¶ Quintus¶ Titulus

Un̄ ⁊ Caſſiodorꝰ dīc ī quadā epl̓a. Sine amicisoīs cogitatō eſſꝫ tediū. oīs oꝑatō labor. oīs t̓raꝑegrinatō. oīs vitā tormētū: ſine qͦꝝ ſolatō viuere eſſꝫ mori. ¶ Diſſoluit̉ at̄ amicitia ꝓpt̓ qͣtuor rōnes. Prīo ꝓpt̓ finis defectōnē. Secūdo ꝓpt̓amoris ſimulatōꝫ. Tertō ꝓpt̓ crimīs ꝯmiſſionē.Quarto ꝓpt̓ v̓tutis ꝑfectōꝫ. Ꝙͣtū ad pͥmū diſſoluit̉ amicitia ꝓpt̓ finis defectōeꝫ. Cū em̄ oīs amicitia ꝓpt̓ aliquē finē ꝯtrahat̉. deficiēte fine. ceſſat ⁊ diſſoluit̉ amicitia: ⁊ p̄cipue ad eos qͥ ſuntamici ꝓpt̓ vtile vl̓ delectabile. Cuiꝰ rō ē. qꝛ cū qͥdā diligūt hec duo vtile ⁊ delectabile ī ꝑſonis. n̄ꝑſonas hoīm ꝓpt̓ ſeip̄os. ideo deficiēte vtilitate⁊ delectatōne. rōnabile eſt ꝙ deficiat amicitia.¶ Secūda rō qͣre diſſoluit̉ amicitia ē ꝓpt̓ amoris ſimulatōeꝫ. Sūt em̄ plures differētie amicitie .ſ. vtilis. delectabil̓. ⁊ honeſti. Un̄ pt̄ ꝯtinge̓.ꝙ nō ẜm vnā ſpēm amicitie ſint aliqͥ amici cōiūcti. ⁊ tn̄ extimāt̉ veri amici eē .ſ. ꝓpt̓ v̓tutē. cūtn̄ vnꝰ eoꝝ nō ꝓpt̓ v̓tutē ſꝫ ꝓpt̓ vtile vl̓ delectabile ſit amicꝰ. ⁊ ꝑ hoc ſoluit̉ amicitia. qꝛ ꝯͣriat̉ fictio amicitie vere. Tamē ī hoc caſu ita ē ꝓcedēdū. qꝛ ſi ille qͥ ſe extimat amari ab alioꝓpt̓ virtutē decipiat̉ ex ſeip̄o. ita ꝙ qͥ eū amat nihil operet̉ ad hmōi deceptōꝫ: puta qꝛ ſigͣ expͥmat īhoneſtatis ⁊ turpitudīs. Ille qͥ deceptꝰ ē. debetcauſari ꝯͣ ſeip̄m .i. accuſare ſeip̄m: puta qn̄ ſigͥinhoneſtatis expͥmit ⁊ nō cauet̉. Si at̄ ſimulatōne eiꝰ deceptꝰ fuit. qꝛ talia ſigͣ turpitudīs n̄ expͥmebat. ſed intēdebat: tūc iuſtū ē ꝙ accuſet decipiētē. ml̓comagis ꝙͣ eos qͥ falſificāt nūmiſmata inqͣtū pct̄m decipiētis ē ꝯͣ v̓tutē. q̄ honorabilior ē pecunia. Et ꝙͣuis amicitia honeſti ad eoshaberi nō poſſit. quoꝝ oꝑatōes exꝑti nō ſumꝰtn̄ amicitia q̄ ē ꝑ exꝑimētū. nō ht̄ ꝑfectōem ſuiſed quādā inchoatōeꝫ q̄ ē ex beniuolētia ꝓpt̓ relatōes alioꝝ. vel ex ꝯcordia. qꝛ videt̉ ſimilis naturalit̓ in moribꝰ. Un̄ ꝙͣcito occurrit ꝯtrariū reſcindit̉. ¶ Tertō diſſoluit̉ amicitia ꝓpt̓ crimīsꝯmiſſionē. Si em̄ aliqͥs acceptet aliquē ad ſuāamicitiā vt bonū et iuſtū. poſtea fiat malꝰ: itaꝙ malitia eiꝰ manifeſte videat̉ alio ꝑmanēte inbonitate. diſſoluit̉ talis amicitia: huiꝰ rō ē. qͥav̓tuoſo nō pt̄ eſſe amabile qd̓cūqꝫ malū: ſꝫ ſolūbonū honeſtū. Un̄ cū om̄e amabile ſit bonū. nōoꝑtet nec ē decens. ꝙ v̓tuoſus amet malū hominē. ſic nō eſt decēs aſſil̓ari pͣuo. Amicꝰ em̄ amico ſuo ē ſil̓is. Un̄ inter bonū et malū hoīem nōpt̄ diu amicitia ꝯẜuari. niſi ſit ibi aliqͣ ſil̓itudomalitie. Ponit tn̄ ph̓s duo documēta circa diſſolutōeꝫ amicitie. inter eū qͥ ꝑmāſit bonꝰ. ⁊ eūqͥ effectꝰ ē malus. Primū ē. ꝙ ſi ille qui effectꝰ ēmalꝰ eſt incorrigibilis ꝓpter habūdātiā malitie.ita ꝙ defacili ad ſtatū v̓tutis redire nō poſſit:tūc a tali amicitia recedere debet. Si aūt eſt ſanabilis ⁊ reducibilis ad v̓tutē. eſt ei auxiliū ferendū ad recuꝑandū bonos mores. magiſꝙͣ adrecuperādū pecuniā amiſſā: ꝙͣto v̓tus eſt melior ⁊ eſſentialior amicitie ꝙͣ pecunia. Secundūdocumētū ē ꝙ his qͥ in p̄teritū fuer̄t amici. ma

gis ſe debꝫ exhibe̓ gͣtioſū ꝙͣ extraneis. niſi ī vnocaſu .ſ. qn̄ habūdās ⁊ incorrigibil̓ malitia. fuitcā diſſolutōis amicitie. Tūc eī ꝙͣtoplꝰ fuit amicus tā tomagis extimādꝰ ē hoſtis et euitādus.¶ Quarta rō diſſolutōis amicitie ē ꝓpt̓ v̓tutisꝑfectōeꝫ. Si eī vnꝰ amicoꝝ ꝑmaneat ī eodē ſtatu. Aliꝰ at̄ fiat multū excellētior ī v̓tute. tūc nōpt̄ int̓ tales ꝑmane̓ amicitia. Et rō hꝰ eſt. qꝛ adamicitiā ꝑtinꝫ ꝯuiue̓ adinuicē. ita ꝙ eadeꝫ placeāt ⁊ de eiſdē gaudeāt ⁊ triſtēt̉. Cū at̄ ꝑ notabilē diſtātiā v̓tutis nō eadē placeāt bono ⁊ optimo: ideo nō pt̄ diu mane̓ inter tales amicitia ⁊ꝯuiue̓ vt amici ꝑfct̄i. Ptꝫ etiā hoc ex ſil̓itudīe:puta ex amicitijs q̄ ꝯtͣhūt̉ ī pueritia. Si eī vnꝰeoꝝ ꝑmaneat puer ẜm mētē. aliꝰ at̄ ꝓficiat ẜmv̓tutē ⁊ fiat optimꝰ: nō ꝑmanet int̓ illos amicitia. puer em̄ mente malus eſt. Unde Seneca.Ibi īcipis eē malꝰ. vbi deſinis fieri melior. Raineriꝰ ex dictis bt̄i tho. ⁊ alb̓. ſuꝑ li. ethicorū.Ꝙͣtū ad terciū .ſ. de ſaga. §. iij.citate ꝯſeruatōnis amicitie. Sciendū. ꝙ ad cōſeruatōeꝫ eius quatuor requirūt̉. Primo ꝑmanentia in habitū. Secūdo ꝯueniētia in affectuTertō reſidētia in ꝯuictu. Quarto correſpōdentia in affectu. ¶ Ꝙtū ad pͥmū .ſ. ꝙ ꝑmanētia inhabitu .ſ. v̓tutis reqͥrat̉ ad ꝯſeruatōꝫ vere amicitie. ſic ꝓbat̉. Manēte cā manet effectꝰ. ſed cā⁊ obiectū vere amicitie eſt v̓tus. qꝛ ſimpl̓r nihileſt amabile niſi bonū honeſtū: gͦ manēte v̓tutemanet amicitia vera. Cōfirmat̉ hoc idē tali ratōne. Actꝰ vere amicitie ē ſimpl̓r ligare ⁊ ꝯgregare .ſ. aīos amicoꝝ adinuicē. Sed v̓tus ſeu bonū honeſtū qd̓ eſt bonū ſimpl̓r. eſt qd̓ ſimpl̓r ligat. nō aūt vtile vel delectabile. ſꝫ tm̄ ẜm quid.Naꝫ amicitia vtilis ⁊ delectabilis degenerat inꝯcupiſcentiā quādā. qua aliqͥs motū amoris qͦad aliū fert̉: reflectit in ſeip̄m. Sed v̓tutes ſeubonū honeſtū ē vinculū ligās ſimpl̓r. eoͣ ꝙ motus amicitie vere que ē ꝓpter v̓tutē. ſiſtit ī amato dū diligit̉ ꝓpter illud qd̓ eſt ꝑſonaliter ī eo.ſ. ꝑ virtutē ⁊ nō ꝓpter aliud. Et ideo manentepirtute in vtroqꝫ amicoꝝ ꝯſeruatur amicitia.¶ Secūdū qd̓ requirit̉ ad ꝯſeruatōeꝫ amicitieeſt ꝯueniētia ī affectu. Eſt em̄ amicoꝝ vnū cor⁊ vna aīa. Un̄ dicit̉ de pͥmis xp̄icolis qui habebāt ꝑfectā amicitiā adinuicē. Aultitudīs credentiū erat cor vnū ⁊ aīa vna in dn̄o Act̉. iiij.⁊ ẜm tulliuꝫ. Amicoꝝ ē idē velle ⁊ nolle: ⁊ ideooꝑtet ꝙ de eiſdē gaudeāt ⁊ triſtent̉ ẜm illud adRo. xij. Gaudere cū gaudētibꝰ. flere cū flentibꝰidip̄m inuicē ſentiētes. Hoc at̄ ꝓuenit ex ſil̓itudīe v̓tutis vl̓ bonitatis. q̄ ē int̓ bonū ⁊ bonū.v̓tuoſū ⁊ v̓tuoſū. Talis aūt cōueniētia q̄ ē cauſa gaudij ꝓpter ſimilitudinē. nō ē inter bonuꝫ⁊ optimū: ⁊ multominꝰ inter bonū ⁊ malū. necetiā inter maluꝫ ⁊ malū. Non em̄ ex malo pct̄ipoteſt eſſe verū gaudiū. ſed fantaſticū ⁊ ſenſuale: ⁊ ſic etiā amicitia. Sicut facti ſunt amici herodes ⁊ pilatus conueniētes in malo paſſionisxp̄i. vt dr̄ Lu. xxij. ¶ Terciū qd̓ requirit̉ ad cō