¶ Cercius
¶ Citulusliqua triſticia ẜm app̄henſionē aīe: puta quiaamittit hō corꝑalē vitā. quā v̓tuoſꝰ amat nonſolū inqͣtū ē quoddā bonū naturale: ſedētiā inꝙͣtū ē neceſſaria ad oꝑa v̓tutū. ⁊ q̄ ad eā ꝑtinꝫEt etiā ſuſtinet aliqͣ doloroſa ẜm tactū corꝑis:puta vulnera vl̓ flagella. Et iō fortis hꝫ un̄ delectet̉ ex vna ꝑte .ſ. ẜm delectatōeꝫ aīalē .ſ. de ipſoactu v̓tutis. ⁊ de fine eiꝰ. ⁊ ex alia ꝑte ht̄ vn̄ triſtari debeat ⁊ aīaliter. dū ꝯſiderat amiſſionē ꝓprie vite. ⁊ corꝑalit̓ ſuſtinēdo tormēta. Un̄ vt legit̉. ij. mach̓. vj. dixit eleazarꝰ. Diros corꝑis ſuſtineo dolores ẜm aīaꝫ v̓o dixit. ꝓpt̓ timorē tuūlibēt̓ hec patior. Sēſibilis at̄ dolor corꝑis facitnō ſētiri aīalē delectatōeꝫ v̓tutis. niſi forte ꝑ ſuperhabūdantē dei grām aīa fortiꝰ eleuet̉ ita addīna. ꝙ magis delctat̉ ī eis ꝙͣ a corꝑalibꝰ penisafficiat̉. ſic legit̉ de. b. tiburtō martire incedēteſuꝑ carbōes viuos qͥ dixit. Uicet̉ mihi incedereſuꝑ flores ⁊cͣ. Facit tn̄ v̓tꝰ fortitudīs vt ratō nōabſorbeat̉ a corꝑalibꝰ doloribꝰ. Triſticiā at̄ aīalē ſuperat delectatō v̓tutis. inqͣtū hō p̄fert bonū v̓tutis corꝑali vite. ⁊ qͥbuſcūqꝫ ad eā ꝑtinētibus. Et ideo dr̄ ī. iij. ethi. ꝙ a forti nō reqͥrit̉ vtdelectet̉. qͣſi delectatōeꝫ ſentiēs: ſꝫ ſufficit ꝙ nōtriſtet̉. ¶ Itē oꝑtet ſcire ꝙ actꝰ fortitudīs ſuntduo .ſ. aggredi ⁊ ſuſtinere. Eſt auteꝫ pͥncipalioractꝰ ſuſtine̓ .i. īmobilit̉ ſiſte̓ ꝙͣ aggredi. Dictū ēem̄ ſupͣ. ꝙ fortitudo ē circa timores repͥmēdos ⁊audacias moderādas. Difficiliꝰ ē aūt timorē reprime̓ ꝙͣ audaciā moderari: eo ꝙ ip̄m ꝑiculumqd̓ ē obiectū audacie ⁊ timoris. de ſe ꝯfert ad repreſſionē audacie: ſꝫ oꝑat̉ ad augmētū timorisAggredi at̄ ꝑtinet ad fortitudinē ex ea ꝑte quahabꝫ audaciā moderari. Sꝫ ſuſtine̓ ẜm ꝙ hꝫ timorem reprime̓. Un̄ ptꝫ ꝙ ſuſtine̓ ē pͥncipalioractꝰ ꝙͣ aggredi. Apparet etiā hoc rōne ſūpta exꝑte difficultatis. q̄ maior ē in actu ſuſtinēdi ꝙͣaggrediēdi. Et hoc tripl̓r. Primo qꝛ ſuſtine̓ videt̉ aliqͥs ab aliquo fortiore inuadēte. qͥ em̄ aggredit̉ inuadit ꝑ moduꝫ fortioris. Difficilius ēaūt pugͣre cū fortiori ꝙͣ cū debiliori. Secūdo qꝛille qui ſuſtinet iam ſentit ꝑicula īminētia. Ille aūt qui aggredit̉ habꝫ ea vt futura. Difficilius eſt aūt nō moueri a pn̄tibꝰ ꝙͣ futuris. Tertōqꝛ ſuſtine̓ imꝑtat diuturnitatē tꝑis. ſed aggredipt̄ aliqͥs ex ſubito motu. difficile at̄ ē diu mane̓īmobilē. ꝙͣ ſubito motu moueri ad aliqd̓ arduūUnde ph̓us dīc in. iij. ethi. Quidā ſūt preuolantes ante ꝑicula. in ip̄is aūt diſcedūt. Fortes at̄ecōtrario ſe hn̄t. Nam vt ibidē dicit̉ in ſuſtinendo triſtia maxime aliqui fortes dicūt̉. Exēpluꝫde alexandro narrat trocꝰ pompeÿ̓us ꝙ cuꝫ adꝑiculoſū bellū exercitū legeret. nō iuuenes robuſtos nec pͥmuꝫ florē etatis: ſꝫ veteranos pleroſqꝫ etiā emeritos militie. q̄ cū pr̄e auoqꝫ pat̉nō militauerāt elegit. vt nō tā milites ꝙͣ magiſtros militie putares: ordineſqꝫ nemo niſi ſexagenariꝰ duxit. vt ſi pͥncipia caſtroꝝ cerneres. ſenatū te potiꝰ reipublice videre dice̓s. Itaqꝫ ī p̄lio nemo fugam: ſed victoriam cogitauit.
¶ Dictū eſt aūt ſupͣ. ꝙ fortis. §. ij.oꝑat̉ ꝓpter bonū ꝯmūe tuendū ꝑ iuſtū bellū. Etideo de bello aliqͥd videnduꝫ ē. p̄ſertī cū ibi actꝰfortitudīs .ſ. aggredi ⁊ ſuſtine̓ manifeſtēt̉. nonſolū ꝙͣtū ad firmitatē animi: ſedētiā ꝙͣtū ad corporis fortitudinē. que eſt frequēter indiciū ⁊ diſpoſitō fortitudīs interioris. Nō em̄ ē ꝯtra rōeꝫv̓tutis. ꝙ ex naturali ꝯplexiōe habeat aliqͥs naturalē inclinatōeꝫ ad v̓tutē. Un̄ ex magnitudīeextremitatū latitudīe pectoris. erectōe ceruicisviuacitate ocl̓oꝝ ⁊ alijs hmōi. ꝯiecturare poſſumꝰ magnitudinē cordis. tāꝙͣ ex qͥbuſdā ſignis etdiſpoſitōibꝰ ad v̓tutē. licꝫ finale ꝯplemētum fitex more vl̓ ꝯſuetudīe. Ex actibꝰ .n. frequētatisgenerat̉ habitꝰ vt frequēt̉ iuſta oꝑari ⁊ tꝑate viue ſumꝰ iuſti ⁊ tꝑati vt docꝫ areſto. ij. ethico. Debello gͦ ꝯſiderātibꝰ tria vide̓ ſufficiat. Prīo q̄ adiuſtū bellū reqͥrūt̉. Secūdo de natura aſſūptōebelli. Tertō de his qͥbꝰ licitū ē ad bella ꝓcedere.Ꝙͣtū ad primū ſciendū ꝙ. §. iij.xp̄iana religio bella non recuſat. nec damnatꝓ loco ⁊ temꝑe oportuno. Unde ſcriptura euāgelica teſtimonio Iohannis baptiſte concedit.ꝙ licitū eſt ſtipendijs vti. ⁊ pro republica militare. dicit em̄ Augꝰ in ſermone de puero centurionis. Si xp̄iana diſciplina omnino bellaculparet. hoc potius ꝯſiliū ſalutis petentibꝰ ī euāgelio diceretur. vt abicerent arma ſeqꝫ militieoīno ſubtraherent. Dictū eſt aūt eis. Nemineꝫꝯcuciatis. Eſtote cōtenti ſtipendijs vr̄is. Quibus ꝓprium ſtipendiū ſufficere p̄cepit. militarenon prohibuit. Et habetur. xxiij. q. j. paratus.¶ Sed ad hoc ꝙ bellū ſit iuſtū tria requirunt̉ẜm tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. xl. Primū ē aucͣtoritas pͥncipis cuiꝰ mādato bellū ē gerendū. Nō em̄ ꝑtinet ad ꝑſonā p̄uatā bellū moue̓. qꝛ pt̄ ius ſuuꝫin iuditio ſuꝑioris ꝓſequi. Et qꝛ ꝯuocare multitudinē qd̓ ī bellis oꝑtꝫ fieri. nō ꝑtinet ad pͥuatā ꝑſonā. Cū aūt cura reipublice ꝯmiſſa ſit pͥncipibꝰ. ad eos ꝑtinet rempublicā ciuitatis vl̓ regni vl̓ ꝓuīcie ſibi ſubdite tueri. Et ſic licite eaꝫdefendūt materiali gladio ꝯtra interiores ꝑturbatores dum puniūt malefactores: ita ⁊ gladiobellico ad eos ꝑtinet rēpublicā tueri ab exterioribꝰ hoſtibꝰ. Un̄ augꝰ. xxiij. q. j. quid culpat̉. dicit. Ordo naturalis mortaliū paci accōmodat̉ꝰhoc poſcit. vt ſuſcipiēdi belli auctoritas atqꝫ cōſiliū penes pͥncipē ſit: exēplū in filijs iſrl̓. q̄ noluerūt ad bella ꝓcedere niſi prius ſuꝑ eos pͥncipe ꝯſtituto a quō eſſet auctoritas belli aſſumendi. Unde ptꝰ mortē Ioſue ꝯſuluerūt dn̄m dicentes. Quis aſcēdet ante nos ꝯtra cananeuꝫ ⁊ eritdux belli. Dixitqꝫ dominus. Iudas aſcendet Iudic̄. j. ¶ Secundo requiritur cauſa iuſta. vt ſcꝫilli qui īpugnāt̉. ꝓpter aliquā culpā impugnari mereant̉. Unde dīc augꝰ in li. q̄ſtionū ve. etno. teſtam̄. Iuſta bella ſolent diffiniri que vlciſcant̉ iniurias. ſi gēs vl̓ ciuitas plectēda ē. q̄ vl̓vindicare neglexerit qd̓ a ſuis improbe factum