N capitulo. xxvj. quod dicitur dilatum eſt opusvſqꝫ ad darium. intelligendum eſt de dario filioitaſpis qui cepit regnare perſis anno ab vrbe cōdita.xxxiij. ¶ Per idem tempus ſcꝫ quo impedita eſt edificatio templi. etiā illa geſta ſunt que ſcripta ſunt in libro iudith ſcꝫ tempore cambiſis ſcd̓i regis ꝑſarū quiet ibi dicitur nabuchodonoſor. ¶ Sub dario rege ꝑſarumſcꝫ annis. ij. īpletis ⁊cͣ. ¶ Nota ꝙ pͥmus rex romanoꝝ fuit romulus. ſcd̓us numa. tercius tullus. qͣrtus anchus. quītus priſcus tarquinius. ſextus ſeruiustullus. ſeptimus tarquinius ſuꝑbus decuius expulſione patet ſupra libro. iij. ca. xv.N capitulo. xxvij. nota ꝙ ꝓchas filius auentiniauus rōmuli cepit regnare anno. xv. oſie regisiuda. cuiꝰ tempore ceperūt pͥmo ꝓph̓are ꝓph̓e illi qͥ n̄tantū populo ꝓprio. ſed etiam gentibꝰ ſalutem prophetabant. Nota ꝙ regnum aſſirioꝝ defecit anno. xxviij. regis auentini.N capitulo. xxxvij. nota de pictagora ſamio quifuit princeps ph̓orum generis italici. vt patꝫ ꝑauguſtinū libro. viij. Fuit autem ut beda annotat tepore cambiſis ſcilicet. cclxiij. anno poſt euerſionē iheruſalem. De eſdra videtur ẜm ea que annotant̉ ī cronicis ꝙ fuit circa principiū regni artarxerſis ſeptimiregis cuius anno. vij. ẜm bedam pͥmo die ſcꝫ menſis pͥmi eſdras ſacerdos et ſcriba legis dei aſcendit de babilone cum epl̓is regis et pͥma die menſis quinti venit iheruſalem. Artarxerſes vero anno. iij. natus ē ſocrates. ſꝫ. xxv. anno eiuſdem ẜm euſebium ẜmone plurimo celebratus. quo anno mortuus eſt artarxerſespoſt quē immediate regnauit darius notus rex ꝑſaꝝoctauus. Plato vero natus eſt quarto anno huius darij ẜm euſebium. De anaximandro et a naximene dictuꝫeſt ſupra. xxv. capitulo. Anaxagoras anditor fuit anaximenis temporibꝫ cyri vt in cronicis annotatur.De pitagora dictū eſt ſupra capitulo. xxv. De thalete mileſio dictū ē ſupra capitulo. xxiiij. De poetis tribus theologicis orpheo. et muſeo. lino vult augͥ. ꝙfuerunt poſt moyſen ſed ante tempora ꝓph̓arum ẜmenim magiſtrum in hiſtorijs fuerūt tempore gedeonis. Muſeus autē diſcipulus orphei. Imus vero magiſter herculis. Itachus pͥmus argiuoꝝ rex regnae̓cepit. lx. anno etatis yſaac. Cuius filia yſis. xl. anno etatis iacob in egiptū nauigans vt annotatur a qͥbuſdam quaſdā tradidit eis lr̄aꝝ apices.A capitulo. xxxix. fit mento de yſi filia machi deq̄ dictū eſt ſupra capitulo. xxxvij. Promicheumet athlantē fratrē ſuū qͥdam annotant fuiſſe. iiij. annonatiuitatis moyſi aliqui tn̄ ꝓmetheū dicunt fuiſſe circa. lij. annūducatꝰ ioſeph. De mercurio auo et d̓ mercurio eius nepote. patꝫ ſupͣ libro. viij. capitulo. xxvj.Dicit autem hugo floriacenſis ꝙ iſte ſcd̓us mercuriꝰſucceſſit amuleo qui erat ſucceſſor platōnis.A capitulo. xl. inducit dictuꝫ eoꝝ qui poſuerūtCmilia annoꝝ tranſiſſe poſtꝙͣ egiptij ratōemſideꝝ ꝯprehenderunt. Aoderatius tamen locutus ēmartianus ī ꝓlogo aſtronomīe ſue que rariſſime inuenitur pones ſapientiā viguiſſe in egipto. xſ. M. annorum. Hanc fictōnem reprobat auguſtinus ex teſtimonio varronis qui poſt lr̄as īuentas ab yſide antequas ſapientes eſſe non poterant ponit duo milia annorum.Qcapitulo. xli. nota ꝙ epicurei negāt res humanas ꝑtinere ad curam deoꝝ et qūo huius oppoſitū ꝓbant ſtoyci. vt patet in libro tullij de natura deorum.de hoc magis patet ſupra libro. v. capitulo. ix. ¶Anaxagoras ẜm euſebiū fuit tempore darij filij itaſpisde cuius morte nō vidi aliud ꝙͣ hic dicit̉ niſi ꝙ boecius dicit eum periſſe veneno pͥmo libro de ꝯſol̓. De ariſtippo et antiſtene qd̓ hic dicit̉ etiaꝫ ſupra libro. viij.capitulo. iij. patet in lr̄a. Sed addit hic eoꝝ ꝯmuneꝫopinionē de ſapiente quē voluit ariſtippus curā reipublice fugere. et antiſtenes voluit eum illam adminiſtrare. Item infra nota qd̓ dicit. Alij aſſerētes vnūmundū ſcilicet vt ꝑlato. Alij innumerabiles vt anaximander. vt vult augͥ. libro. viij. capitulo. ij. Alij veroortum eſſe vt plato. Alij vero initiū nō habere. ut ariſtotiles. Alijmente diuina vt plato. Alij fortuito ⁊ caſibus agi. vt anaximāder. Alij mortales eſſe animas.vt ep̄icurei. Alij immortales vt platonici. Alij reuolui in beſtias vt pictagorici. Alij nequaꝙͣ vt porphirius. De hijs autem qui ponūt animā viuere pꝰ corpus ꝑ tempus aliqd̓ nō tamē ſemꝑ nō memini me legiſſe. Alij in corpore ꝯſtituentes finē boni. ut ariſtippus. Alij in aīo. vt antiſtenes. Alij in vtroqꝫ. ut ep̄icūrus. ut patet ꝑ ſenecā epl̓a. xiij. ad lucillū. Alij ſenſibꝫcorporis ſemꝑ vt ſtoyci qui nō poſuerūt ꝯgnitōemaliam a ſenſitiua. Alij non ſemꝑ vt ꝯmuniter teneturAlij nunꝙͣ eſſe putantes credendū. ſicut illi qui nō diſcernunt inter ſomnū et vigiliam.capitulo. xlij. nota vnus p̄tolomeoꝝ ſcꝫ ſcd̓usPrimus erat ptolomeus filius lagi. ſcd̓us p̄tolomeus philadelphus. Iſti dicti ſunt reges egiptij velalexandrini qui diuiſo regno alexandri in multos īterceteros potiores erant.¶ N capitulo. xlv. nota ꝙ dicit. nō multo poſt veniente alexandro ⁊cͣ. Alexander em̄ vt annotatur in cronicis ſubiugauit iudeam anno ab vrbe ꝯdita. ccccxxij.qui fuit annus. clxxxviij. a ſcd̓o anno darij filij itaſpisquo anno licentiati ſunt iudei vt ꝓſequerent̉ edificationem templi ad ꝯplementuꝫ. fuit autem hic annus abvrbe ꝯdita. ccxxxiiij. ꝯputando ab edificatōe et completōne muroꝝ ciuitatis. fuit annꝰ quō ſubiugata ēiudea a. xx. anno artarxerſis quo licentiatus neemiasceperat reparare muros ciuitatis. c. iij. Reliqua quehic dicunt̉ in hoc capitulo patent intuenti magiſtruꝫin hyſtorijs.N capitulo. lij. nota ꝙ rufinus et euſebius in eccleſiaſtica hyſtoria et oroſius libro. vij. de ormeſta mundi numerū ꝑſecutōnum quas paſſa eſt eccleſianituntur p̄ciſe ad denarium ẜm numeruꝫ plagaꝝ egiꝑti reducere quos tamē in hoc articulo non approbatauguſtinus. De nerōne quidē qui quītus ab auguſtoimperauit. ſcribit oroſius vbi ſupͣ ꝙ pͥmus romē xp̄ianos ſupplicijs et mortibus affecit ac ꝑ omnes ꝓuīciaspari ꝑſecutōne excruciari imperauit. ip̄mqꝫ nomen extirpare conatus. beatiſſimos xp̄i apoſtolos petrū cruce. paulū gladio occidit. ¶ De domiciano qͥ nonus abauguſto imperauit ſcribit ꝙ per omnes gradus ſcelerum creuit vt ꝯfirmatiſſimā toto orbe xp̄i eccleſiaꝫ datis vbiqꝫ crudeliſſime ꝑſecutōnis edictis ꝯuellere auderet. Hic in tantaꝫ ꝓlapſus eſt inſaniā vt dn̄m ſe acdeum vocari ſcribi coliqꝫ iuſſerit. ¶ De trayano veroqui vndecimus ab auguſto imperauit ſcribit ꝙ in ꝑ ſecutōne xp̄iani noīs errore deceptus tercius a neronecuꝫ paſſim interceptos cogi ad ſacrificandū ydolis acdetrahentes interfici iuſſiſſet plurimi interficerenturpoliniqꝫ ſcd̓i qui īter ceteros iudices ꝑſecutor datusfuerat relatū admonitus hoīes eos ꝓpter ꝯfeſſionemxp̄i et honeſta ꝯuenticula nihil ꝯtrariū romanis legibus facere. fiducia ſane innocentis ꝯfeſſionis neminimortē grauē formidoloſamqꝫ īferri reſcriptis ilico leuioribus temperauit edictum. ¶ De marcho antōnioimꝑatore. xiiij. ab auguſto ſcribit ꝙ ꝑſecutōnes xp̄ianoꝝ graues quarta iam poſt neronē vice in aſia et īgallia eius p̄cepto extiterunt multiqꝫ ſanctoꝝ martirio coronati ſunt. ¶ De ſeuero autē imꝑatore. xvij. abauguſto ſcribit ꝙ quītus poſt nerōne ꝑſecutōne xp̄ianos cruciauit. plurimiqꝫ ſanctoꝝ ꝑ diuerſas ꝓuīciasmartirio coronati ſunt. ¶ De maximo vero imꝑatorē.xxij. ab auguſto ſcribit ꝙ ꝑſecutōes in xp̄ianos ſextꝰpoſt nerone exercuit. ¶ De decio qui. xxv. imperauitab auguſto ſcribit ꝙ ip̄e ꝯtinuo in quo etiā ſe ob hocphilippū interfeciſſe docuit ad ꝑſequendos interficiendoſqꝫ xp̄ianos. vij. poſt nerōneꝫ feralia diſꝑſit edicta pl̓imoſqꝫ ſcōꝝ ad coronas xp̄i de ſuis cruciatibus