ẜm yſidorum libro. ix. ethimologiarum ē puerile pallium quo pueri nobiles vſqꝫ ad. xvj. annos ſub diſcipline cultu vtebantur. Et infra. Apud grecos priapus. Iſte ẜm yſidorum libro. viij. ethimologiarumalio nomine dicitur beelphegor ffuit autem de lapſaco ciuitate eleſponti de qua pulſus eſt et propter virilis membri magnitudinem in numero deorum ſuorum eum greci tranſtulerunt. Et infra. ¶ Turpi nuditate diſtentus preponeretur priapus. Hoc dicit auguſtinus qꝛ ſimulachrum priapi cum enormi magnitudine membri virilis nudati pingebatur. Iſte ꝟoſingillatim id eſt ꝑ ſe colebatur. et ideo poterāt ſtelle quarum cultus ī ſpeciali et ſingillatim p̄termiſſusfuerat eo magis indignari ſi ideo indignabant̉ qꝛ ſingillatim non colebant.Vid illud nōne debet ⁊cͣ. In hoc capitulo. xij. arguit beatus auguſtinur contra eos qui deū ponunt ami mūdi ſuppoſito ꝙ totus mūdus ſe habeat adA illū animū ſicut corpus eius et quelibet pars mūdi.ſicut ꝑs corporis eius ⁊cͣ.autem ſola animalia ratōnabilia ⁊cͣ. In hoc capitulo. xiij. arguit beatus auguſtinus contra p̄dictam opinionem ſuppoſito ꝙ ſolum animalia rationalia ſint partes eius. Et facit in hoc capitulo duo.quia primo oſtendit que inconuenientia ad illam opinionem etiam iuxta iſtum intellectum ſequantur. Secundo ibi. reſtat ergo vt dicant. concludit ſingulosdeos eſſe per ſe ſibiip̄is viuentes. et non partes vniuſiouis. ſed ioueꝫ eſſe regem omnium a quo auctum eſtromanum imperium. ſi tamen ab aliquo romanorumdeorum auctum fuerit.Ic primum quero ⁊cͣ. In hoc capitulo. xiiij. beatus auguſtinus oſtendit ꝙ romani ydolatre habent concedere ꝙ non ſit neceſſe habere iouis auxiliūad amplianduꝫ regnum ꝙͣuis nulli magis deberet cōuenire augere regna ꝙͣ illi deo qui eſt rex omniuꝫ deorum. Oſtendit autem hic ꝓpoſitum ſuum dupliciterprimo quia regnum deberet poni deus ſicut victoriaponitur dea. et ꝑ ꝯſequens deus regnū poterit dareet augere regna. ſcd̓o qꝛ dea victoria vt ꝓbat ſufficit augere regnadeant ergo ne forte ⁊cͣ. In hoc capitulo. xv. beatus auguſtinus oſtendit ꝙ romani habent corcedere ꝙ non ſolum regnum iniuſtum poteſt acquiriet augeri ſine iouis auxilio ſed etiam regnum iuſtumEt facit in hoc capitulo duo. quia primo oſtendit ꝙaugere regnum vnum etiaꝫ iuſte id eſt bellis iuſtis minus bonum eſt ꝙͣ eſſe multa regna parua que vicinorum concordia letentur Secundo ibi. ſi ergo iuſta ⁊cͣ.oſtendit ꝙ ad iuſtū regni augmētum ſufficiunt duealie dee abſqꝫ ioue. ¶ Cur autem et iniquitas dea ⁊cͣ.hic oſtendit ꝙ iniquitas aliena debeat dici dea. quiaip̄i ponunt febrem pallorem et pauorem deas de qubus ſupra libro. ij. capitulo. xiiij. dixi. et tn̄ iſta ſūt mala hominum ergo licet iniquitas ſit malum quoddamnon propter hoc non debet dici dea. precipue exquofuit eis proficua. Et infra. ¶ Quas enim hic partesiupiter ⁊cͣ. hic oſtendit ꝙ iupiter nihil poteſt facerein regni collatione. vel eius augmentatōne. ⁊ hoc qꝛilla que videntur iouis beneficia. ſunt quidam dī veldee qui per ſe operātur illa que poſſent ioui attribuivt videtur. ſicut patet de victoria. Videtur enim ꝙpoſſit eſſe beneficium iouis. ſed iam ip̄a ponitur vnadea per ſe. que pro parte ſua operatur et facit eū vincere cui fauet. et ita eſt in alijs que videntur iouis beneficia. Sicut minerua ponitur dea ſapientie. et tribuit ſapientiam. et fortuna bonam fortunam. ⁊ ita iupiter nullam partem habere poteſt in collatōne alicuius beneficij. Et infra. ¶ Si non lapis in capitolio⁊cͣ. lapidem in capitolio vocat ſtatuam iouis lapideam in templo ſuo. quod quandoqꝫ vocatur capitolium. quandoqꝫ vero ⁊ mons ip̄e in quo fuit templumillud vocatur capitoliū. nec erat apud romanos. velquoſcunqꝫ ſtalicos conſuetudo facere ſtatuas aureaſab vrbis origine vſqꝫ ad longa tempora poſt reguꝫexpulſionem. vt patet per valerium libro. ij. capitl̓oprimo. Et forſani principio fecerunt eas lapideas. etideo ſtatua iouis que fuit prima ī vrbe a romanis facta fuit lapidea.Iror autem plurimum ⁊cͣ. In hoc capitulo. xvj.¶ Ibeatus auguſtinus reprehendit romanos d̓ hocꝙ cum multos deos quorum erat officium hominesimpellere ad motum et inquietudinem infra vrbemreciperent. deamquietem foris ſtare fecerunt nec inter deos vrbis publicos id eſt qui habuerunt curamrei publice. eam recipere noluerunt. Deam murceamEfficium iſtius dee fuit facere homines murcidos ideſt marcidos. Sed ſicut febris colebatur ne lederet.ita murcea colebatur vt non faceret hoīem marcidū.N forte dicunt ⁊cͣ. In hoc capitulo. xvij. beatusauguſtinus ex reſponſione que dari poſſet ad eaque arguta ſunt ſicut ſuperius capitulo. xv. de dea vſctoria probat intentum ſuum. videlicꝫ ꝙ ſufficeret ꝓaugmento regni inuocatio vnius dei puta iouis ẜmromanorum opinionem. ¶ Cur non eſt deus et triumphus vult dicere ꝙ triumphus eſt multum propnquus victorie. eſt enim honor qui victori pro victoria publice exhibetur. et ita ſicut alijs deabus a victoria coniungebantur. ꝓpinqui vel maritus vel frater.vel filius ſic̄ iunoni coniungitur ſcilicet ſimul cuꝫ ea tāꝙͣ deꝰ colit̉ iupit̓ tanꝙͣ maritus et tanꝙͣ frater eius.et etiam neptunus et pluto fratres eiꝰ. et vulcanus filiꝰ eiꝰ. eodē mō et cū victoria debuerat coli triūphusVid quod et felicitas dea eſt ⁊cͣ In hoc capitulo¶ xviij. oſtendit beatus auguſtinus ꝙ ad quecunqꝫ bona impetranda ſuperfluit multitudinem deoꝝcolere. et facit in hoc capitulo duo. probat enim primo ꝙ dea felicitas quam coluerant debebat ſufficeread omnia bona concedenda. Secundo ibi. ſed quid ſibi vult ⁊cͣ. oſtendit ſpecialiter ꝙ dea fortuna ſuperfluit. vbi facit etiam duo. naꝫ primo inueſtigat an ſitaliqua realis differentia inter felicitatem et fortunā.Secundo ibi. eſt cauſa inquiunt. oſtendit iuxta differentiam ab alijs datam ꝙ ip̄a colenda non eſt. ¶ Vtquid autem colitur que ita ceca eſt. ¶ Hic notandumeſt ꝙ ſimulachrum fortune erat mulier ſedens in medio rote quaſi eam verteret continue. et habebatvnaꝫ faciem ſplendidā et aliam obſcuram. ad deſignādum ꝙ illi ſunt ſplēdidi quos fortuna fouet. et illi obſcuri quos ipſa perſequitur. Erat autem ceca in vtraqꝫ facie ad deſignandum ꝙ ip̄a merita hominum etdemerita non diſcernit ſed ita fouet malos ſicut bonos. et etiam ꝙ ip̄a excecat eos quos fouet. Vn̄ chilovnus de ſeptē ſapientibꝫ ſicut habetur ī libro de moribus ph̓oꝝ īterrogatus quid eſſet fortuna. reſpōditnarus medicus. multos enim excecat.Xntum ſane huic velut ⁊cͣ. In hoc capitulo. xix.Aoſtendit beatus auguſtinus quomodo demonesper deam fortunam homines deceperunt. ffacit autēhic beatus auguſtinus mentōnem de ſimulachro fortune muliebris. de quo narrat titus liuius de originevrbis libro. ij. ꝙ cum marcus curiolanus romanꝰ dānatus eſſet in exilium. et poſtmodum receptus a volſcis ip̄orum dux eſſet contra romanos et cum eiſdemoppugnaret vrbem. ſic territi ſunt romani ꝙ mittuntad eum legatos petētes vt parceret ciuitati. quos cūip̄e repuliſſet tandem mater curiolani ⁊ vxor eius cuꝫduobus liberis ſuis. et due matrone ad eum extra vrbem egreſſe impetrauerūt vt ab oppugnatōe patriedeſiſteret. Propter quod mulieres romane honorate ſunt a ſuis conſtructo et delicato templo fortunemuliebri. d̓ cuius ſimulachro loquitur valerius libroprimo capitulo. vj. vbi ſic narrat. Fortune muliebrisſimulachrum. quod eſt latina via ad quartum miliarium ab vrbe eo tempore conſecratū cuꝫ ede ſua quocoriolanū a vaſtatōne vrbis matris ſue p̄ces repuler̄t
Druckschrift
De civitate dei : [Mit Kommentar von Thomas Waleys und Nicolaus Trivet]
Entstehung
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten