¶ Viceſimum¶ Capitulum
pegrini declināt a viā recta. eos ab errore viereuocamꝰ. ⁊ on̄dimꝰ viā rectā ⁊ qn̄ cadūt erigimꝰ eos. ad on̄dendū ꝙ oīs hō om̄i homī ē amicnaturalit̓. Ea at̄ q̄ ſūt naturalit̓ bona oībꝰ neceſſaria ſūt: qͣle bonū ē amicitia. hoc etiā ꝓbat̉ex ꝯuictu ſpāli. Quia ſic ī alijs aīalibꝰ ē amicitia natural̓. vt ptꝫ ꝑ ſigͣ amicitie. vt qꝛ ꝯuerſāt̉ſil̓ obſequūt̉ ⁊ hꝰ: ita ⁊ ml̓tomagis int̓ eos quiſūt vniꝰ gētis vl̓ pr̄ie. inqͣtū coīcāt ī ꝯuictu moribꝰ ⁊ obſequijs. ¶ Tertō acqͥre̓ amicitiā ē neceſſariū rōne pacis ꝯẜuāde. ⁊ hoc ſic ꝓbat̉. Illudē nccͣriuꝫ acqͥre̓ ⁊ habe̓ qd̓ ē maxīe ciuitatis etcoītatis ꝯẜuatiuū. ⁊ vitare eiꝰ oppoſitū. Sꝫ int̓oīa amicitia ē ꝯcordie ⁊ pacis ⁊ vnitatis ꝯẜuatiua. Qd̓ on̄dit̉ exēplo ⁊ rōne. Exēplo qͥdeꝫ. qꝛlegiſlatores magis ſtudēt ad amicitiā int̓ homines ꝯſeruādā ſeu ciues. ꝙͣ ad iuſticiā. Qd̓ patꝫex hoc. qꝛ legiſlatores aliqn̄ int̓ mittūt ſe. puta īpenis inferēdis. ne amicitia exclubat̉ ⁊ ne diſſenſio oriat̉. Un̄ qꝛ ꝯcordia amicitie aſſimilat̉quā ꝯcordiā maxīe legiſlatores appetūt. eꝯͣ cōtentōes maxīe expellūt vt inimicā ſalutis ciuitatis: ideo amicitia ē maxīe neceſſaria. Ratōnehoc idē ꝓbat̉ ſic. Illud qͦ habito nō indiget̉ altero. ſꝫ ecōuerſo magis ē neceſſariū. Sꝫ amicitia habita ꝙͣtū ad oēs. nō eſſꝫ nccͣria iuſticia:qͣ iuſticia habita adhuc tn̄ eſſꝫ nccͣria amicitiaquerēda. Qd̓ ſic ꝓbat̉. qꝛ ſi aliqͥ ſūt amici ī nullo indigēt amicitia ꝓprie dicta. Cꝰ rō ē. qꝛ ſi oēsciues ſūt vere amici. oīa hn̄t qͣi coīa. cū amicꝰ q̄libꝫ ſit alter ip̄e. nō ē iuſticia ad ſeip̄m ſꝫ ad alteꝝ. Sꝫ ſi ſit iuſticia nihilominꝰ indigent ciuesamicitia adinuicē. Et iō ſi iuſticia ē nccͣria. ml̓tomagis amicitia q̄ ſine iuſticia pt̄ eē. ¶ Quarto ē neceſſariū habe̓ amicitiā rōe ncc̄itatis ſupplēde. ⁊ hoc ſic ꝓbat̉. Illud ē nccͣriū habe̓ qͦ neceſſitati vl̓ indigētie oīm ꝓuidet̉ ⁊ ſubueīt̉. ſedamicitia ē hmōi. gͦ ⁊cͣ. Ꝙ at̄ ꝑ amicitiā ncc̄itati oīm ꝓuideat̉. ptꝫ ex ſex generibꝰ vl̓ ꝯditōnibꝰhoīm qͥbꝰ ē vtilis et nccͣria amicitia. Amicitiaem̄ ē vtilis ⁊ nccͣria diuitibꝰ. pauꝑibꝰ. iuuenibꝰ⁊ ſenibꝰ. t̓bulatis ⁊ ꝑfectis ſeu felicibꝰ. Et pͥmoamicitia ē vtilis diuitibꝰ. Qd̓ ſic ꝓbat̉ qͦ ad coīcatōeꝫ bonoꝝ. Om̄e illd̓ ſine qͦ nullꝰ eligit viue̓.etiā habitis diuicijs ⁊ pt̄atibꝰ oportūis ad vitāē maxīe nccͣriū. Sꝫ hoc ē p̄cipue ẜm bn̄ficiumqd̓ diues pͥnceps ⁊ potēs īpendit alijs: qꝛ nullaeſt vtilitas bonoꝝ fortune. ſi ex his aliqͥs nullibn̄faciat. Bn̄ficiū aūt maxīe ⁊ laudabiliſſīe fitad amicos. Ergo amicitiā qͦ ad coīcatōeꝫ ⁊ diſtributōeꝫ bonoꝝ diuitibꝰ ē nccͣria. Unde ⁊ xp̄odixit Luc. xv. Facite vob̓ amicos de māmonainiqͥtatis .i. d̓ diuicijs pauꝑibꝰ erogādo. Eſt etiāvtil̓ ⁊ nccͣria amicitia diuitibꝰ qͦ ad ꝯẜuatōꝫ bonoꝝ. Bona .n. fortū ſine amicis ꝯẜuari n̄ pn̄tEt ꝙͣto maior fortūa .i. maior ſtatꝰ ī potētia diuicijs ⁊ hꝰ: tāto ē minꝰ ſecura ⁊ plures ht̄ īſidiatores: et iō īdiget magis amicis adiuuātibꝰ adꝯẜuatōeꝫ ſui ſtatꝰ. Sic maxīa arbor īdiget̉ ml̓tis fulcimētis a nat̉a ꝑatis ⁊ radicibꝰ. Secūdo
amicitia ē nccͣria pauꝑibꝰ. Et rō ē. qꝛ illd̓ ad qd̓hō refugit ī īfortunijs ē maxīe nccͣriū. Sꝫ pauperes r̄fugiūt ad amicos ī ncc̄itatibꝰ ſuis. eo ꝙextimāt amicos diuites eē pauꝑtatis eoꝝ refugiū ſingl̓are. gͦ pauꝑibꝰ ē nccͣria amicitia. Tertio amicitia ē nccͣria iuuenibꝰ. hꝰ rō ē. qꝛ cuꝫ iniuuenibꝰ habūdet ꝓnitas ad peccādū. Un̄ dr̄ gene ẜ. vj. Senſꝰ hoīs ⁊ cūcta cogitatō ꝓna ſūt admalū ab adoleſcētia ſua. Et hoc ꝓpt̓ ꝯcupīas delectatōnuꝫ q̄ ſūt ī eis. Sꝫ ꝑ amicos .ſ. qͥ ſūt veriamici .i. honeſti ⁊ v̓tuoſi (fūdat̉ eī vt dictū ē amicitia ī honeſtate) r̄ligāt̉ ⁊ retinēt̉ a peccādo .ſ.ꝑ admonitōes ⁊ rep̄hēſiōes. qͣs faciūt veri amici ad ſuos amicos. qn̄ ꝑpendūt eos velle peccareQuarto ē nccͣria ſenibꝰ. hꝰ rō ē. Quia his qͥ īdigent reuerētia ⁊ carēt nat̉ ali potētia. valꝫ obſequiū ⁊ familiaritas. ſenes at̄ ſūt hmōi. Nā ꝓpt̓debilitatē corꝑis īdigēt adiutorio corꝑali alioꝝEt ꝓpt̓ ſapīam rōne diutine experientie eis debet̉ honor. gͦ ⁊cͣ. Quīto t̓bulatis ⁊ afflictis ē neceſſaria amicitia. hꝰ rō eſt. Quia exiſtētes in triſticia ⁊ dolore. quādā alleuiatōeꝫ ſentiūt ex p̄ſētia amicoꝝ ꝯdolētiū eis. Un̄ ⁊ amiciIob viſitauerūt eū ī tribulatōne ad ꝯdolēdū ⁊ ꝯſolādumIob. Ꝙ aūt ex p̄ſentia amicoꝝ alleuiet̉ grauedo triſticie hoīs afflicti. on̄dit̉ ꝑ exēplū. Si em̄portet vnꝰ pondꝰ ſibi graue. vtiqꝫ alleuiat̉ ſi alius ferat cū eo pondꝰ. Ptꝫ etiā ex hoc qꝛ q̄libetdelectatō ſuꝑueniēs minuit triſticiā. Preſētiaat̄ amici ꝯdolētis. īgerit delectatōeꝫ amico ſuo.qꝛ dū tribulatꝰ videt amicū ſuū p̄ſentē ⁊ ꝯdolētē de ſua triſticia. minuit̉ dolor ſuꝰ. Tamē oꝑtꝫꝙ amicꝰ amicū tribulatū inqͣtū pt̄ viſione. ſermone ⁊ oꝑe ꝯſolet̉. Sexto ⁊ vltīo amicitia ē neceſſaria ꝑfectis. huiꝰ rō eſt. Quia quōcūqꝫ efficiunt̉ aliqͥ potētiores ad agēdū ī vita actiua etad intelligēdū ī vita ꝯtēplatiua. illd̓ ē neceſſarium ad vitā: ſꝫ amicitia ē hmōi. gͦ ⁊cͣ. Huiꝰ rō ē:qꝛ nullꝰ qͣntūcūqꝫ ꝑfectꝰ eligeret viue̓ ſolitariꝰetiā ſi om̄ia alia bona habe̓t: eo ꝙ hō naturalit̓eſt animal politicū ⁊ ſociale. aptꝰ ꝯuiue̓ alijs. etꝯuenientiꝰ v̓tuoſis ⁊ ꝑfectis a qͥbꝰ v̓tuoſus adiuuat̉. Et in actōne vite actiue dū qd̓ vnus nō videt nec pt̄. alius poteſt videre ⁊ agere. In actōne ꝯtemplatiue. ꝑ doctrinā ⁊ diſciplinā quā recipit vnus ab alio. Hec Raÿneriꝰ ex ſententijsbeati thome ⁊ alberti ſuꝑ li. ethicoꝝ.¶ Ꝙtū ad ſecūdū pͥncipale. §. ij.qd̓ ē amiſſiōis vel diſſolutōis amicitie temeritas. Sciēdū ꝙ nō habe̓ aut nō acqͥre̓ amicos ēmagna ſtoliditas. Cuiꝰ rō ē. qꝛ amicitia int̓ oīabona fortune ē maxīa. ꝓpt̓ qd̓ dr̄ Eccͣi. vj. Amico fideli nulla ē comꝑato. Sic gͦ hr̄e amicos veros ⁊ eſſe cū eis: eſt quaſi quid beatum honor ⁊gloria ⁊ adiutoriū. Ita eſſe ſine amicitia. eſt qͥdmiſeꝝ ꝯfuſio ⁊ verecundia. ⁊ magnus defectusadiutorij. Unde dicit̉ Eccͣs. iiij. Ue ſoli qꝛ ſi ceciderit nō ht̄ ſubleuantē. Et amicꝰ dr̄ oculꝰ amici⁊ oculo priuatus dicit̉ orbatus: ita qui ſine amico eſt dicit̉ viduatꝰ ẜm ph̓m ī. ij. rethoricorū