fic. vidit fortima colonos p̄neſtina ſuos cūctos ſimulenſe receptos. Et de hoc dicit florus in abbreuiatōnetiti liuij ſic. Silla totam italiam cedibꝫ repleuit interquos om̄es p̄neſtinos inermes occidi iuſſit. Ideꝫ narrat florus ī epithomate libro. iij. de ſulmone ciuitateantiqua cuius ciuibꝫ interfectis iuſſit ciuitatē dānatādeleri Cauſa vero quare om̄es p̄neſtinos occidit fuitqꝛ ẜm oroſiū ī ciuitate p̄neſtina tenuit ſe mariꝰ iunior ꝯtͣ ſillam. et ciuitas illa ꝑtem ſuā fouit.Ve rabies exteraꝝ gentiū ⁊cͣ. In hoc ca. xxix. cōꝑat beatꝰ augꝰ. mala ciuilia romanoꝝ ad maſa eītanea oſtēdens ꝙ grauiora fuerūt mala q̄ paſſiſūt a ꝓprijs ciuibuſ ꝙͣ que vnꝙͣ paſſi ſūt ab extraneisnaꝫ q̄ plus nocuerūt vnꝙͣ vrbi an̄ tꝑa vel tꝑibꝫ augͥ.fuerunt galli ⁊ gothi. Iſti em̄ ceperūt et intrauerūtvrbē et fecerunt mala q̄ volebant. nunꝙͣ vero alij hoſtes extranei vrbē ante tꝑa augͥ. ceꝑant. Sꝫ plus nōcuerunt ciuibꝫ romanis ſillam et mariani ꝙͣ illi. vt auguſtinus oſtendit. Quomō vero galli obtinuerūt ciuitatem narraui ſupͣ libro. ij. ca. xxij. Qūo vero īterfecerunt ſenatores narrat titus liuius libro. v. de originevrbis. videlicet ꝙ inſtante aduētu galloꝝ cum romain deſperarent ſe poſſe ciuitatem defende̓ ordinauerunt ꝙ iuuentus robuſta eſſet īarce capitolij ad eiusdefenſionē. ſeniores vero remanerēt in domibus. Senatores ergo qͥ nō erant apti ad bellū induerunt ſe cultioribꝫ veſtibꝫ iuxta ſue maieſtatis decentiaꝫ. et ſedebant ſic ornati ſinguli ī domibꝫ ſuis expectātes gallorum aduentum. veniētes at̄ galli circuibant et interficiebant illos quos armatos habuerūt obuiā. intrantes ꝟo domos et inſpicientes cū viderent ſenes venerande maieſtatis tanꝙͣ deos venerabant̉ eos ⁊ receſſerunt. Erat autem vnus ſenex romanus noīe marcuspapirius. qͥ cum gallus qͥdam tractaret barbam indignatus. baculo quē habebat ꝑcuſſit fortiſſimo niſu īcapite gallum illū. ꝓpter quem galli ꝯmoti pͥmo papirium deinde alios ſenatores occiderūt Cuꝫ ꝟo galli diu capitolium obſidiſſent. tandem ꝯceſſerunt obſeſſis vitam ſoluta eis certa quātitate auri quā petebātDe gothis ꝟo qūo vrbē ceperunt et qūo pepercerunt fugientibꝫ ad eccleſias vbi taꝫ ꝑſone ꝙͣ bona eorum ſalua erant. et qūo etiā iuſſi ſūt a ſanguine abſtinere narraui ſupra an̄ pnͥcipium libri. ¶ De ſilla veroqūo intrauit bis ciuitatem. et qūo mariū pͥma vice fugauit et qūo marius poſtmodum redijt et quas crudetitates vterqꝫ exercuit. narraui libro. ij. ca. xxij. etetiaꝫ patꝫ in libro iſto capl̓o. xxvij. et. xxviij. ¶ De mutio vero ſceuola pontifice qūo interfectus fuit ptꝫ ī p̄cedenti ca. occiſus em̄ fuit in tēplo veſte in quo eratfata romana id ē palladium et ſacra palladis q̄ dicūt̉fata romanoꝝ ſicut priꝰ erant troianoꝝ de qͥbꝫ dixiſuprā libro pͥmo ca. ij. et libro iſto capitl̓o. xviij ¶ deduabꝫ vero tabulis ꝯtinentibus noīa ꝓſcriptoꝝ quiſcꝫ ſentenciati erāt hoſtes rei publice ⁊ ꝓpter hͦ erātꝓſcripti quos licebat cuilibet occidere impune dcm̄e in p̄cedenti ca. Et innuit h̓ beatus augͥ. ꝙ erāt pluſꝙͣ due tabule q̄ cōtinebant mortes innumerabiles etꝓpter hͦ vident̉ augͥ. oroſiꝰ et valerius diſcordare vtdixi ī p̄cedēti ca. cum tn̄ nō repugnent ſibimuicem. qꝛde diuerſis tabulis loquunt̉VVa igit̉ fronte quo corde ⁊cͣ. I hoc ca. xxx. inuehit beatus aug̓. ꝯtra romanos qͥ xp̄ianis imputabant mala ſua cum tn̄ mala ip̄oꝝ ciuilia fuerint multomaiora ꝙͣ aliqua que paſſi ſunt tꝑibus xp̄ianis. malaem̄ illa fuerunt longe ante aduentū xp̄i. nam pͥmū bellum ciuile ẜm eutropium fuit bellum inter marium ⁊ſillam. licꝫ p̄ceſſerint alia multa mala et magna putaſeditōnes graccoꝝ et ſaturiij. et interfectōes eoruꝫcum multis alijs vt ſuperius patuit in hoc libro Hocautem bellū incepit ẜm oroſium anno ab vrbe ꝯdijafexcenteſimoſexageſimoſcd̓o. Ceſar vero auguſtus incepit regnare anno ab vrbe ꝯdita ſeptingēte ſimodecimo. Cuius anno. xlij. xp̄s natus ē. et ꝑ ꝯn̄s iſtud bellum ciuile fuit ante natiuitatem xp̄i circiter. xcij. ānisſcꝫ fere centum annis. Facit auteꝫ augͥ. in hoc ca. duopͥmo em̄ inuehit augꝰ. ꝯtra romanos ꝓpter mala ciuilia ſuꝑius ī hoc capl̓o recitata. Scd̓o ibi. inde ⁊ pēpeij ⁊cͣ. recitat mala alia non ſolū ciuilia ſꝫ etiam plusꝙͣ ciuilia. ¶ Ad bella ſertorij et catiline ⁊cͣ. Iſti ſertorio tradidit mariꝰ vnam ꝑtem exercitus vt patuit ſupra libro. ij. ca. xxij. Poſtmodum fuit a ſilla ꝓſcriptꝰvt dixi ſupra libro. ij. capl̓o. xxviij. de quo narrat oroſius libro. v. ꝙ cum eſſet vir dolo atꝫ audacita potensſillam fugiēs de africa venit ī hiſpamiā. vbi bellicoliſiſſimas gētes īarma ꝯcitauit. aduerſus queꝫ duo duces inetellius ſcꝫ et domitius ſūt miſſi. qͦꝝ domitiꝰ abherculeio ſertorij duce oppreſſus eſt cum ſuo exercitumētellius ꝟo multi p̄lijs fatigatus hoſtes etiam fatigabat donec pompeij caſtris ſociatus eſſet. pōpeiusꝯtracto exercitu lauronē ciuitatem quā ſertoriꝰ expugnauit volens defendere ſꝫ nō valens aufugit. Sertorius captam ciuitatem cruetiſſime depopulatꝰ ē. Habuit aut pōpeius triginta milia peditū et mille equitum. Sertorius auteꝫ. lx. milia pedituꝫ. et octo miliaequitum. Sertorius deinde ꝯgreſſus cuꝫ pompeio decem milia peditum eiꝰ interfecit. et ip̄e ſertorius feretantūdem ꝑdidit. Multa inter eos p̄lia geſta ſūt. Aeminius queſtor pompeij et virſororis eius occiſuseſt. herculei fratres īterfecti ppenna q̄ ſe ſertorio iūxerat ꝯminutus eſt. Poſtremo ſertoriꝰ decimo anno belli inehoati ſuoꝝ dolis interfectꝰ finem bello dedit.poſtmodum cum ciuitates q̄ cū ſertorio fuerant ſe darent due reſtiterunt. que delete ſūt d̓ quibꝫ ſupra ca.xviij. mentio facta eſt. ¶ De catilma vero quē dicit h̓augꝰ. a ſilla nutritū narrat eutropiꝰ libro. vj. ꝙ marco tullio cicerone oratorē et gneio anthonio ꝯfulibuſanno vrbis ꝯdite ſexcente ſimooctuageſimonono. lutius ſergius catilina generis nobiliſſimi vir ſed ingenijpeſſimi ad delendā patriam ꝯiurauit cum quibuſdaꝫclaris viris ſꝫaudacibꝫ tn̄. Acicerone ꝟo de vrbe expulſus eſt et ſocij eius deprehēſi ſtrāgulati ſūt ī carcere. Ab antōnio vero altero ꝯſule. catilina victꝰ eſtp̄lio et interfectus. De iſto caulina ſcripſit ſaluſtiꝰ catilinarium. vbi loquens de p̄lio ī quo occiſus eſt dicitſic. Confecto p̄lio inter eos cerneres quanta audaciaquātaqꝫ animi vis ī exercitu catiline fuiſſet. nam ferelocum que quis viuus pugnādo ceꝑat. eum aīa amiſſa corꝑe tegebat. om̄es autem aduerſis vultibꝫ ꝯciderunt. Catilma vero longe poſt a ſuis īter hoſtium cadauera repertꝰ eſt paululum etiaꝫ ſpirans. ferociāqꝫanimi quā habuerat viuus ī vultu retinens. Hec ſaluſtius. De huius moribꝫ dcm̄ eſt ſupra libro. ij. ca. xxiijEt infra ¶ Inde ad lepidi et catulli bellū. De iſtis duobus narrat oroſiꝰ libro. v. ſic. Silla mortuo. lepidꝰmariane ꝑtis aſſertor id eſt defenſor aduerſū catuluꝫſillanum ducē ſurgens rediuiuos belloꝝ ciuiliū cineres ſuſcitauit. Bis autem tūc acie certatum eſt. ppl̓i romanorum ceſi ſūt. albanoꝝ ciuitas obſeſſa eſt ⁊ famēcruciata ē. vbi tunc ſcipio lepidi filiꝰ captꝰ atqꝫ occiſus eſt. brutꝰ ꝑſequente pompeio apud regiū īterfectus eſt. ita hoc bellum ciuile eadē celeritate qua exarſit euanuit. Et infra ¶ Inde ad pompeij et ceſaris ⁊cͣ.h̓ ꝓſequit̉ augꝰ. mala plus ꝙͣ ciuilia id ē bella q̄ fuerunt non ſolum īter ciues ſꝫ etiaꝫ īter affines. quorumpͥmum inter pompeiū magnū fuitet iuliū ceſarē. ſcd̓miter ceſarem auguſtū et antoniū. Pompeiꝰ vero vt pꝫex narratis ī hoc ca. fouit ꝑtem ſille. nam geſſit bellūꝯtra ſertorium. et poſtmodum īterfecit brutum qͥ futrunt mariani Et ꝓpter hoc dicit h̓ augꝰ. ꝙ pompeiꝰfuit ſenator ſille. De ſillo ꝟo īter ip̄m et iuliuꝫ ceſarēnarraui ſupͣ ī hoc libro ca. xiij. Et infra. ¶ Hinc ad alium ceſarem qͥ poſt ⁊cͣ. Iſte ceſar vocatus ē primo octauianus poſtmodum ceſar. poſtmodū auguſtus. vt infra dicetur. Huiꝰ anno. xlij. ſcꝫ imperij ſui natꝰ ē xp̄sde iſto ſcribit eutropius libro. vij. ꝙ in morte iulij ceſaris fuit. xvij. annorum adoleſcens patre octauio