¶ SextusTitulus

de alijs actibꝰ virtutū: puta ſub hoc preceptoHonora patrē tuū ⁊ matrē. nō cadit hoc ꝙ excaritate fiat: cadit tamē actus dilectionis ſubſpeciali precepto.¶ De dilectione ſufficiēter. §. ij.ſūt data tm̄ illa duo precepta. Unde xp̄c dixitMath̓. xxij. In his duobꝰ mandatis vniuerſalex pendet ⁊ ꝓphete. Ratō huiꝰ eſt ẜm tho. obiſupra. arti. iij. Caritas eſt amicitia quedam.amicitia aūt eſt ad alteꝝ. Unde Gregꝰ dicit. ꝙcaritas ad minus ꝙͣ inter duos haberi nō poteſt. Cum aūt dilectō ⁊ amor ſit boni: bonumaūt ſit vel finis. vel id quod eſt ad finē: ꝯuenienter de caritate duo precepta ſufficiūt. Unūquo inducimur ad diligendū deum ſicut finemAliud quo inducimur ad diligendū ꝓximumꝓpter deum. ſicut ꝓpter finē. De dilectione ſui⁊ corꝑis ſui. que etiā ſūt diligenda. dicit Augu. ꝙ nulla fuerūt danda precepta. Et ideo eſtquia ꝙͣtūlibet quis excidat a veritate. remanet tamē ſemꝑ in eo dilectō ſui ⁊ corporis ſui.Sed mobus diligendi p̄cipiendus erat homīvt .ſ. ſe ordinate diligeret ⁊ corpus ſuum. quodſit ꝑ hoc. ꝙ homo diligit deum ⁊ proximū. Itēꝙͣuis precepta dentur de actibꝰ virtutū. ⁊ caritas habeat plures actꝰ. videlicꝫ dilectō. gaudium. pax. beneficentia: tn̄ quia primꝰ ⁊ principalis actus caritatis eſt dilectō. ⁊ ex eo conſequūtur alij ſicut effectus ex cauſa: ideo in p̄ceptis dilectōnis includunt̉ precepta. De alijsactibus ex ea ꝓcedentibꝰ. ⁊ tamē ꝓpter tardiores inueniunt̉ de ſingulis explicita precepta.De gaudio quidē ad phil̓. iiij. Gaudete in dn̄oſemꝑ ⁊cͣ. De pace ad heb̓. vltimo. Pacē ſequimini cū omnibꝰ. De beneficentia ad Gal̓. vlt̄.Dum tempus habemꝰ operemur bonū ad oēsDe ſingulis etiā partibꝰ beneficentie inueniuntur precepta in ſacra ſcriptura vt patet intuenti. Item quia plus eſt operari bonū ꝙͣ vitare malū: ideo in preceptis affirmatiuis perque precipit̉ facere bonū. vt diligere. gauderebene facere. pacē habere includunt̉. Preceptanegatiua quibꝰ prohibet̉ malū facere. vt nonodire. nō accidiari. nō inuidere. nō diſcordarenō ſcandalizare. Et tn̄ inueniūt̉ explicita p̄cepta data contra hmōi vitia oppoſita caritati.Nam cōtra odiū dicit̉ Leuit̉. xix. Non oderisfratrē tuuꝫ in corde tuo. Contra accidiā dicit̉Eccͣi. vj. Non accideris in vinculis eius. Contra inuidiā dicit̉ ad Gal̓. vj. Nō efficiamur inanis glorie cupidi inuicē prouocantes inuicēinuitētes. Cōtra diſcordiā. j Cor. j. Idipſū dicatis omnes. ⁊ nō ſint in dobis ſciſmata. Contra ſcandalū Ro. xiiij. Non ponatis ſcandalūvel offendiculum. Et de dictis peccatis habesſupra in. ij. parte. De actibus v̓o caritatis inſequentibus capitulis.¶ Declaratio preceptide. §. iij.dilectōne dei ẜm tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. xliiij. ar. iiij.

Hoc preceptū inuenit̉ diuerſimode traditū indiuerſis locis. Nam deutro. vj. ponunt̉ tria .ſ.Diliges dn̄m deū tuū ex toto corde tuo. et ex tota anima tua. ⁊ ex tota fortitudine tua Mat̉.xxij. Ponunt̉ duo hoꝝ .ſ. ex toto corde. ⁊ ex tota anima. ⁊ omittit̉ ex tota fortitudine: ſed additur ex tota mente. Sed Marci. xij. Ponuntur quatuor .ſ. ex toto corde. ex tota mente. extota anima. ex tota virtute: que eſt idem cū fortitudine. Hec etiā quatuor tanguntur Luce.x. Naꝫ loco fortitudinis ſeu virtutis poniturex omnibꝰ viribꝰ tuis. Et ideo horum quatuoreſt ratō aſſignanda. ¶ Prima expoſitō eſt igit̉ꝯſideranda ꝙ dilectō eſt actus voluntatis queſignatur per cor. Nam ſicut cor corꝑale. eſt pͥncipium omniū corꝑalium motuū. ita etiā voluntas ⁊ maxime qͣntum ad intentōnem finisvltimi (quod eſt obiectū caritatis) eſt principium omniū ſpiritualiū motuū. Tria autemſunt principia actuū que mouent̉ a voluntateſcꝫ intellectus qui ſignant̉ per mentē. Uis appetitiua inferior. que ſignat̉ per animam. Etvis executiua exterior. que ſignatur per fortitudinem ſeu virtutem ſeu vires. Precipit̉ ergo nobis. vt tota intentō noſtra feratur in deum. quod eſt ex toto corde. Et ꝙ intellectꝰ nōſter ſubdatur deo. quod eſt ex tota mente. Etꝙ appetitus noſter reguletur ẜm deum. quodeſt ex tota anima. Et ꝙ exterior actus noſterobediat deo. quod eſt ex tota fortitudine. velvirtute vel viribus. Alia expoſitō. quidam dicunt. Ex toto corde .i. intellectu. anima .i. voluntate. mente .i. memoria. Tercia expoſitio.ẜm Greg. niſenū. Per cor ſignatur anima vegetabilis. Per animam ſenſitiua anima. Permentem memoria: quia hoc quod nutrimur.ſentimus et intelligimus. debemus in deum referre. ¶ De hoc quod dicitur ex tota voluntate. Pro huiuſmodi declaratōne nota ẜm Tho.vbi ſupra. ꝙ precepta dantur de actibus virtutum. Requiritur autem ad actum virtutianonſolum ꝙ cabat ſuper debitam materiam:ſedētiam ꝙ veſtiatur debitis circūſtantijs quibus ſit proportionatꝰ tali materie. Deus autem eſt diligendus ſicut finis vltimus. ad quēomnia ſunt referenda: et ideo totalitas quedam fuit deſignanda. circa hoc preceptum dedilectione dei ad hoc inuendū. Dupliciter autem cōtingit diligere deum ex toto corde. Uncmodo in actu. vt ſcilicet totum cor homīs ſemper actualiter feratur in deum. et iſta eſt perfectio patrie. Alio modo vt habitualiter totum cor hominis in deum feratur: ita ſcilicꝫ ꝙnihil contra dei dilectionem cor hominis recipiat. et hec eſt perfectio vie. cui non contrariatur peccatum veniale. quia non tollit habitum caritatis. cum non tendit in oppoſitumobiectum: ſed ſolum impedit caritatis vſum.Scd̓m primum modum impletur illud preceptum perfecte. per ſcd̓m moduꝫ impletur im-