tho. pͥma ſcd̓e. q. iij. Manifeſtū ē ex p̄miſſis ꝙbeatitudo ē ꝯſecutō vltimi finis. Cōſecutō atfinis nō ꝯſiſtit in ip̄o actu colūtatis. Voluntas em̄ fert̉ ī finē et abſētē cū ip̄m deſiderat. ⁊pn̄teꝫ cū in ip̄o requieſcēs delectat̉. Manifeſtū ē aūt. ꝙ ip̄m deſideriū finis nō ē ꝯſecutiofinis: ſꝫ motꝰ ad finē. d̓lectatō aūt aduenit volūtati: ex hoc ꝙ finis fit ei pn̄s. Nō aūt econuerſo aliqͥd fit pn̄s. qꝛ volūtas delectat̉ ī ip̄oOportet gͦ aliqͥd aliud eē ꝙͣ actū volūtatis. ꝑqd̓ fit pn̄s ip̄e finis volūtati. Et hoc manifeſte apparet circa fines ſēſibiles. Si em̄ ꝯſequipecuniā eēt ꝑ actū volūtatis: ſtatī a pͥncipiocupidꝰ ꝯſecutꝰ eēt pecuniā qn̄ vult eā habere.Sꝫ a pͥncipio qͥdeꝫ ē abſēs ei. Cōſequit̉ auteꝫip̄am ꝑ hoc ꝙ maū eā apprehēdit. vel aliquidhmōi: et tūc iā delectat̉ ī pecunia habita. Sicigit̉ circa ītelligibilē finē ꝯtingit. nā a prīcipio volumꝰ ꝯſequi finē ītelligibilē. Conſequimur aūt ip̄m ꝑ hoc ꝙ fit pn̄s nobis ꝑ actū intellectꝰ. Et tūc volūtas delectata qͥeſcit ī fineiā adepto. Sic gͦ eēntia beatitudīs ī actu ītellectꝰ ꝯſiſtit. Sꝫ ad volūtatē ꝑtinet delectatioꝯſequēs beatitudinē. ẜm ꝙ dicit aug. in. x. cōfeſſ. ꝙ beatitudo ē gaudiū de veritate. qꝛ ſcilꝫip̄m gaudiū ē ꝯſumatō beatitudinis. Patꝫ et̄hoc .ſ. ꝙ beatitudo ꝯſiſtat ī actu ītellectꝰ. Exhoc qd̓ dr̄ ioh̓. xvij. Hec ē autē vita eterna. vtꝯgnoſcāt te ſolū verū deū ⁊cͣ. Cognitō aūt ꝑtinꝫ ad ītellectū n̄ volūtatē. Nō ē ꝯͣ p̄dicta qd̓augꝰ. dicit. xix. de ciui. dei beatitudinē ꝯſiſte̓ īpace. Nā pax ꝑtinet ad vltimū finē homīs etper conſequens beatitudinem. non ꝙ eſſentialiter pax ſit ip̄a beatitudo: ſed quia antecedenter et conſequenter ſe habet ad eam. Antecedenter quidem inꝙͣtum iam ſunt remota omnia perturbantia impedientia ab vltimo fine. Conſequenter autem inꝙͣtum homo adepto vltimo fine remanet pacatus ſuo deſiderio quietatus. Item ſi obitiatur. Beatitudoeſt ſummum bonum. Sed bonum ē obiectuꝫ