¶ Capitulum¶ Primum

formate inꝙͣtum dei grā ⁊ merita precedentiaꝓducūt actū ſpei. Ubi nota ꝙ ſpes nō p̄ſupponit merita in actu: ſꝫ in ꝓpoſito. Nō em̄ aliqͥsſperat ꝓpter merita. qͣi merita exiſtentia ꝓducūt actum ſpei: ſꝫ qꝛ per merita que ꝓponit adbeatitudineꝫ ſe ꝑuenire ſperat. Secūdo modoſpes dr̄ ex meritis ꝓuenire ꝙͣtum ad obiectuꝫſ. ꝙͣtum ad ip̄am rē expectatā. ꝓut .ſ. aliqͥs ſperat ſe beatitudinē adeptuꝝ ex dei grā ⁊ meritis p̄cedentibꝰ. Et ꝓpter hoc dicit mgr̄ ſentē. iniij. di. xxvj. ſic ſine meritis aliquid ſperare. nōſpes ſed p̄ſumptio dici p̄t. Tho. in. iij. di. xxvj.et Ray. in ſumma.¶ Pro maiori declaratio. §. iij.ne vltime ꝑtis diffinitōis ſpei. Sciēdū ꝙ modi cauſe efficiētis ſūt qͣtuor vt dicit auicēna inmetha. ſua. Prima cā effitiēs eſt q̄ inducendoformā ſub̓alem vel accidentalē vltimā ꝑfectōꝫcauſat. Secūda cā effitiens eſt diſponēs. q̄ adreceptōem forme materiā preꝑat vel diſpōitTertia cā effitiens ē coadiuuās. que ad pͥmecauſe effectū oꝑam p̄ſtat. Quarta cā effitiēseſt ꝯſilians. que alteri finē et formam agendion̄dit. Iſtis qͣtuor modis p̄t aliquis eſſe cauſaalterius ad beatitudinē ꝯſequendā. Prima ēcauſa effitiens vt ꝑfitiēs .ſ. diuina grā vel miſericordia. pͣs. Grām et gl̓iam dabit dn̄s. Secunda cā effitiens vt diſponēs ſunt oꝑa meritoria. Vnde apl̓s. j. ad Corin. Unuſquiſqꝫ ꝓpriāmercedem accipiat ẜm ſuū laborē. Ubi etiamnotandū. ꝙ oꝑa nr̄a ſi ꝯſiderantur ẜm ꝙ ꝓcedunt aꝓpria volūtate. ſeu ẜm ꝓpriā eoꝝ virtutem. ſic nō pn̄t mereri vitā eternā de ꝯdignoꝓpter maximā diſtantiā nr̄i meriti ad vitameternaꝫ. ꝓpter quod apl̓s ad Ro. viij. ait. Nonſunt ꝯdigne paſſiones ⁊cͣ. Merētur tamē ipſaopera noſtra de ꝯgruo. Nam ꝯgruū eſt vt homini oꝑanti bene ẜm ſuaꝫ virtutem. deus ẜmſue virtutis intelligentiā recōpenſet. Si aūtꝯſiderātur opera nrā ꝓut procedunt ex gratiaſpirituſſancti inhabitātis animā. Sic de condigno merētur vitam eternā. eo ꝙ opus nr̄mhabet efficatiam ex parte dei mouentis Tho.pͥma ſcd̓e. q. cxiiij. Et Bernh̓. dicit ſuꝑ canti.Hoc totum hominis meritū ſi totam ſpem ſuāponat in eo ꝙ totum ſaluū fecit. Tertia cauſaeffitiens vt coadiuuās ad beatitudinē. eſt alterius oratio deuota. Nulli em̄ licet ſperare d̓aliquo homīe vel de aliqua creatura. ſicut deagente principali: ſed ſicut de agente ſecundario ⁊ inſtrumētali. per quod aliquis adiuuat̉ad quecūqꝫ bona ꝯſequēdā in beatitudinē ordinata. Et hoc mō ad ſanctos nos ꝯuertimuset aliqua ab homībꝰ petimus Tho. ſcd̓a ſcd̓e.q. xvij. Et ſic virgo maria dicit̉ ſpes nrā .ſ. ſuffragij a qua debemus p̄cipue ſperare adiuuari vt tn̄ ſecūdario agente. Et de hac cauſa coabiuuāte ait apl̓s. j. ad Corin. ix. Cooꝑatoresſumus dei. Adiuuamus em̄ deū ad ordinandūalios in futuram beatitudinē. non ꝓpt̓ defectū

virtutis eius. cū ſit v̓tutis infinite. ſed inꝙͣtuꝫdeus ſuā per nos exequitur actōem. ſicut dn̄sper ſeruū. et agens principale per inſtrumētale. Eſt aūt drā inter agens creatū et increatū. qꝛ agens creatū ſine medio agere nō p̄t. qꝛeſt finite v̓tutis. ſed agens increatū .ſ. deus cūſit infinite virtutis. p̄t agere ſine aliquo modoper ſeip̄m. Agit tn̄ multa per medias cauſas.Et hoc ſpāliter ꝓpter tres rōnes. Prima ꝓptermūdi decorem. Nā mundi decor et pulcritudoin hoc ꝯſiſtit. ꝙ quidā ſunt alioꝝ cauſe et quibam eoꝝ effectus. Secūda eſt ꝓpter dei ꝑfectūnem. Nam cū deus ſit bonitatis infinite. ſuaꝫbonitatē voluit rebꝰ creatis ꝯmunicare. nōſolum ꝙͣtum ad hoc ꝙ ſint: ſꝫ etiā ꝙ ſint alioruꝫcauſe. Tertia eſt ꝓpter nr̄i inſtructōnem. ſic utem̄ apparet in naturalibꝰ ꝙ ſol nōſolū in ſe eſtlucidus: ſꝫ etiā alijs cauſa luminis. ſic nos debemus eſſe cauſa beatitudinis. nōſolum nob̓ſed etiā alijs Iaco. v. Qui ꝯuerti fecerit pct̄orem ⁊cͣ. Quarta cauſa vt ꝯſiliās eſt exhortatio vel inſtructio vel eruditō fr̄na ad beatitudinē ꝯſequēdā. Ad Ro. xij. Qui docꝫ in docēdo. qui exhortat̉ in exhortādo ⁊cͣ. Raÿ̓. in ſū.Deinde videndū eſt de. §. iiij.ſpe ꝙͣtum ad eius fructū quē ꝓducit. Secūdoꝙtum ad eius ſubiectū in qͦ agit. Tertō ꝙͣtumad eius actū quē ꝓducit. Quarto ꝙͣtū ad eiusobiectū qd̓ reſpicit. ¶ Et ꝙͣtum ad primū ſciēdū. ꝙ ſpes oꝑatur qͣtuor magna bona. Eſt em̄pͥmo dilectōnis effectiua. ſecūdo delectatōnisꝓductiua. tertō oꝑatōis ꝑfectiua. qͣrto p̄miationis collatiua. ¶ Ꝙ aūt ſpes ſit dilectioniseffectiua ꝓbatur rōne ⁊ aucͣte. Rōne quidemqꝛ ille qui ſperat bonum aliqd̓ obtinere. ſi ſuab̓tute vel a ſeip̄o nō poſſit illud bonū obtinereillud diligit cuius virtute ⁊ auxilio ſibi poſſitillud ꝓuenire. Cum ergo ſpes ſit expectatō future beatitudinis. quā non poſſumus ꝯſequiniſi dei virtute. ex hoc incipimus deum diligere. Auctoritate quidem idem oſtenditur. dicitem̄ apl̓s ad col̓. j. Dilectōnem quā habetis inſāctos ꝓpter ſpem que repoſita eſt vob̓ in celisEx qua ſequit̉. ꝙ ſi ſpes celeſtis p̄mij eſt cauſa qua diligimus ſct̄os. multomagis ip̄a ſpesfacit nos diligere deū. tanꝙͣ pͥncipale obiectūbe atitudinis future ⁊ cauſa. Suꝑ illo etiā verbo Mat. j. Abraham genuit ÿſaac. ÿſaac aūtgenuit iacob. dicit glo. ſic. fides genuit ſpem.ſpes v̓o dilectōnem. Et ſic dilectio ex ſpe cauſatur ¶ Secundo ſpes ē dilectōnis ꝓductiua.Ratio eſt. Bonū apprehenſū ꝯueniēs delectatSi em̄ bonū vt ꝯueniens apprehēdat̉ vt pn̄s.ſic ſenſus qui eſt boni pn̄tis ꝯuenientis. ē cauſa delectatōis. delectatur em̄ ſenſualitas in vibendo pulcra. in audiendo armoniā ſonorumin guſtando dulcia et hꝰ. Si aūt bonū vt ꝯueniens apprehēdatur vt p̄teritum. ſic memoriacauſat delectatōem. Cū em̄ quis actualiter recordat̉ aliquoꝝ geſtorum in quibus afficitur