¶ Capitulum¶ Quintum
diliget meliores ꝙͣ ſeip̄m. minꝰ d̓o minꝰ bonosvolet em̄ quilibet beatꝰ vnūquēqꝫ habere qd̓ ſibi debet̉ ẜm diuinā iuſticiā. ꝓpter ꝯformitateꝫpoluntatis humane ad diuinā. Nec tunc erittempus ꝓficiendi ꝑ meritum ad maius p̄miūſicut nunc accidit: qn̄ poteſt homo melioris ⁊pirtutem ⁊ premiū deſiderare. Sed tunc volūtas vniuſcuiuſqꝫ in hoc ſiſtet qd̓ eſt determīatum diuinitus. Secundo v̓o modo aliquis pl̓diliget ſeipſum ꝙ proximū etiaꝫ meliorem: qꝛintenſio actus dilectōnis. ꝓuenit ex parte ſubiecti diligentis: ⁊ ad hoc etiam donū caritatisvnicuiqꝫ confert̉ a deo. vt primo quidem mentem in deum ordinet: quod ꝑtinet ad dilectionem ſuipſius. ſcd̓ario vt ordinem etiā aliaruꝫmentium in deum velit. vel etiam operet̉ ẜmmodum ſuū. Sed ꝙͣtum ad orbinem ꝓximorum adinuiceꝫ. ſimpliciter quis magis diligetmeliorem ẜm caritatis amorē. Tota em̄ vitabeata ꝯſiſtit in ordinatōne mentis ad deū. Unde totus ordo dilectōnis beatoꝝ ꝯſeruabitur ꝑcomparatōnem ad deum. vt .ſ. ille magis diligatur ⁊ ꝓpinquior ſibi habeatur ab vnoquoqꝫqui eſt ꝓpinquior deo. Cōtinget tn̄ in patria ꝙaliquis ſibi ꝯiunctum pluribus ratōnibus diliget. Non enim tunc ceſſabunt ab animo beati. honeſte dilectōnis cauſe. Tamen omnibꝰiſtis ratōnibꝰ p̄fert̉ īcomparabilit̓ rō dilectōisque ſumitur ex propinquitate ad deum.¶ De caritate qͦ ad p̄ceptū decalogi. ¶ Ca. V.Onſequēter vidēduꝫ ēde caritate ꝑ reſpectū ad p̄ceptū.Dicit em̄ xp̄c Math̓. xxij. Diligesdn̄m deum tuum ex toto corde tuo⁊cͣ. Hoc eſt maximū ⁊ primū mandatum. Secundū aūt ſimile eſt huic. Diliges proximuꝫtuum ſicut teipſuꝫ. In his duobus mandatisvniuerſa lex pendet ⁊ ꝓphete. Primo igit̉ vidēbum eſt quō de caritate fuit dandū p̄ceptum.Pro cuiꝰ declaratōne dicit. b. tho. ſcd̓a ſcd̓e. q.xliiij. ꝙ preceptū importat ratōneꝫ debiti. Eſtaūt aliquid debitū dupliciter. Uno modo ꝑ ſeAlio modo ꝓpter aliud. Per ſe quidē debitumeſt ī vno quoqꝫ negotō id quod eſt finis. quiahabet ꝑ ſe ratōnem boni. Propter aliud autēeſt debitū quod ordinat̉ ad finē. Sicut medico ꝑ ſe eſt debitum vt ſanat. ꝓpter aliud vt detmedicinā ad ſananduꝫ. Finis ſpūalis vite ē vthomo vniat̉ deo quod fit per caritateꝫ. Et adhoc ordinant̉ ſicut ad finē om̄ia que ꝑtinentad ſpūalem vitam. Unde ⁊ apl̓s dicit. jͣ. ad thi.j. Finis p̄cepti eſt caritas de corde puro. ꝯſciētia bona. et fide nō ficta. Omnes em̄ virtutesde quaꝝ actibus dant̉ p̄cepta. ordinant̉ vl̓ adpurificandū cor a turbinibꝰ paſſionū. ſicut v̓tutes que ſunt circa paſſiones: vel ſaltī ad habendam bonā ꝯſcientiā. ſicut v̓tutes que ſuntcirca operatōnes: vel ad habendā rectā fidemſicut alia que ꝑtinent ad dei cultū. Et hec triarequirunt̉ ad diligendū deū. Nam cor impurū
a dei dilectione abſtrahit̉ ꝓpter paſſionem inclinantem ad terrena. Conſcientia enim mala facit horrere diuinam iuſticiam ꝓpter timorem pene. Fides aūt ficta trahit affectuꝫ in idquod de deo fingitur. ſeparans a dei veritate.In quolibet aūt genere id quod eſt ꝑ ſe. eſt potius eo quod eſt ꝓpter aliud: ⁊ ideo maximumeſt preceptum de caritate. vt dicit̉ Math̓. xxij.¶ Ꝙͣuis autem dilectio dei ſit finis ad quē ordinatur dilectio proximi: tn̄ dari oportuit preceptum nōſolum de dilectione dei: ſedētiā aliunde de dilectione proximi. propter minus capaces qui nō defacili ꝯſiderarent vnum horuꝫpreceptoꝝ ſub alio ꝯtineri. Et ꝙͣuis caritas ſitvna virtus: habet tn̄ duos actus .ſ. diligere deum et diligere proximum. quoꝝ vnus ordīatur ad alium ſicut ad finem. Unde in dilectione proximi includitur dilectō dei ſicut finis. īeo qd̓ eſt ad finem et econuerſo.¶ Finis precepti eſt caritas. §. j.de corde puro conſcientia bona ⁊ fide nō fictaj. ad Thimo. j. Quanta bona hinc ſequantur.habes de pe. di. ij. ergo. Et circa dictam auctoritatem pn̄t tria notari. Primū eſt neceſſitasobſeruatonis. ibi. finis precepti. Secundū eſtprecioſitas ordinatōnis. ibi. caritas. Terciuꝫeſt ſinceritas dilectōnis. ibi. de corde puro ⁊cͣ.¶ Ꝙͣtum ad primuꝫ ẜm ph̓m. Propter quodpnumquodqꝫ ⁊ illud magis. Omnia preceptaſunt neceſſaria. cum ordinentur ad caritatemvt finem: ergo ipſa multomagis eſt neceſſariaEſt autem hoc preceptum lucidum. breue. vtile ⁊ leue. Eſt lucidum quidem. pͣs. Preceptumdomini lucidum. Et hoc ne quis dicat. non licuit mihi intelligere. Greue ne quis dicat. nōpotui vacare vel retinere. Abreuiatum faciet deus verbum ſuper terram. Utile. pͣs. Bonum mihi lex oris tui. ſuper milia auri et argenti. Leue. nihil enim dulcius et leuius caritate Math̓. xj. Onus meum leue. ¶ Precioſitas patet ex nomine. Unde caritas quaſi caravnitas. quia vnit nos cum omnibus vtiliter.apl̓us ad Ephe. iij. Ut poſſitis comprehenderecum omnibus ſanctis que ſit longitudo. latitudo. ſublimitas et profundum. ſcꝫ caritatis.Eius ſublimitas eſt. quia vnit nos cū deo abſolute .i. ꝓpter ſe. Profundū eiꝰ. qꝛ vnit nos cumhis qͥ ſūt in purgatorio. Eiꝰ latitudo ē. qꝛ vnitnos cū om̄ibꝰ viuētibꝰ. bonis ⁊ malis. amicia⁊ inimicis. Eiꝰ latitudo. qꝛ vnit nos cū p̄cedentibus. preſentibꝰ et futuris. vel uſqꝫ in finem.¶ Sinceritas inuit̉ de corde puro .i. non infecto vel mixto cupiditate. Cōſciētia bona .i. nōerronea. Et fide non ficta .i. ſine errore vel ſine ȳpocriſi. Sciendum etiam ꝙ omnia precepta decalogi ordinantur ad dilectionem dei etproximi: ideo precepta caritatis non fueruntannumeranda inter precepta decalogi: ſed inomnibus includuntur. Et ꝙͣuis modus dilectionis non cadat ſub illis preceptis. q̄dant̉