¶ Citulusnon ꝯſiſtit in eo quod eſt perfectō intellectusẜm alicuius ꝑticipatōnem: ſed in eo qd̓ eſt pereſſentiā talem. Manifeſtū eſt aūt. ꝙ vnūqd̓qꝫintantū ē ꝑfectio alicuius potentie inquantūad ip̄m ꝑtinet ratō ꝓprij obiecti illius potētie.Propriū aūt obiectum intellectus eſt verumQuicquid ergo habet veritatē ꝑticipatā ꝯtēplatam. nō facit intellectū perfectum vltimaꝑfectione. Cum aūt ſit eadem diſpoſitō rerumin eſſe ſicut ī veritate. quecūqꝫ ſūt entia ꝑ participatōem. ſunt vera ꝑ ꝑticipatōnem. Angeli aūt hn̄t eſſe participatū. quia ſolius dei eſſeſuum eſt ſua eſſentia. Unde relinquit̉. ꝙ ſolusdeus ſit veritas ꝑ eſſentiā. ⁊ eius cōtemplatioꝑfecta qualis habetur in patria: facit ꝑfectebeatū. Aliqualem aūt beatitudinē imꝑfectaꝫẜm Tho. nihil ꝓhibet attendi in ꝯtemplatōneangeloꝝ. Et ſimiliter in ꝯſideratōne ſcientiaꝝſpeculatiuaꝝ. minorē tamen ꝙͣ in cognitioneangeloꝝ. Utraqꝫ autē maior in ꝯtemplatōnediuinoꝝ. que tn̄ hic non p̄t haberi niſi imꝑfecte. Sic igitur beatitudo qualis hic haberi p̄tprimo ꝯſiſtit in ꝯtemplatōe. ſecūdario in operatōne intellectꝰ practici. ordinātis ſuas actūnes et paſſiones. Oꝑatōes aūt ſenſus ad beatitudinem poſſunt ꝑtinere. non quidem eſſentialiter ſed antecedenter et ꝯſequēter. antecedenter ꝙͣtum ad beatitudinē imꝑfectā. que haberi p̄t in via. quia videlicꝫ oꝑatō intellectusp̄exigit oꝑatōem ſenſus. cum om̄is nr̄a ꝯgnitio ortum habeat a ſenſu. vt dicit ph̓s. Conſequēter quia in illa ꝑfecta beatitudine que expectatur in celo poſt vltimā reſurrectōnem.ex beatitudine anime fiet quedaꝫ influētia incorpus et in ſenſus corporeos vt in ſuis oꝑationibꝰ ꝑfitiant̉. Non aūt oꝑatio intellectusqua deo ꝯiunget̉: dependebit a ſenſu.Utrū beatitudo perfe­ §. xij.cta ꝯſiſtat in aliqͦ bono creato. ſiue bono aīe.ſiue alio. Rn̄det ad hoc. b. tho. pͥma ſcd̓e. q. iij.ꝙ beatitudo eſt vltimus finis hominis. Sꝫ finis dupl̓r dicitur. Uno mō ip̄a res quam adipiſci deſideramus. Alio mō vſus ſeu adeptio ⁊poſſeſſio illius rei. Si ergo loquamur de vltimo fine hominis ꝙͣtum ad ip̄am rem quā petimus vt vltimū finem. impoſſibile ē ꝙ vltimꝰfinis vel beatitudo ſit ip̄a anima vel aliqͥd eiꝰEt ratio eſt. quia ip̄a in ſe cōſiderata eſt vt inpotentia exiſtens. Fit enim de potētia ſcienteactu ſciens. Et de potentia virtuoſa actu virtuoſa. Cum aūt potentia ſit ꝓpter actum ſicutꝓpter ꝯplemētum: eſt impoſſibile ꝙ id quod ēẜm ſe in potentia exiſtens. habeat rōnem vltimi finis. Unde īpoſſibile eſt ꝙ anima ſit vltimus finis ſuip̄ius. Sil̓r nec aliquid eius pōteſſe finis eiꝰ. ſiue ſit potentia ſiue actus. Et ratio eſt. quia bonū quod eſt vltimus finis. ē bonum perfectū cōplens appetitum. Appetitusaūt humanus qui eſt voluntas: eſt boni vniuerſalis. Eſt em̄ obiectum voluntatis bonuꝫ

¶ Septimusvniuerſale. ſicut obiectum intellectus eſt verūvniuerſale. Quodlibet auteꝫ bonum inherēsip̄i anime eſt bonū ꝑticipatum. et ꝑ ꝯſequensbonū ꝑticulatum. ſic non poteſt eſſe vltimusfinis hominis ſeu beatitudo. Et eadem ratō eſtde quolibet bono creato extra animā exiſtēteCum em̄ omnis creatura habeat bonitatē ꝑticipatam. ⁊ bonum vniuerſale non inueniat̉in aliquo creato: ſꝫ ſolum in deo. ideo nihil poteſt quietare voluntatē homīs niſi ſolus deusqui eſt bonum vniuerſale. Unde pͣs. Qui replet in bonis deſideriū tuum. Et Augu. in li.ꝯfeſ. Feciſti nos dn̄e ad te. ⁊ inquietum ē cornr̄m donec requieſcat inte. Et ꝙͣuis homo quidicitur minor mūdus ordinetur ad vniuerſūquod dicitur mūdus maior. ſicut pars ad totum. nō tamen ſequitur ꝙ vniuerſū ſit vltimfinis hominis. hoc em̄ eſſet ſi ip̄m vniuerſumnō ordinaretur ad aliud ſicut ad finem. Sedquia vniuerſitas creaturaꝝ ordīatur ad deūſicut ad fineꝫ omniū. Ideo etiā vltimus finispartis eſt deus. Item ꝙͣuis per hoc homo effitiatur beatus ꝙ eius deſideriū quietatur: ſednaturale hominis deſideriuꝫ non extendit̉ admaius bonum ꝙͣ ſit ipſe capax. eſt ſciēdum. ꝙetſi bonum creatū non eſt minuſꝙͣ bonum chomo eſt capax. vt rei intrinſice ⁊ inherentiseſt tamen minuſꝙͣ bonum cuius homo eſt capax vt obiecti quod eſt infinitum. Bonū aūtparticipatū ab angelo et vniuerſo toto: eſt bonum ꝯtractum et finitum. Sed loquēdo de vltimo fine hominis ꝙͣtum ad adeptōem ip̄am.vel poſſeſſionē ſeu quēcunqꝫ vſum rei que appetitur vt finis. ſic ad vltimū finē pertinet alquid hominis ex ꝑte anime. qꝛ homo per animaꝫ beatitudinē ꝯſequitur. Res ergo ip̄a queappetitur. eſt id in quo beatitudo ꝯſiſtit et qd̓facit beatum: ſꝫ huius rei adeptio vocat̉ betitudo et finis hominis. Exemplū in auaro cꝰfinis dr̄ pecunia vt res que diligitur ab eo. etetiā poſſeſſio pecunie vt bſus illius rei. Et ſicbeatitudo eſt aliquid aīe. Sꝫ id in quo cōſiſtitbe atitudo ē aliquid extra aīam. Et ẜm hoc dicit Aug. xix. de ciuita. dei. ꝙ ſicut vita carnisaīa eſt. ita beata vita anime deus eſt. De quodicitur. Beatus populus cuius dn̄s deꝰ eius.¶ De diſpoſitiuis ad beatitudinem. Capi. v.Equitur de beatitudine diſpoſitiua qͣ .ſ. diſponit̉ hō atꝑfectaꝫ beatitudinē. Et p̄t notariibi. cū dr̄. Beatus ppl̓s cꝰ dn̄s deuseius .i. illi qui deum veꝝ hn̄t ꝓ dn̄o. vt .ſ. ſint eiſubiecti vt ẜui dn̄o. et obediāt mādatis eius.illi ſūt beati in vita iſta .ſ. beatitudine vera: ſꝫimꝑfecta. diſpoſitiua tn̄ ad ꝑfectā. De qua p̄sBeati īmaculati ī via qͥ ambulāt in lege dn̄i.Et xp̄c dicit Io. xiij. Scitis hec: Beati eritisſi feceritis ea. Eſt at̄ bt̄itudo diſpoſitiua. oꝑatio virtuoſa ꝓcedens a dono ſpūſ ſct̄i. ¶ Procdeclaratōne dicit. h Tho. prima ſcd̓e. q. lxix. ꝙ