¶ Capitulum¶ Primum

ſumitur: ē prudētia ꝑ quā aliqͥs regit ſeip̄m.Et prudētia ꝑ quā aliqͥs regit multitudinē. q̄dr̄nt ſpecie. Et iteꝝ peudētia q̄ ē multitudīsr̄gitiua. diuidit̉ in diuerſas ſpēs. ẜm diuerſasſpēs multitudīs. Eſt at̄ ml̓titudo adunata adaliqd̓ ſpāle negotiū. ſicut exercitꝰ ꝯgregatusad pugnādū. cꝰ regitiua ē prudētia militarisQuedā multitudo ē adunata ad totā vitā. ſic̄ml̓titudo vnius domꝰ vel familie. cꝰ regitiua ēprudētia ÿconomica. Et multitudo vniꝰ ciuitatis vel regni. cꝰ directiua ē in pͥncipe regnatiua. in ſubditis aūt politica. Si d̓o prudētiaſumat̉ large. ẜm ꝙ īcludit ſcīam ſpeculatiuātūc ꝑtes eiꝰ ponunt̉ etiā dÿaletica. rethorica⁊ ph̓ica. ẜm tres modos ꝓcedēdi in ſciētijs. qͦrūvnꝰ ē ꝑ demōſtratōꝫ ad ſcīam candā qd̓ ꝑtinetad ph̓icam. vt ſub ph̓ica intelligāt̉ oēs ſcīe d̓mōſtratīe. Alius modꝰ ē ex probabiliꝰ ad cauſandā opinionē. qd̓ ꝑtinet ad dÿaleticā. Tertius modꝰ ē ex quibuſdā ꝯiecturis ad ſuſpitōꝫinducendā vel aliqͣlit̓ ꝑſuadendū. qd̓ ꝑtinꝫ adrethoricā. Pōt tn̄ dici. ꝙ hec tria ꝑtinent adprudētiā ꝓpe dictā. q̄ rōcinat̉ interdū quidē exnccͣrijs. interdū ex ꝓbabilibꝰ. interdū ex quibuſdā ꝯiecturis. Et ſic ꝑtes ſubiectīe ſeu ſpēsprudētie ſūt. prudētia regnatīa. militaris. politica. yconōica. dÿaletica. r̄thorica. ⁊ ph̓ica.qͣs ponit quidā ph̓s grecus. ¶ Partes potētiales alicꝰ v̓tutis. dicunt̉ v̓tutes adiuncte. q̄ordināt̉ ad aliqͦs ſecūdarios actꝰ vl̓ materiasqͣi n̄ hn̄tes totā pōdentiā pͥncipalis v̓tutis. Etẜm hoc ponunt̉ tres ꝑtes prudētie a ph̓o. vj.Ethi. Eubolia q̄ ē circa ꝯſiliū et Syneſis queē ẜm ꝯmunes regl̓as. ⁊ gnomin q̄ ē circa iuditiū eoꝝ. in qͥbꝰ oꝫ aliū a cōi lege diſcede̓. Prudentia v̓o ē circa pͥncipalē actū qui ē p̄cipere.¶ Queritur vtrū pruden­ §. iij.tia poſſit eſſe in pct̄oribꝰ. Rn̄det. b Tho. ſcd̓aſcd̓e. q. xlvij. ꝙ prudētia tripl̓r dicitur. Eſt eīquēdā prudētia falſa vl̓ ꝑ ſil̓itudinē dicta. Cūem̄ prudēs ſit qui bn̄ diſponit ea q̄ ſūt agēdaꝓpt̓ aliquē bonū finē. ille qͥꝓpter aliquē maluꝫfinē aliqua diſpōit ꝯgruētia illi fini: hꝫ falſāprudētiā. inqͣtū illud qd̓ accipit ꝓ fine n̄ ē verebonū. ſꝫ ẜm ſil̓itudinē. ſicut dr̄ aliqͥs bonꝰ latro. hoc em̄ mō p̄t ẜm ſil̓itudinē dici prudenslatro. qͥ ꝯueniētes vias inueīt ad latrocinādūEt de hꝰ prudētia dicit apl̓s ad Ro. viij. Prudentia carnis mors ē. que .ſ. finē vltimū ꝯſtituit in delectatōne carnis. Secūda aūt prudētia ē qͥdē vera. qꝛ adīuenit vias accōmodatasad finē vere bonū. ſꝫ ē imꝑfecta duplici rōne.Uno mō. qꝛ illud bonū qd̓ accipit ꝓ fine. nō ēcōis finis totiꝰ hūane vite: ſꝫ alicꝰ ſpālis negocij. puta cū aliqͥs adīuenit vias accomodatasad negociādū vel nauigādū: dr̄ prudēs negociator vel nauta. Alio mō. qꝛ deficit ī pͥncipali actu prudētie: puta cū aliqͥs bn̄ ꝯſiliat̉ ⁊ recte iudicat. etiā d̓ his que ꝑtinēt ad totā vitāſꝫ nō efficacit̉ p̄cipit. Tertia prudētia vera et

ꝑfecta ē. que recte ꝯſiliat̉ ⁊ iudicat ad bonuꝫfinē totius vite ac etiā precipit. Et hec ſola diprudētia ſimpl̓r. q̄ in pct̄oribꝰ eſſe nō p̄t. Und̓ph̓s vj. ethicoꝝ dicit. Impoſſibile ē prudentēeſſe nō entē bonū. Prima v̓o prudētia ē in ſol̓pct̄oribꝰ. Secūda imꝑfecta ē ꝯmunis bonis⁊ malis. maxime illa q̄ ē imꝑfecta ꝓpt̓ finē ꝑticularē. Nā que ē imꝑfecta ꝓpter defectū pͥncipalis actꝰ etiā nō ē niſi in malis Tho. ¶ Prudentiam eſſe in om̄ibꝰ hn̄tibꝰ gr̄am. ꝓbat̉ ſic.Nullus hꝫ gr̄am niſi ſit v̓tuoſus. qꝛ poſita cāponit̉ effectus. Gr̄a eſt cā v̓tutū: ſꝫ nullus p̄teſſe v̓tuoſus niſi habeat prudentiā. Dicit em̄Greg. ij. moraliū. Cetere v̓tutes niſi ea q̄ appetūt prudēter agāt: virtutes eſſe nō pn̄t. gͦ ⁊cͣ.Item cū v̓tutes ſint ꝯnexe: qui hꝫ vnā habetom̄es. Sꝫ qui hꝫ gr̄am hꝫ caritatē gͦ ⁊ alias.Sciendū tn̄ ꝙ duplex ē inbuſtria prudentie.Una que ē ſuffitiēs ad ea q̄ ſūt de ncc̄itate ſalutis. ⁊ talis induſtria dat̉ om̄ibꝰ hn̄tibꝰ grāꝫqͦs neceſſario docet de om̄ibꝰ. vt dr̄. j. ioh̓is. ij.Qui em̄ boni ſūt. et ſi ꝑ ſe neſciūt ſibi ꝯſulere.ſꝫ indigēt ꝯſilio alieno. ſaltē in hoc ſciūt ſibiip̄is ꝯſulere (ſi gr̄am hn̄t) vt alioꝝ requirantꝯſilia ⁊ diſcernant bona a malis. Alia induſtria ē plenior. ꝑ quā ſibi et alijs p̄t ꝓuidere. n̄ſolū de his que ſūt neceſſaria ad ſalutē. ſꝫ etiāde quibuſcūqꝫ ꝑtinētibꝰ ad hūanā vitā. Et talis induſtria nō eſt in om̄ibꝰ habentibꝰ gr̄am.¶ Item ſciendū. ꝙ duplex ē prudētia. acqͥſitaet infuſa. Et infuſa quidē dr̄. qꝛ cauſat̉ ex infuſione in baptizatis. etiā anteꝙͣ habeāt vſū rōnis. ẜm habitū n̄ ẜm actū. In bonis habētibꝰpſum rōnis. eſt ẜm actū in bonis oꝑbꝰ. ⁊ perexercitiū meret̉ augeri. Prudētia acquiſitacauſat̉ ex exercitio actuuꝫ. Un̄ indiget ad ſuigeneratōeꝫ experimēto ⁊ tꝑe. vt dr̄. ij. ethico.Et iō nō p̄t eſſe in iuuenibꝰ nec ẜm habitū necẜm actum Tho. q. vbi ſupͣ. ¶ Nota ẜm Tho.ſcd̓a ſcd̓e. q. liij. ꝙ imprubētia ē generale pct̄mdupl̓r. Uno mō ꝑ ꝑticipatōeꝫ. Et hoc mō imprudētia ꝑticipat̉ ab om̄ibꝰ vitijs ſicut prudētia ab om̄ibꝰ v̓tutibꝰ. Nullū eī pct̄m accide̓ p̄tniſi ſit defectꝰ in aliqͦ actu rōnis dirigētis. qd̓ꝑtinet ad īprudentiā. Alio mō dr̄ generale ꝑeſſentiā. reſpectu .ſ. illaꝝ ſpēꝝ d̓ quibꝰ p̄dicat̉Et ſic ꝯtinet ſub ſe diuerſa pct̄a. ⁊ illa q̄ opponūt̉ ꝑtibꝰ ſubiectiuis. vt monaſtice. politice.et hꝰ. q̄ vitia ſūt īnoīata in oſu. Et illa q̄ opponunt̉ ꝑtibꝰ potētialibꝰ. et ſic ſūt .ſ. p̄cipitato ꝯͣeuboliā. inconſideratō ꝯͣ Sineſim ⁊ gnomin.Ꝙtū aūt ad p̄ceptū. q̄ ē actus ꝓpͥus prudētie.opponit̉ incōſtantia ⁊ negligētia. Que at̄ opponūt̉ ꝑtibꝰ integͣlibꝰ reducunt̉ ad p̄dicta qͣtuor. Et de his om̄ibꝰ habes ſupͣ in. ij. ꝑte. Itēvitia oppoſita prudentie que hn̄t ſil̓itudinē cūea. ſūt iſta .ſ. prudētia carnis. aſtucia. dolus ⁊fraus. nimia ſolicitudo in tꝑalibꝰ. d̓ quibꝰ ſupͣin. ij. ꝑte huius.¶ Conſequēter videndū. §. iiij.