¶ Capitulum¶ Octauum
et diſſenſio homīs ad alteꝝ. Concordie autemopponit̉ hec ſola ſecūda diſſenſio. Unde concordia poteſt eſſe peccatoꝝ in malo. Sed pax ꝓprie nō niſi bonoꝝ Iſaie. lvij. vel. xlviij. vbi ēeadem auctoritas. nō eſt pax impijs. ¶ Eſt autem triplex genus pacis .ſ. temporalis. ſpiritualis ⁊ eternalis. Hec pn̄t notari ibi Io. xiij.Pacem relinquo vobis .ſ. eternalem. Pacemmeam do vobis .ſ. ſpiritualem. Non quō mundus bat ego do vobis .ſ. temporalē. Nam mundus dat temporalem pacem. ꝑ guerras oppreſſam ⁊ multa mala: nō ſic xp̄c. ſed ꝑ oratōnes⁊ bona opera. Ande apl̓s. j. ad thimo. ij. Uultin eccleſia oratōnes fieri ꝓ pace. Poſſunt etiam predicte paces notari in pͣs. Loquetur dominus pacem in plebem ſuam. quo ad temporalem: quā dat qn̄ populus eſt ſuus ꝑ mādatorum obſeruatōneꝫ. Et ſuꝑ ſanctos ſuos. quoad pacem eternalem: quā habent ſoli ſancti īpatria. Et in eos qui ꝯuertunt̉ ad cor. quo adſpiritualē. Pax temporalis de qua dicitur. ij.machab̓. jͣ. Abaperiat deus cor noſtrū in legeſua ⁊ in p̄ceptis ſuis ⁊ faciat pacē. ꝑturbaturper rixam que eſt inter vnū ⁊ alteꝝ. ⁊ per ſeditionem que eſt inter vnam partē ciuitatis etaliā: ⁊ bellū quod eſt inter ciuitatē ⁊ ciuitatē.Pax ſpiritualis debet eſſe cum deo Iob. Habeto pacem cum eo. ſubiciendo voluntatē tuamei. ⁊ penitendo de peccatis cum proximo apl̓sSi fieri poteſt quod ex vobis eſt. cum omnibꝰhominibꝰ pacem habentes cum ſeipſo. ad philipp̄. iiij. Pax dei que exuperat omnē ſenſum.cuſtodiat corda veſtra. De eterna dicit̉ in pͣsPoſuit fines tuos pacem ⁊cͣ. Hec excludit triplex bellū quod eſt in mūdo etiam in ſanctis.Primū eſt in corpore vbi bellant adinuicē. calidum ꝯtra frigidū. ⁊ ſiccū ꝯtra humibū. ⁊ ecōuerſo: ex quo tandeꝫ corpus deſtruit̉. Secunbum eſt quo caro ꝯcupiſcit aduerſus ſpiritū.Terciū eſt diuerſarū oppinionū Augꝰ. Quothomines. tot oppiniones in vna ⁊ eadē re diuerſorum moꝝ Poeta. Peccatoribꝰ mores tot ſūtquot in orbe figure: velle ſuū cuiqꝫ eſt. nec voto viuimus vno. Sed in paradiſo nulla infirmitas vel corruptio. nulla tēptatio. nulla diuerſitas oppinionum vel voluntatum.¶ De pace quomō ē effectꝰ. §. j.ſeu actus caritatis. ⁊ nō virtus ſpecialis. Primo patet ex illo pͣs. Pax multa diligentibꝰ legem tuam ⁊cͣ. Pro cuius declaratōne dicit. b.tho. vbi ſupra. Ꝙ de ratione pacis eſt duplexvnio. quaꝝ vna eſt ẜm ordinatōnem ꝓprioruꝫappetituum in vnū. Alia eſt ẜm vnioneꝫ appetitus proprij cum appetitu alterius. Et vtrāqꝫvnionem efficit caritas. Primā quibeꝫ ẜm qd̓deus diligitur ex toto corde. vt .ſ. om̄ia referamus in ipſum. Et ſic om̄es appetitus noſtri invnū ferunt̉. Aliam ꝓut diligimus proximosnoſtros ſicut noſmetipſos. Ex quo ꝯtingit ꝙhomo vult impleri voluntatem proximi ſicut
ſuipſius. Et ꝓpter hoc inter amicabilia vnumponitur ÿdemptitas electōis. vt ptꝫ in. ix. ethicorū. Et tullius de amicitia dicit. ꝙ amicorūeſt idem velle ⁊ nolle. ¶ Secundū .ſ. ꝙ non ſitvirtus ſic probat. b. tho. Cum om̄es actus ſeinuicem ꝯſequuntur ẜm eandem ratōnem abagente ꝓcedentes: omnes hmōi actus ab vnavirtute ꝓcedunt. nec habent ſinguli ſingulasvirtutes a quibus ꝓcedant. vt patet in rebuscorporalibꝰ. Ꝙ em̄ ignis calefaciendo liquefacit ⁊ rarefacit: non eſt in igne alia virtus liq̄factiua ⁊ rarefactiua. ſed omnes actus hos operatur ignis per vnam ſuam virtutem calefactiuam. Cum igitur pax cauſetur ex caritate. ẜm ipſaꝫ ratōnem dilectōnis dei ⁊ proximivt oſtenſū eſt ſupra: non eſt alia virtus cuiuspax ſit ꝓprius actus niſi caritas. Et quia ē actus virtutis datur preceptū de ea Marci. ix.Habete pacem inter vos. Et quia etiam ē actmeritorius. ponitur inter beatitudines q̄ ſūtactus virtutis perfecte Math̓. v. et inter fructus numeratur ad Gal̓. n. Inꝙͣtum eſt quoddam finale bonū habens ſpūalem dilectōnem¶ Item ſciendū ꝙ ſalua pace pt̄ eſſe diſſenſio īoppinionibꝰ inter habentes caritateꝫ. ſicut inter paulum ⁊ barnabam Act̉. xv. Et inter auguſti. ⁊ hieroni. Nam ẜm ph̓m in. ix. ethicoꝝ.Ad amicitiaꝫ nō pertinet concordia ī oppinionibꝰ: ſed ꝯcordia in bonis ꝯferentibꝰ ad vitā:⁊ p̄cipue in magnis. nam in paruis diſſentirenō videt̉ diſſenſus. Et ꝓpter hoc nihil prohibꝫaliquos caritatē habētes in oppinionibꝰ diſſētire. nec hoc repugnat paci. Oppiniones em̄ ꝑtinent ad intellectū qui ꝓcedit appetitū. qui ꝑpacē vnit̉. Diſſenſio gͦ in oppinionibꝰ ⁊ in minimis repugnat quidē paci ꝑfecte patrie in qͣplena veritas cognoſcet̉. ⁊ om̄is appetitꝰ quietabit̉: ſꝫ nō paci imꝑfecte vie. Pax ẜm catholicon dicitur a pacto. qꝛ poſt pactum fit pax.Et ẜm ethimologiā dicit̉ quaſi preliū arcensquia expellit preliū vt ſuū contrariū. qd̓ ſūmeeſt odioſū: ⁊ merito. Nam innumera mala oriuntur ex eo. Unde dauid p̄elegit peſtem potiꝙͣ preliū. ij ℟. vltimo. Pax habet tres litterasque repn̄tant ꝑ ꝑ patreꝫ. ꝑ a rep̄ſentat̉ amorſpirituſſancti. ꝑ xxp̄c dei filius. Nam ſūma etprima pax. vnde om̄is alia originat̉ eſt trinitas. Unde canit eccleſia. Tu caritas. tu puritas. tu pax ⁊cͣ.¶ Pacem omnia appetunt. §. ij.ẜm augu. xix. de ciui. dei. Et dÿoni. de di. no.Quam concluſioneꝫ ſic declarat. b. tho. vbi ſupra arti. ij. Ex hocipſo ꝙ homo aliquid appetit. ꝯſequens eſt ipſum appetere aſſecutionemeius. ⁊ per ꝯſequens remotioni eorum que cōſequutionem impedire poſſunt. Poteſt auteꝫimpediri bonum ſeu boni deſiderati aſſequutio. per contrarium appetitum ſui vel alteriꝰ.et vtrumqꝫ tollitur per pacem vt ſupͣ dictū eſtEt ideo neceſſe ē. ꝙ omne appetēs appetat pacē