Druckschrift 
De civitate dei : [Mit Kommentar von Thomas Waleys und Nicolaus Trivet]
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

in ea ꝑpetuitatis appareat. ſicut in arbore quepenni frōde veſtitur eadem videtur viriditas ꝑmanere dumlabentibus cadētibus folijs ſubinde alia que naſcūtur faciem obẜuātopacitatis. ſed omēs in ea ciues immortaleserūt. adipiſcētibus hoībus quod nunꝙͣ ſancti angeli ꝑdiderunt. Faciet hoc deus oīpotētiſſimus eius ꝯditor. Promiſit em̄ nec mētiripoteſt quibꝰ fidem hinc qͦꝫ face̓t. multa ſua ꝓmiſſa ꝓmiſſa iam fecit. Ipſe eſt enimqui in pͥncipio ꝯdidit mūdum. plenū bonisbus viſibilibus atꝫ intelligibilibꝰ rebus: innihil melius inſtituit qͣm ſpūs quibus intelligentiam dedit ſue ꝯtemplatōnis abiles capaceſqꝫ ſui p̄ſtitit. atqꝫ vna ſocietate deuinxit: qua ſanctam ſuꝑnam dicimus ciuitateꝫIn qua res que ſuſtētentur bt̄iqꝫ ſint. deꝰ ipſe illis eſt tanqͣꝫ vita victuſqꝫ cōmunis. Qui liberum arbi triū eidem intellectuali nature tribuit tale. vt ſi vellet deſere̓ deum btītudinemſcꝫ ſuam ꝯtinua miſeria eſſet ſecutura. Quip̄ſciret angelos quoſdā ꝑelatōem qua ipſi ſibi ad bt̄am vitam ſuffice̓ vellenttatī boni deẜtores futuros. eis ademit hāc ptātem. potētius melius eſſe iudicās etiam de mal̓ bn̄facere qͣꝫ mala eſſe ſine̓. Que oīno nulla eſſent. niſi natura mutabilis quāuis bona a ſūmo deo atꝫ incōmutabili bono qui bona omīaꝯdidit inſtituta. peccādo ea ſibi ip̄a feciſſet.etiam pct̄o ſuo teſte ꝯuincitur. bonam ꝯditaꝫeſſe naturā niſi em̄ magnū ip̄a. ſꝫ non equaleꝯditori bonū eſſet. ꝓfecto deẜtio dei tanqͣꝫ lumis ſui maluꝫ eius eſſe poſſet. Nam ſic̄ cecitas oculi viciuꝫ eſt. idem ip̄m indicat ad lu vidēdum oculuꝫ eſſe creatum. ac hoc etiam ip̄o vicioſuo excellētius on̄ditur ceterismēbris mēbrum capax lumīs: em̄ alia cauſa eſſet viciū eius care̓ lumīe; ita natura fruebatur deo optimaꝫ ſe inſtitutam docet etiāipſo vicio. quo ideo miſera eſt. qꝛ fruit̉ deoqui caſum angeloꝝ volūtariuꝫ iuſtiſſima pēaſempit̓ne infelicitatis obſtn̓xit: atꝫ in eo ſummo bono ꝑmanētibus ceteriſ. vt de ſua ſine fine ꝑmāſione certi eſſent tanqͣꝫ ipſiꝰ p̄miuꝫmaſionis dedit. Qui fecit hoīem ip̄m etiaꝫ rectum eodem libero arbitrio t̓renuꝫ quideꝫaīal. ſed celodignuꝫ ſi ſuo coheret auctori. miſeria ſimilit̓ ſi eum deſere̓t ſecutura. qualis nature hmōi ꝯueniret. Quē ſimilit̓ p̄uaricatōne legis dei dei deẜtioneꝫ peccatuꝝ eſſe preſciret. nec illi ademit liberi arbitrij poteſtatē.ſimulp̄uidēs qͥd boni de malo eius eſſet ip̄e facturus. qui de mortali ꝓgenie merito iuſteqꝫdānata tm̄ppl̓um gratia ſua colligit. vt indeſuppleat inſtauret parteꝫ que lapſa ē angeloꝝ: ac ſic illa dilecta ſuꝑna ciuitas fraudetur ſuoꝝ nu̓o ciuiū. qṅ etiam fortaſſis vberiore letet̉. Multa em̄ fiūt a malis quideꝫtra volūtatem dei: ſꝫ tāte ē ille ſapiētie. tāteqꝫ ꝟtutis vt in eos exitus ſiue fines qͦs bonoſ iuſtos ip̄e p̄ſciuit tedant omīa voluntatieius videtur adu̓ſa. ac hoc cum deus mutare d̓r volūtateꝫ vt quibꝰ lenis erat. verbi gratia r̓ddatur iratus: illi potius qͣꝫ ip̄e mutent̉ eum quodāmodo mutatū in his patiūturinueniāt. ſicut mutat̉ ſol oculis ſautiatis. aſper quodāmodo ex miti ex delectabili moleſtus efficit̉. cum ip̄e apud ſeip̄m maneat idemqui fuit. Dicit̉ etiam volūtas dei quā facit incordibꝰ obediētium mādatis eius. de qua dic̄apl̓us. deus eſt em̄ qui oꝑatur in nob̓ velle: ſicut iuſticia dei ſolum qua ip̄e iuſtꝰ eſt dicitur. ſꝫ illa et̄ quā in homīe qui ab illo iuſtificatur facit. ſic lex eius vocat̉ que potius eſt hominū ſꝫ ab ip̄o data homībꝰ. Nam vtiqꝫ hoīnes erāt quibꝰ ait iheſus. In lege veſtra ſcpͥtum ē. cum alio loco legamus lex dei eiꝰ ī corde ipſius. Scd̓m hāc volūtatem quā dn̄s operat̉ in homībus etiā velle d̓r. quod ip̄e vultſed ſuos id volētes facit. ſicut d̓r cognouiſſeqd̓ vt cognoſce̓turfecit. a quibꝰ ignorabat̉.Neqꝫ em̄ dicēte apl̓o. nūc at cognoſcētes deum imo cogniti a deo. fas evt credamꝰ eoſtūc cognouit deus p̄cognitos an ꝯſtitōꝫdi. ſꝫ tunc cognouiſſe dictus e. tūc vt cogͦſce̓tur effecit. De his locutōnuꝫ modis. iaꝫin ſuꝑioribꝰ libris memī diſputatum. Scd̓mhāc volūtatem qua deuꝫ velle dicimꝰ quodalios efficit velle. a qͥbus futura neſciuntur:multa vult nec facit. Ca. ij.Vlta eniꝫ volunt fieri ſct̄i eius ab illoinſpirata ſancta volūtate nec fiūt. ſi cut orant qui quibuſdam pie ſancteqꝫ qd̓ orat facit. cuꝫ ip̄e in eis hac orādi volūtatem ſancto ſpū ſuo fecerit: ac hocquādo ẜm dn̄i volūtatem orant ſācti. vt qͥſqꝫſit ſaluus poſſumꝰ illo modo locutōnis dicerevult deus facit: vt ipſum dicamus velle.qui vt velint iſti facit. Scd̓m illā vero volūtatem ſuam cum eius p̄ſciētia ſempit̓na ē. ꝓfecto in celo in t̓ra omīa quecūqꝫ voluit ſolum p̄terita vel pn̄tia. ſꝫ etiam futura iam fec̄Veruꝫ an̄quaꝫ veniat tempus quo voluit vtfierēt qd̓ ante temꝑa vniuſa p̄ſciuit atꝫ diſpoſuit. dicimus fiet quādo deus voluit. Si aūt ſolū tempꝰ quo futuꝝ eſt. veruꝫ et vtrū futuꝝ ſit ignoramꝰ: dicimꝰ fiet qn̄ deus volu̓itNon qꝛ deus nouā volūtatem quaꝫ habuit tūc habebit. ſꝫ quia id qd̓ ex et̓nitate in eiꝰimmutabili p̄paratuꝫ eſt voluntate tūc erit.Vapropt̓ vt cetera tam Ca. iij. multa pretereā ſic̄ nūc in xp̄o vidimꝰ