¶ Capitulum¶ Quintum

perfecte. Dicitur enim tunc perfecte impleripreceptum. quando peruenitur ad finem queꝫintendit precipiens. Imperfecte autem quando et ſi non peruenitur ad finem precipientisnon tamen receditur ab ordine ad finem. Sicut ſi dux precipiat militibus vt pugnent. Ille perfecte implet id preceptum qui pugnando hoſtem vincit. quod dux intendit. Imperfecte autem cuius pugna ad victoriam nō attingit. Non tamen contra diſciplinam militarem agit. Intenbit autem deus per hoc preceptum vt perfecte homo deo vniatur quod eritin patria. Et ideo tunc perfecte implebit̉: hicautem imperfecte. Tanto autem perfectius.ꝙͣtomagis accebitur per ſimilitudinem ad ꝑfectionem patrie. Unde Hieronimꝰ. Caritasin quibuſdam eſt perfecta. in quibuſdam imperfecta: perfectiſſima autem in hac vita haberi non poteſt. ¶ Quomodo deus diligiturex toto corde. et ex tota anima. et ex tota mente vel d̓tute Bernardus. Diſce o xp̄iane a xp̄oquemadmodum diligas xp̄m. Diſce amare fortiter. dulciter. et prudenter. Dulciter ne illecti. Prudenter ne decepti. Fortiter ne depreſſiab amore domini auertamur. Hoc eſt amareex toto corde. et ex tota anima. et ex tota fortitudine vel virtute. Dulciter amat ait idem.cum xp̄o paſſo compatitur. cōpungitur. ⁊ cōmouetur. Sapienter ſeu prudenter. qui ab eccleſiaſtici ſenſus puritate. nulla deuiat veriſimilitudine: et qui diſcretionis metam. nullaſuperſtitione vel leuitate. vel ſpiritus feruentioris vehementia deſerit. Amor fortis eſt. cūnulla vi laborum. vel tormentorum. vel etiammetu mortis iuſticia deſeritur. Item ex ſūmavirtutū Vil̓. poſſūt illa tria ad tres vires anime referri. Cor ad iraſcibilē. quia in corde magnanimitas. Anima ad concupiſcibilem: qͥaeius eſt velle. Aens ad rationaleꝫ: quia eiuseſt meditari. Totis ergo his tribus viribus deum amat. cum vis rationalis a deo ſolo deſiderat illuminari: et ab eo ſolo poſſe ſe ſapienteꝫfieri credit. cum vis cōcupiſcibilis reputat deum gladium ſuum. et in illo ſolo gaudere querit. Et cum vis iraſcibilis in illo ſolo gloriarideſiderat. aliam gloriam contemnens. ¶ ItemVil̓. vbi ſupra. Ex toto corde diligit deum. ideſt intellectu. qui intellectum ſuum in obſequium xp̄i captiuat. et qui ſtudium ſuū xp̄o datet qui ad viſionem dei toto deſiderio anhelat.Primum. id eſt captiuare intellectum ſuum.de quo ait apoſtolus. ij. ad Corin. x. In captiuitate redigentes omnem intellectum in obſequium xp̄i. Fit tripliciter iſta captiuatio.Primo vt in his que ſunt fidei deo obediamusHilarius. Soli deo de ſe credendum eſt. qui ſeſolum nouit. Secundo vt male de nobis et bene de proximis ſentiamus: ⁊ circa noſmetip̄osintendentes. ab alijs oculos auertamus Beneca. Quod homines libenter faciunt de alijs d̓

te apud te male exiſtima. Tercio vt ſenſum ſuperioris noſtri ſenſui noſtro preferamus. etpermaxime in religione. Unde Bernardus.Lignum ſcientie boni et mali. cenſura diſcretionis eſt in religione penes patrem ſpiritualem. Secundum. id eſt ſtudiū ſuū dare deo. fitetiam hoc tripliciter. Primo dum ea quibusadiuuamur in deum. ab eis quibus impedimur ſagaciter diſcernuntur. quod pertinꝫ adprudentiam ẜm Auguſti. Secundo cum doctrinam xp̄m neſcientem faſtidit. Bernardꝰ.Si diſputas aut cōferas. non ſapiat niſi ſonuerit ibi xp̄c. Tercio qui in creaturis deum intelligit Ad Ro. j. Inuiſibilia dei per ea quefacta ſunt ⁊cͣ. Tercium. id eſt anhelare ad deiviſionem. Fit ſeu ad hoc iuuat. mundi contēptus. meditatio dei. et peccati deteſtatio. Ex tota anima ſeu voluntate amat tripliciter. Quiperfecte obedit. Quē nec gaudium ſeculi. nectimor mali tranſitorij ab obedientia retrahit¶ Ex tota mente ſeu memoria amat deum qͥtripliciter. Qui ſcilicet ea que deo diſplicent.ab amore eius retrahunt. obliuioni tradit. vtiniurie nobis illate. que dum irrogantur ſuntquaſi ferrum in vulnere. quod vulneribus ſanationem impedit. Secundo quia ea que atdei timorem pertinent et ſalutem animarummemorie cōmendat. Tercio quem magnus deiamor de alio ꝙͣ de deo. diu cogitare non ſinit.ſicut ſolet accidere fatue amantibus. qui nonpoſſunt obliuiſci quod amant Bernardus.O amor īpetuoſiſſime. qui preter te aliud cogitare non ſinis. prouerb̓. xxiij. Fili prebe mihi cor tuum: ait deus.Declaratio precepti .§. iiij.de dilectōne proximi cum ſcꝫ dicitur. Diligesproximū tuū ſicut teipſum Math̓. xxij. Hoc ſiquidem preceptum ẜm Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. xliiij.cōuenienter traditur. Tangitur em̄ in eo diligendi ratō. ⁊ modus dilectōnis. Ratō diligendi tradit̉ in eo ꝙ proximꝰ nominat̉: ꝓpter hocem̄ debemus alios ex caritate diligere. qꝛ ſūtnobis proximi. et ẜm naturalem dei ÿmaginē⁊ ẜm capacitatē glorie. nec refert. Utrū dicat̉ꝓximꝰ vel frater. vt habetur. j Io. iiij. vl̓ amicus. vt Leuit̉. xix. Per om̄ia hec eadē affinitas deſignantur. Aodus aūt dilectōnis tangitur cum dicitur. Sicut teipſū. Quod non eſtintelligendum ꝙ aliquis carnaliter diligat ſibi proximum ſed ſimiliter ſibi. Et hoc tripliciter. Primo quidem ex parte finis: vt ſcilicetdiligat proximum propter deum. ſicut debꝫ diligere ſeipſum. vt ſic ſit dilectō ꝓximi ſancta.Secundo ex parte regule dilectonis: vt ſcilicꝫnon condeſcendat proximo in aliquo malo. ſꝫſolum in bonis. vt ſic ſit dilectio proximi iuſta. Tercio ex parte rationis dilectōnis. vt .ſnon diligat aliquis proximuꝫ ꝓpter propriaꝫvtilitatem vel delectationem: ſed ea ratōne ꝙvelit proximo bonū. ſicut vult bonum ſibipſi: