Druckschrift 
4 (1479)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Titulusoſtenſū eſt ſeptē eſſe gradus. quibꝰ aſcēſus fiebat ad ciuitatē poſitā in monte Eze. xl.Ad oſtēdendū differētiaꝫ. §. j.prudētie v̓tutes intellectuales. Primo ſciēdūeſt. intellectꝰ ī ſua app̄henſiōe ad duo pt̄ ferri. vel ad ſolā veritatis ꝯſideratōeꝫ. Uel vlterius ad rei cōſiderate oꝑatōeꝫ. Siqͥdeꝫ ferat̉ adv̓tutis ꝯſideratōeꝫ tm̄. dicit̉ ſpeculatiuꝰ. Si v̓oin re app̄henſa ꝯſiderata ſiſtit. ſed eaꝫ adopus ordinat. dr̄ practicꝰ. Ex apparet. intellectꝰ ſpeculatiuꝰ fine habet ip̄m ſcire. qd̓ ēip̄am veritatē ſimplicē ꝯſiderare: hec ē ꝓpria abſoluta oꝑatō intellectꝰ. em̄ exit terminos app̄henſiōis. Intellectꝰ v̓o practicꝰ finehabet ip̄m oꝑari. qd̓ eſt ſibi ꝓpriū inqͣtū eſtabſolute intellectus. Accidit em̄ intellectui vl̓rei app̄henſe intellectū. ordinet̉ ad opus.Sic patet. intellectꝰ ſpeculatiuꝰ a practico differt fine. vt dicit ph̓us tertō de aīa. Ueritas aūt que eſt finis ꝑfectō intellectꝰ ſpeculatiui. tripl̓r ꝯſiderat̉. Uno ſic cōcluſio exnotōribꝰ deducta. hec ſpectat ad ſcīam que ēhabitus adgeneratꝰ ex pͥncipijs. ꝑficiēs intellectū in ꝯcluſionibꝰ. Alio ſic pͥncipiū exꝯcluſio deducit̉. hec ſpectat ad intellectuꝫvocat̉ habitꝰ pͥncipioꝝ. Tertō modo vt cauſa quā de oībꝰ iudicamꝰ. nōſolū de ꝯcluſionibꝰſedētiā de pͥncipijs. hec ſpectat ad habituꝫdicit̉ ſapīa: ꝯſiderat cauſas altiſſimas. iudicat de veritate oīm ſciētiaꝝ. tam ꝙͣtū ad pͥncipia. tam etiā ꝙͣtuꝫ ad ꝯcluſiōes. vt habet̉ expͥmo methaphiſice. Patet tria genera cognitōnū intellectꝰ ſpeculatiui. ſic ponit ph̓usſexto ethicoꝝ .ſ. ſciētiā. intellectū et ſapientiā. Ulteriꝰ ſciendū ē. intellectꝰ practicꝰ circaꝯſideratōeꝫ veritatis quā ad op ordinat. duplicit̓ ſe ht̄. Uno vt ip̄m opꝰ ī ſe tm̄ ſit ꝑfectū ex recta rōne. circa hmoī eſt ars. nihilaliud ē ꝙͣ recta ratō reꝝ fac̓tibiliū. vt dīc ph̓sſexto ethicoꝝ. Bonū em̄ opꝰ artificiati. reqͥrit ī artifice rct̄itudinē appetitꝰ: ſed ſolū ī ſeſit recte oꝑatū. Alio intellectꝰ veritatē adopꝰ ordinat. vt ip̄e oꝑans ꝑficiat̉. ī ſuis actibꝰ ordinet̉. circa hmōi ē prudētia. ẜm ph̓min ſexto ethicoꝝ. ē recta ratō agibiliū. Differ̄tem̄ age̓ face̓. qꝛ vt dr̄. ix. metha. facere ē acttrāſiēs ī exteriorē materiā. ſic edificare. ſecare hmōi. Agere aūt ē actꝰ ꝑmanēs ī ip̄o agētevt intellige velle. Sicut ars ē directiuafactionū ī rebꝰ exterioribꝰ: ita prudētia ē directiua actōnū ī ip̄is oꝑantibꝰ. Ex patꝫ. prudētia licꝫ ad intellectū ꝑtineat. tn̄ rct̄itudineꝫvolūtatis reqͥrit. Volūtas at̄ ſeu qͥcūqꝫ appetitꝰ hūanꝰ tūc rct̄s exiſtit. qn̄ ē bn̄ diſpoſitꝰ virtutē moralē. Ad hoc prudētia ſit rct̄a īdirectōe hūanorū actuū: reqͥrit̉ v̓tus ꝑfectiuaappetitꝰ. vn̄ dic ph̓s ſexto ethicoꝝ. Impoſſibile ē prudētē. exiſtentē bonū. Ex his dicta ſūt apparet. prudentia ſit q̄dā ꝯgnitō

Secundusad intellectū ꝑtinebit. tn̄ ad directōꝫ hūano actuū ordinet̉. ptꝫ intellectꝰ hac v̓tuteꝑficit̉ erit practicꝰ ſpeculatīꝰ. Et ꝓpt̓ hocdiffert a tribꝰ v̓tutibꝰ ſupͣdictis .ſ. ſcīa. ītellectu ſapīa. intellectū ſpeculatiuū ꝑficiūt. Utteriꝰ qꝛ ē directiua ordinatiua actuū v̓tutuꝫmoraliū in ip̄is oꝑantibꝰ ꝑficientiū eos ꝙͣtuꝫad vim appetitiuā. ptꝫ differt ab arte. que ē tm̄ directiua oꝑis in oꝑato. Et ſic ptꝫ diſfinitō prubētie poſita a ph̓o ī ſexto ethicoꝝ. eſtꝯpletiſſima. dicit ē recta agibiliū .i.gnitō directiua augendoꝝ hoīeꝫ. in hoīe. ſiue ꝙͣtū ad paſſiōes interiꝰ rfrenēdas. ſiue ꝙͣtūad oꝑatōes exteriꝰ ordinādas. Ex his aūt acciꝑe poſſumꝰ. prudētia ē quedā ꝯgnitō practica. qua ſuos motꝰ actus ordinat ſub regula ratōis. Ualeriꝰ imꝑator octogenariꝰadhuc v̓go. audiſſet quadā die p̄mia ſuoꝝ triumphoꝝ recoli. quibꝰ fuerat feliciſſimꝰ: ait ſetm̄ vna victoria gloriari. Et reqͥſitꝰ? Rn̄dit.qꝛ inimicoꝝ nequiſſimā domui carnē meam.Nota de partibꝰ prudētie. §. ij.bt̄s tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. xlviij. ſic loqͥt̉. Triplex ēꝑs .ſ. integral̓. vt paries. tectū fūdamētū. ſūtꝑtes domꝰ. Subiectiua ſic bos et leo ſūt ꝑtesaīalis. Potēcial̓ ſic nutritiuū ſēſitiuū ītellectiuū ſūt ꝑtes aīe. Tribꝰ igr̄ modis pn̄t ꝑtesaſſignari alicui v̓tuti. Uno ad ſil̓itudinētiū integͣliū. vt .ſ. ille dicāt̉ ꝑtes alicuiꝰ v̓tutis. ncc̄e ē ꝯcurre̓ ad ꝑfectū actū illiꝰ v̓tutis.Et ſic pn̄t dici octo ꝑtes prudētie .ſ. ſex qͣs enumerat Macrobiꝰ videlicꝫ ratōeꝫ. intellectū.circūſpectionē. ꝓuidētiā. docilitatē cautōeꝫ.Septima quā ponit tulliꝰ. eſt mēoria. Octauaquā ponit Areſto. eſt ſolertia. Nam ſēſus prudētie etiā intellectꝰ dr̄. Hoꝝ octo. quīqꝫ ꝑtinētad prudētiā. ſcd̓m ē ꝯgnoſcitiua .ſ. memoriaratp. intellectꝰ. docilitas. et ſolertia. Tria aliaꝑtinēt ad ẜm qd̓ ē p̄ceptiua. applicando cognitōneꝫ ad opꝰ. ſcꝫ ꝓuidentia. circūſpectō. etcautō. Quoꝝ diuerſitatis ptꝫ ex hoc. circa ꝯgnitōeꝫ tria ſūt ꝯſiderāda. Primo qͥdē ip̄aꝯgnitō ſi ſit p̄teritoꝝ ē memoria. Si aūt preſentiū. ꝯtingētiū vel neceſſarioꝝ vocat̉ intellectꝰ ſeu intelligētia. Scd̓o ip̄a ꝯgnitōis acqͥſitio que fit. vel diſciplinā ad hoc ꝑtinet docilitas. vel inuentōeꝫ et ad hoc ꝑtinet euſtochia eſt bona ꝯiecturatō: huiꝰ pars eſt ſolertia. eſt vera ꝯiecturatō medij. vt dr̄ pͥmo poſterioꝝ. Tertō ꝯſiderādus ē vſus ꝯgnitōis ẜm ex cognitis ꝓcedit ad alia ꝯgnoſcēda veliudicāda. hoc ꝑtinet ad ratōeꝫ. Ratō aūt adhoc rct̄e p̄cipiat. tria debꝫ habere. Primo vtordinet aliqͥd accomoduꝫ ad finē. hoc ꝑtinetad ꝓuidētiaꝫ. Scd̓o attēdat ad circūſtantiasnegocij. qd̓ pertinet ad circūſpectōneꝫ. Tertiovt vitet impedimēta qd̓ fit cautōeꝫ. Partes ſubiectiue virtutis dicunt̉ diuerſe ſpecieseius. Et hoc modo ꝑtes prudētie ẜm proprie