Druckschrift 
4 (1479)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Sextus

Titulusinꝙͣtum .ſ. omne appetens appetat tranquille.ſine impedimento peruenire ad id quod appetit. in quo ꝯſiſtit ratio pacis. quā Augꝰ diffinit eſſe trāquillitatem ordinis. Nec obſtat qd̓Dÿoniſiꝰ dicit. pax eſt vnitiua ꝯſenſus. Naꝫpax importat non ſolum vnionem appetitꝰ intellectualis aut rationalis aut ſenſualis: ſedetiam cōnaturalitatis. vt in conſenſu importetur vnio appetituū ex cognitōne precedentium. cōnaturalitatem v̓o vnio appetituū naturaliū. Nec em̄ obſtat. aliqui bella faciuntnam tales deſiderant niſi pacem. quā ſe habere non extimant. Unde Augꝰ. xxiij. q. j. noli. Non enim pax queritur vt bellum exerceatur. ſed bellum geritur vt pax habeatur: bellando ergo eſto pacificus ⁊cͣ. Item pax que eſtmaloꝝ eſt apparens non vera. Unde diciturSap̄. xiiij. In magno viuentes inſcitie bello.tot tanta magna pacem arbitrati ſūt. Eteſt triplex pax mala. ſcꝫ inordinata. vt ſuperior obedit īferiori. vt ratio ſerualitati. Ulprelatus ſubbito. Hanc pacem ſeruauit adampotius obediens vxori voci domini Gen̄. iij.Non decet ſeruum dominari principibꝰ ꝓuer.xix. Secunda eſt pax ſimulata. qualis fuit iude proditoris in oſculando xp̄m. Et Ioab adAmaſam. ij. xx. p̄s. Loquūtur pacem cumproximo ſuo. mala aūt in cordibus eoꝝ. Tertia eſt pax inquinata. ſcꝫ qui ſunt in malo concordes: vt herodes pilatus facti amici in paſſione xp̄i Math̓. x. Nolite arbitrari venerimmittere pacem in terram. Item Augꝰ. xix. deciui. dei. ponit multas ſpeciēs pacis eas diffiniens. Dicit em̄ pax corporis eſt ordinataperatura partium. Pax anime irratōnalis. ordinata requies appetitōnum. Pax anime rationalis. ordinata cognitōnis actioniſqꝫ conſenſio. Pax corporis anime. ordinata vitaſalus animantis. Pax hominis mortalis deiordinata ī fide ſub eterna lege obediētia. Paxhominū. ordinata concordia. Pax domus. ordinata imperandi obediendi concordia inhabitantium. Pax ciuitatis. ordinata imperandi obediendi ciuium concordia. Pax celeſtisciuitatis. orbinatiſſima concordiſſima ſocietas fruendi deo inuicem in deo. Pax omnium rerum trāquillitas ordinis. Ordo autem ēparum diſpariumqꝫ rerum ſua cuiqꝫ loca tribuens diſpoſitio. Beneficiētia non eſt vir. §. iij.tus ſpecialis. Et ratio eſt. quia actus interior et exterior non requirunt diuerſas virtutes. Sed beneficientia beniuolentia non differunt. niſi ſicut actus īterior exterior: quiabeneficientia eſt exequutio beniuolentie. Unde ſicut beniuolentia non eſt alia virtus a caritate: ita nec beneficientia. Eſt autem actuscaritatis exterior. Quod ſic declarat bea. tho.ſcd̓a ſcd̓e. q. xxxj. Beneficientia nil aliud importat ꝙͣ facere bonum alicui. Poteſt autem

hoc bonum conſiderari bupliciter. Uno modoẜm cōmunem rationem boni et hoc pertinetad cōmunem rationeꝫ beneficientie. Et hic eſtactus amicitie per conſequens caritatis.in actu dilectionis inclubitur beniuolentiaquam quis vult bonum amico. vt ſupra dictūeſt. Voluntas autem eſt effectiua eorum quebult. ſi adſit facultas: et ideo ex conſequēti bene facere amico. ex actu dilectionis conſequitur. Et propter hoc beneficientia ẜm cōmunem rationem. eſt amicitie vel caritatis actꝰSi autem bonum quob quis facit alteri. accipiatur ſub aliqua ſpeciali ratione boni. ſic beneficientia accipiet ſpecialem rationem pertinebit ad aliquam ſpecialem virtuteꝫ. Sicutſi faciat bonum proximo. ſub ratōne ſubleuātis miſeriam eius: pertinebit ad miſericordiāSi ſub ratōne debiti vt parentibꝰ. pertinebitad iuſticiā. hmōi diſ. lxxxvj. Non ſatis ē bene velle: ſed etiam benefacere. Eſt antē beneficientia exercenda ad omnes ſi fieri poteſtcum dilectō caritatis ſe extendat ad omnesloco tamen pro tempore ẜm debitas circumſtantias. Peccatoribꝰ autem in neceſſitate etiam eſt ſubueniendū ad ſuſtentatōnem naturenon ad fomentum culpe. Unde dicit Augꝰ. v.q. v. non omnis. vtilius eſuriēti panis ſubtrahitur ꝙͣ frangitur. ſi de cibo ſecurus iniuſticie acquieſcat. Et ſic etiam excōmunicatiaet infidelibus in neceſſitate eſt benefacienduꝫagis autem cōiunctis ceteris paribus potius ſubueniendum eſt. Dicit em̄. b. tho. vbi ſupra. virtus gracia imitant̉ ordinē nature. qui eſt ex diuina ſapiētia inſtitutꝰ. Eſt autem talis ordo nature vt vnūquodqꝫ agēs naturale. prius magis diffundat ſuā actionemad ea que ſunt ſibi ꝓpinquiorā. ſicut magis calefacit ignis rem ſibi magis ꝓpinquā. Exhibitio aūt benefitōꝝ eſt quedā actio caritatis inalio: ideo oportet in propinquos magis fiat beneficiētia. Sed propinqͥtas vniꝰ homīaad aliū. poteſt attendi ẜm diuerſa in quibꝰ homines ſibi ꝯmunicant: vt ꝯſanguinei in naturali ꝯmunicatōne. ciues in ciuili. fideles ī ſpirituali. ſic de alijs. Et ſic ẜm diuerſas cōiunctiones. ſunt diuerſis diuerſa beneficia diſpēſanda. Nam vnicuiqꝫ eſt magis exhibendū beneficiū ꝑtinens ad illam rem. ẜm quā eſt nobis magis cōiunctus ſimpliciter loquēdo. Tamen hoc pt̄ variari ẜm diuerſitatē tēpoꝝ locorum negocioꝝ. Nam in aliquo caſu ē magis ſubueniendum extraneo neceſſitatē extremam pacienti. ꝙͣ patri ſuſtinēti tantaꝫ: debonis autem debitis alteri qꝛ eiꝰ ſunt. plus tenet̉ ei beneface̓ reddendo ꝙͣ ꝯiunctis: niſi ꝯiūcti eſſent in tanta neceſſitate. liceret ei furari ad ſubueniendū eis: niſi ille cuiꝰ eſt res eſſet in ſimili neceſſitate. In quo caſu pēſandaē ꝯditō vtriuſqꝫ. alias ꝯditōes prudētis iudito. qꝛ in talibꝰ non pt̄ dari vniuerſalis regula