¶ Titulus¶ Primus
v̓tutes qͥdē morales q̄ ſūt circa paſſiōes. vt fortitudo ⁊ tꝑantia ī oſu ſuo ſeu actu. nō poſſunteē abſqꝫ paſſiōe. Huiꝰ rō ē. qꝛ ẜm hoc ſeq̄ret̉ ꝙp̓tꝰ moralis face̓t appetitū ſēſitiuū oīno ocioſūSꝫ nō ꝑtinet ad v̓tutē. ꝙ ea q̄ ſūt ſubdita rōni. a ꝓprijs actibꝰ vacēt: ſꝫ q̄ exequāt̉ imperiūrōnis ꝓprios actꝰ agēdo. Un̄ ſic virtꝰ mēbra corporis ordīat ad actꝰ exteriores debitos. ita appetitū ſenſitiuū ad motꝰ ꝓprios ordīatos. Aotꝰ appetitꝰ ſēſitiui ſūt paſſiōēs. q̄ ſūt materia dictaꝝ v̓tutū: ſꝫ v̓tutes q̄ nō ſūt circa paſſiōes ſꝫcirca oꝑatōes. poſſūt eē ſine paſſiōe vt iuſticiaqꝛ ꝑ eas applicat̉ volūtas ad ꝓpriū actū qͥ nō ēpaſſio. ſeqͥt̉ tn̄ ad actuꝫ iuſticie gaudiū. nō ẜmqd̓ paſſio ē. ſꝫ affectꝰ ī volūtate. Et ſi hoc gaudiū ml̓tiplicet̉ ꝑ iuſticie ꝑfectōꝫ. fiet r̄dūdātiauſqꝫ ad appetitū ſēſitiuū. Triſticia at̄ cū ſit paſſio. ex dct̄is ptꝫ ꝙ pt̄ eē cū v̓tute ⁊ ī v̓tuoſo. Etqd̓ dr̄ de ſapīa q̄ docet iſtas v̓tutes. vt hr̄ Sap̄viij. ꝙ nō ht̄ amaritudinē ꝯuerſatō illiꝰ neqꝫ tediū ꝯuictꝰ illiꝰ ſꝫ gaudiū. Intelligit̉ ẜm. b. tho.vbi ſupͣ. ꝙ n̄ triſtat̉ de ſapīa et de his q̄ ꝯgruūtei .ſ. actibꝰ bonis: ſꝫ triſtat̉ vtiqꝫ d̓ his q̄ ſt̄ īpedimēta ſapīe. ⁊ hec ē bona triſticia. Triſtari eīpt̄ ſapiēs d̓ nocum̄tis corꝑis ſꝫ moderate. ⁊ depct̄is q̄ ht̄. qꝛ ī ml̓tis offēdīꝰ oēs: ait Iaco. Et d̓pct̄is p̄teritis ⁊ d̓ pct̄is ꝓxīoꝝ. ⁊ hoc laudabl̓rInt̓ has aūt v̓tutes morales excellit iuſticia.Unde gregꝰ. xij. q. ij. Cum deuotiſſimam dicitſūmum bonum eſt in rebus humanis iuſticiam colere. et ſua vnicuiqꝫ iura ſeruare.Diuidūtur aūt ſupͣdi .§. viij.cte v̓tutes cardīales ī qͣtuor drn̄as .ſ. exēplarespurgati animi. purgatorias. ⁊ politicas ſcd̓mplotinuꝫ ph̓m. Et recitat macrobiꝰ de ſōno ſcipiōis. Que diuiſio diuerſos effectꝰ notat earū⁊ diuerſos ſtatꝰ hn̄tiū eas. Pro cꝰ d̓claratōe dicit. b. tho. pͥma ſcd̓e. q. lxj. arti. v. ꝙ ſic augꝰ dīcī li. de moribꝰ eccl̓e. Oꝑtet ꝙ aīa aliqͥd ſeqͣt̉. adhoc ꝙ ei v̓tꝰ poſſit īnaſci. ⁊ hoc ē deꝰ: quē ſi ſeqͥmur bn̄ viuimꝰ. Oꝑtꝫ igr̄ ꝙ exēplar hūane p̓tutis ī deo p̄exiſtat. ſic etiā ī eo pexiſtunt oīmreꝝ rōes. Sic̄ igr̄ v̓tꝰ pt̄ ꝯſiderari ꝓut ē exemplarit̉ ī deo. ⁊ ſic dicūt̉ v̓tutes exēplares. ita .ſ.ꝙ ip̄a dīna mēs ī deo dicat̉ prudētia. Tēꝑātiav̓o ꝯuerſio ītentōis diuine ad ſeip̄m. ſic ī nobistꝑantia dr̄. ꝑ hoc ꝙ ꝯcupiſcibil̓ ꝯformat̉ rōniFortitudo aūt dei ē eiꝰ īmutabilitas. Iuſticiab̓o dei obẜuatō legis et̓ne ī ſuis oꝑbꝰ ſic plotinꝰ dixit. Et qꝛ hō ſcd̓m ſuā naturā ē aīal politicū. Uirtutes hmōi cardīales. ꝓut ī hoīe exiſtūtẜm ꝯditōꝫ ſue nature. politice vocāt̉. ꝓut .ſ. hōẜm has v̓tutes rct̄e ſe ht̄ ī rebꝰ hūanis gerēdisEt ẜm mgr̄m ſentē. ī tertō ex v̓bis Aug. Prudētia ē ī precauēdis īſidijs. Iuſticia ī ſubleuādis miſerijs. Fortitudo ī ꝑferendis moleſtijs.Tēꝑātia ī cohercēdis delectatōibꝰ pͣuisSūt tn̄ ⁊ alij actꝰ dictaꝝ v̓tutū vltra p̄diQui .n. hn̄t h̓ politicas v̓tutes. hn̄t tē
magnas de vitijs ꝯͣrijs. ſꝫ rōne ſuꝑant eas ⁊ h̓ ēſtatꝰ īꝑfectoꝝ. Et qꝛ ad hoīeꝫ ꝑtinet. vt etiā addiuina ſe tͣhat qͣntū pt̄. vt dīc ph̓s in. x. ethi. ⁊hoc nob̓ ī ſacra ſcpͥtura ml̓tipl̓r ꝯmēdat̉. vt eſtilld̓. Eſtote ꝑfecti ſic pr̄ vr̄ celeſtis ꝑfectꝰ ē Mathei. v. Receſſe ē pone̓ qͣſdā v̓tutes medias int̓politicas q̄ ſūt hūane. ⁊ exēplares q̄ ſūt diuineqͥ qͥdeꝫ v̓tutes diſtīguūt̉ ẜm diuerſitatē motꝰ ettermī. ita .ſ. ꝙ q̄dā ſūt v̓tutes trāſcēdētiū. ⁊ ī diuinā ſil̓itudinē tēdentiū: ⁊ he vocāt̉ purgatorie. ita .ſ. ꝙ prudētia oīa mūdanā diuinoꝝ ꝯtēplatōe deſpiciat. oēmqꝫ animi ꝯgnitōꝫ ī ſola diuina dirigat. Tēꝑantia r̓o relinqͦt inqͣtū natura patit̉. q̄ corꝑis vſus reqͥrit. Fortitudo ē. vtaīa nō terreat̉ ꝓpt̓ receſſū a corꝑe et aſcēſū adſuꝑna. Iuſticia v̓o vt tota aīa ꝯſētiat ad hmōiꝓpoſiti viā. ⁊ hn̄tes h̓ paucas tēptatōes. ſuſtinēt ⁊ leuit̓ ſuꝑāt. Et ſēſualitas paꝝ ⁊ qͣi nihilꝯͣdicit rōni: idcirco ſūt in magͣ animi qͥete. Eth̓ ē ſtatꝰ valde ꝑfectoꝝ ī via. ¶ Quedā v̓o ſt̄ d̓tutes iā aſſeq̄ntiū diuinā ſil̓itudinē. q̄ vocant̉purgati animi. ita .ſ. ꝙ prubētia ſola dīna ītueat̉. Tēꝑātia t̓renas cupiditates neſciat. Fortitudo paſſices igͦret. Iuſticia cū dīna mēte ꝑpetuo fede̓ ſociet̉. eā .ſ. imitādo. has v̓tutes dicimꝰ eē bt̄oꝝ vl̓ aliqͦꝝ ī hac vita ꝑfectiſſīoꝝ vtxp̄i ⁊ mr̄is eꝰ. Et nota. ꝙ cū dr̄ ad purgatoriasv̓tutes ꝑtine̓. deſpice̓ ⁊ fuge̓ mūdana. ⁊ ſol̓ diuinis īhere̓: hoc .ſ. deſere̓ res hūanas ⁊ hoīm negocia. vt fit ꝑ rct̄ores vbi neceſſitas īponit̉. vtqꝛ imꝑat̉ tale exercitiū ꝑ ſuꝑiorē. ⁊ hmōi vitōſū eſſꝫ. al̓s aūt v̓tuoſū. Et ſic ītelligēdū ē illudqd̓ dr̄ exercitiū v̓tutis purgatorie. Un̄ aug. dīcOciū ſct̄m q̄rit caritas veritatis. negociū iuſtū ſuſcipit ncc̄itas caritatis: quā ſarcinā ſi nl̓lus imponit. ꝑcipiēde atqꝫ ītuēde vacādū ē veritati. Si at̄ imponit̉ ſuſcipiēda ē ꝓpt̓ caritatis neceſſitatē. Et habet̉. viij. q. j. Qui ep̄atū.De vtutibꝰ theologicisᵐ. §. ix.ꝙ neceſſariū ſit pone̓ v̓tutes theologicas .ſ. fidēſpem. ⁊ caritatē: et eas habe̓. qͣs nec habuerūtnec ꝯgnouer̄t gētiles ph̓i. q̄ volūt ſaluari. ptꝫex hoc: qꝛ p̄cepta legis ſūt de actibꝰ v̓tutū. qͥbꝰhō tēdit ad bt̄itudinē ꝑfecta. Et p̄cepta dāt̉ indīna lege d̓ actibꝰ fidei. ſpei. ⁊ caritatis. vt ptꝫī diuerſis locis: ⁊ ea p̄cepta oꝑtet ẜuare. iuxtailld̓ Mat̉. xix. Si vis ad vitā īgredi ẜua mādata gͦ ⁊cͣ. Pro cꝰ declaratōe dīc. b. tho. pͥma ſcd̓e.q. lxij. ꝙ hō ꝑficit̉ ꝑ v̓tutē. ad actꝰ qͥbꝰ ordīat̉ ībt̄itudinē. Eſt at̄ duplex hoīs bt̄itudo ſeu felicitas. vna .ſ. ꝓportōnata hūane nat̉e. ad quā.ſ. hō pt̄ ꝑueīre ꝑ pͥncipia nature ſue. Et ſi n̄ ordīaret̉ ad aliā felicitatē hō niſi ad iſtā: tūc ſufficerēt ei v̓tutes ītellct̄uales ⁊ morales. Nā cūp̓tꝰ ſit qͥdā hītꝰ ꝑficiēs hoīeꝫ ad bn̄ oꝑandū. vtidē b. tho. vbi ſupͣ. q. lvj. ⁊ pͥncipiū hūanoꝝactuū ſit duplex .ſ. ītellectꝰ ⁊ appetitꝰ. Uirtꝰ īteſlectual̓ ꝑficit ītellectū ſiue rōnt. ⁊ otꝰ moralisꝓppetitu. Iuſticia qͥdem appetitū ratōnalē ſeu