¶ Titulus¶ Sextus
maior horū eſt caritas. Circa qd̓ ſciendū ꝙ caritas ē maior om̄ibꝰ donis ſpūalibꝰ in qͣtuor. vt ibion̄ditur. Primo de neceſſitate. Secūdo in oꝑoſitate. Tertō in durabilitate. Quarto in dignitatevel nobilitate ¶ Primo igr̄ caritas ē magis neceſſaria ad ſalutē. Nā alia dona ſpūalia ſine ipſanihil valent ad ſalutē et ip̄a ſufficit ad ſalutē ſine pluribꝰ ex eis. Unde ponit apl̓s grām p̄dicatōnis eminētem de diuinis. et hec ē lingua angelicavel de naturalibꝰ et moralibꝰ. ⁊ hec eſt lingua humana. aut delectantē. et hec eſt humana. aut intrinſecus mouentē ad bonū. et hec eſt angelica.ibi. Si linguis ⁊cͣ. Ponit ꝓph̓iam .i. p̄cognitōnemfuturoꝝ ꝯtingentiū vel occultaꝝ reꝝ pn̄tium velpreteritaꝝ. Et nouerim om̄ia miſteria .i. occulta ſecreta ſcripturaꝝ ſacraꝝ. Et omnē ſciētiam.vt naturalem. rōnalem. et moralem. Item ponitoꝑatōnem miraculoꝝ. ibi. Si habuero oēm fideꝫ⁊cͣ. Elemo inaꝝ largitōnem. ibi. Si diſtribueroMartiriū. Si tradidero corpus ⁊cͣ. Om̄ia iſta magna dona dei dicit. et tn̄ ſine caritate nil ꝓdeſſe .ſ.ad vitam eternā. Ꝙ aūt ſine caritate non poſſiteſſe aliqua vera virtus. ſic ꝓbat tho. ſcd̓a ſcd̓e. q.xxiij. arti. vij. Uirtus ordinat̉ ad bonū. Bonumaūt pͥncipaliter eſt finis. Nā ea que ſūt ad finemnō dicūtur bona. niſi in ordine ad finem. Sicutautē duplex ē finis. vnus vltimus alius ꝓximus.Ita duplex ē bonū. vnū quod ē principale bonūhominis .ſ. deo frui. ẜm illd̓ pͣs. Mihi adhere̓ deobonū ē. Et ad hoc ordinat̉ homo ꝑ caritatē. Gonū aūt ſecundariū et qͣi ꝑticulare homīs. p̄t eſſebuplex. Unū quidem qd̓ eſt vere bonū: vtpote ordinabile ꝙͣtum eſt in ſe ad pͥncipale bonū. qd̓ eſtvltimus finis. Aliud aūt eſt bonū apparēs et nōveꝝ. qꝛ abducit a finali bono. Sic igit̉ pꝫ. ꝙ v̓tusvera ē ſimplicit̓ illa q̄ ordinat ad principale bonum homīs. Sicut etiā ph̓s dicit in. viij. ethi. ꝙvirtus eſt diſpoſitō ꝑfecti ad optimū. Et ſic nullavera virtus p̄t eſſe ſine caritate. Sed ſi accipiat̉virtus ẜm ꝙ eſt in ordine ad aliquē finem ꝑticularem. ſic p̄t eſſe aliqͣ virtus ſine caritate. inqͣtūordinatur ad aliqd̓ ꝑticulare bonū. Illud autembonū ꝑticulare. ſi ſit veꝝ bonū: puta ꝯſeruatō ciuitatis vel aliquid hꝰ. erit quidem vera v̓tus: ſedimꝑfecta. ſi nō referatur ad finale ⁊ ꝑfectū bonūſcꝫ deum. ⁊ ſic ſumit̉ cū dicitur ꝙ virtutibꝰ romani meruerūt imꝑium. xxviij. q. ij. §. ex his. Cū tn̄eſſent infideles ⁊ ſine caritate. Si aūt illud ꝑticulare bonū nō ſit veꝝ bonū: ſed apparens. virtus q̄ordinat̉ ad illud. nō eſſet vera btus ſed falſa. hn̄sſimilitudinē v̓tutis. Sicut nō ē vera v̓tus tꝑantia auaroꝝ. qua ſe cohibent ab eſu ſumptuoſarūreꝝ ne expendāt. Et falſa fortitudo. qͣ multi mortis ꝑicula ſubeunt ꝓpter lucꝝ. Item ẜm Tho. vbiſupͣ. Actus alicuius carētis caritate pōt eſſe duplex. Uno mō ẜm hoc ꝙ caritate caret .i. ẜm peccatū aliqd̓. in qͦ eſt vt in fidelitate ⁊ hꝰ. Sic ſemꝑē actus malus ⁊ pct̄m. Alio mō nō ẜm id qd̓ caritate caret: ſꝫ ẜm aliqd̓ donū dei. vt fidē. ſpem. veletiā bonū nature. ſicut infidelis. vel etiā fidelis:
ſꝫ malus. cū dat elemoſinā ex ꝯpaſſione ad pauperem. et hꝰ. Et talis actus n̄ eſt malus: ſꝫ bonꝰex genere. Un̄ etſi nō meritorius qꝛ extra caritatem. non tn̄ dignus pena: ſed aliquo bono tꝑali.Sic gͦ ſimplicit̓ nulla eſt vera virtus. nec aliquisactus vere v̓tuoſus ſine caritate. Et ꝓpter hoc dīcꝓſper. de pe. di. ij. ꝙ caritas dr̄ via ab apl̓o. qꝛ ſicſine via nō pn̄t hoīes ambulare. ſic ſine caritatepn̄t hoīes errare. nō ad patriā ire. ¶ Secūdo caritas ē maior in oꝑoſitate. Om̄ia em̄ bona oꝑa acaritate ꝓcedūt. Un̄ Greg. Non p̄t ramus ꝓferrefructū boni oꝑis. niſi māſerit ī radice caritatis.Un̄ ip̄a ꝯꝑatur igni. qui maxīe eſt actiuꝰ Lu. xij.ait xp̄c. Ignē beni mittere in terraꝫ. Et qͥd volo:niſi vt ardeat. Et ſpūſſāctus apparuit ſuꝑ apl̓osin linguis igneis Act̉. ij. Hec ē figurata ꝑ ignemquē deus mādauit in altari ſꝑ ardere. qꝛ in cordeſemꝑ dꝫ eſſe caritatis feruor. Sed et cor nr̄m admodū flāme ignis formatū ē Augu. de pe. diſ. ijSi ẜmo meꝰ inuenit in vob̓ aliquā ſcintillā gͣtuiti amoris. in ip̄aꝫ inflate. ad augendā ip̄am vosꝓuocate. vt cū venerit et digniſſimā flāmā fecerit: oīm cupiditatū ligna ꝯſumat. Ꝙ aūt ab ip̄aꝓcedāt om̄ia bona oꝑa et caueātur mala. on̄ditapl̓s ꝑ exempla in quibuſdā: dicēs. Caritas patiens ē. benigna ē ⁊cͣ. vbi ponūt̉. xv. gͣbus oꝑm.Et idē p̄t dici de alijs oꝑibꝰ. Pro cꝰ declaratōe dīcb. tho. vbi ſupͣ. ꝙ virtus vel ars ad quē ꝑtinet finis vltimus. imꝑat virtutibꝰ vel artibꝰ ad qͣs ꝑtinent alij fines ſecūdarij. Sic ars militaris imperat equeſtri. qꝛ equeſtris ordinat̉ ad militarē. Cūigr̄ caritas ordinet hoīem ad vltimū finē hūanevite .ſ. ad beatitudinē ꝑfectaꝫ. ideo extendit ſe adactus totius hūane vite ꝑ modū imperij. nō aūtqͣſi elitiēs actus om̄es v̓tutū. Item ẜm Amb̓. dicaritas forma ⁊ mater virtutū. qd̓ ẜm tho. non ēintelligēdum ꝙ ſit forma exēplarit̓ nec etiā eſſētialiter: ſꝫ magis effectiue. inꝙͣtum .ſ. inducit adoꝑa ſeu imꝑat alijs actibꝰ v̓tutū. ſicut forma eſtprincipiū oꝑandi. Comꝑatur etiā radici ex fundamēto. inꝙͣtum virtutes om̄es ex ea ſubſtētantur. et nutriūtur. ⁊ nō ẜm rōnem cauſe materialis. Apl̓s ad Eph̓. iij. In caritate radicati et fūdati. de pe. di. ij. Quia radix oīm bonoꝝ eſt caritas⁊ radix oīm maloꝝ eſt cupiditas. niſi fuerit dnaeuulſa. nō p̄t alia plātari. Et cū dr̄ quia om̄ia credit. intelligit̉ credenda. ⁊ ſperat ſperāda ⁊ nō al̓.¶ Tertō caritas eſt maior duratōne. Qd̓ notatapl̓s: dicēs. Caritas nunꝙͣ excidit. Qd̓ p̄t exponitripl̓r. Prīo qꝛ nunꝙͣ cadit in pct̄m mortale. Qd̓eſt verū ꝯiūctim. dū .ſ. quis ꝑmanet in caritate.Et p̄t intelligi dictū Greg. de pe. di. ij. Fortis ē vtmors dilecto. qꝛ mentē quā ſemel ceꝑit. a dilectōne mūdi funditus extinguit. Secūdo mobo de ꝑfecta caritate ꝯfirmata. ſicut habuerūt apoſtoliꝑ aduentum ſpirituſſancti. et ſāctificati in vteroque tn̄ pauciſſimis ꝯfert̉. Tertō ⁊ ꝓprie ꝙͣtum adactū ſuū. qui etiā poſt morteꝫ n̄ deficit: ſꝫ ꝑficit̉.nō ſic de alijs donis et virtutibꝰ. Nam vt ibi ſcribit apoſtolus. donū līguarū ibi ceſſabit. quia aīe