Druckschrift 
De civitate dei : [Mit Kommentar von Thomas Waleys und Nicolaus Trivet]
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

totidem totiens multiplicaretur ſummavbi iānullū nu̓i nomē haberemus ex deushoīem fecit ſil̓r queri poſſet cur ante fuerit. Dei quippe ab hoīs creatōne ceſſatō retrorſus eterna ſine initio tanta ē. vt ſi ei cōferatur quālibet magna ineffabilis numeroſitas tꝑm. tn̄ fine ꝯcluſa certi ſpacij termīatur. nec ſaltē tanta videri debeat. qͣnta ſi humoris breuiſſimā guttā vniuerſo mari etiamqͣntum occanus circumfluit ꝯparemus: qm̄iſtoꝝ duoꝝ vnū qͥdem ꝑexiguum ē. alteruꝫincōparabiliter magnū. ſꝫ vtrūqꝫ finitum.Illud vero tꝑis ſpaciuꝫ qd̓ ab aliquo initioꝓgreditur et aliquo termino cohercet̉. magnitudine qͣntacunqꝫ tendat̉ ꝯparatum adid qd̓ iniciū non hꝫ. neſcio vtꝝ ꝓminimo. anpotius nullo deputandū eſt. Hinc em̄ ſi afine vel breuiſſima ſingillatim momēta d̓trahant̉ decreſcente numero licet tam ingentivt vocabulū inueniat retrorſū redeundotanqͣꝫ ſi hoīs dies ab illo in nunc viuit vſqꝫad illū in quo natus ē detrahas. qn̄qꝫ ad inicium illa detractio ꝑducet̉. Si aūt detrahātur retrorſus in ſpacio qd̓ a nullo cepit exordio. dico ſingillatim minuta mnomēta velhoraꝝ aūt dieꝝ aut menſiū aut annoꝝ etiaꝫqͣntitates. ſꝫ magna ſpacia. qͣnta illa ſumma ꝯprehendit annoꝝ. que iam dici a qͥbuſlibet ꝯputatoribus poſſunt. tn̄ momentoꝝ minutatim detractōne ꝯſumunt̉ detrahunt̉ hec tanta ſpacia ſemel atqꝫ iteꝝ vl̓ſepius ſed ſemꝑ qd̓ fit. qͥd agit̉. qn̄ nunqͣꝫ adinitiū qd̓ oīno nullū eſt ꝑuenit̉. Quapropterqd̓ nos modo q̄rimus poſt quīqꝫ milia. qd̓excurrit annoꝝ. poſſent et poſteri poſt ānorum ſexcentie ſmilies eadē curioſitate requirere. ſi intm̄ hec mortalitas hoīm exoriendo occupādo imꝑita ꝑſeueraret infirmitasPotuerūt et qui fuerūt ante noſip̄is recentibus hoīs creati tꝑibus. iſtā mouere queſtione. Ip̄e deniqꝫ pͥmus poſt tercia dievel eode poſtea factus ē potuit inquirerecur ante ſit factus. qn̄cunqꝫ ante factuseſſet. vires tūc alias. alias nūc. vel etiaꝫpoſtea iſta de inicio rerum tꝑalium controuerſia reperiret. Ca. xiij.Anc aūt ſe ph̓i mūdi huiꝰ aliterputauerūt poſſe veldebe̓ diſſoluereniſi vt circuitus tꝑm inducerēt qͥbꝫeadeꝫ ſemꝑ fuiſſe renouata atqꝫ repetita inrerū nat̉a atqꝫ deīceps fore ſine ceſſatōe aſſeuerarent volumīa venientiū p̄tere untiumſeculoꝝ ſiue mūdo ꝑmanēte. iſti circuitꝰ fierent. ſiue certis interuallis oriens et occidesmūdus eadem ſemꝑ quaſi noua tranſactaet ventura ſūt exhiberet. A ludibrio prorſus immortalē aīamētiā cum ſapīam ꝑceꝑitliberare pn̄t. eunte ſine ceſſatōne ad falſam beatitudinē. et ad verā miſeriā ſine ceſſatōne redeuntē. Qūo em̄ vera beatitudo ēde cuius nunqͣꝫ eternitate ꝯfiditur. dum aīaventura miſera aut imperitiſſime in veritate neſcit. aut infeliciſſime in beatitudīe pertimeſcit. At ſi ad miſerias nunqͣꝫ vlterius reditura ex hijs ad beatitudinē ꝑgit. fit ergoaliquid noui in tꝑe. qd̓ finē non hꝫ tꝑis. Cur ergo mūdus. Cur et factꝰ inmūdo. vt illi neſcio qui falſi circuitus a falſis ſapientibꝰ fallacibuſqꝫ comꝑti in doctrina ſana tramite recti itineris euitent̉. Nam qͥda illud qd̓ legit̉ in libro ſalomonis qui vocatur eccleſiaſtes. quid eſt qd̓ fuit. ip̄m qd̓ eritet quid eſt qd̓ factū eſt. ip̄m qd̓ fiet. et eſtomne recens ſub ſole. qui loquitur et dicit:ecce hoc nouū eſt. iam fuit in ſeculis fuerūtante nos. ꝓpter hos circuitus in eadē redeūtes. et in eadē cuncta reuocates dictū inte ligi volunt. qd̓ ille aūt de hijs rebus dixitbus ſuꝑius loq̄batur. hoc eſt de gn̓atōibusalijs euntibus alijs veniētibus. de ſolis afractibus de torrentiū lapſibꝫ. aut certe de oīmreꝝ gn̓ibus oriunt̉ aut occidūt. Fueīt em̄hoīes ante nos. ſūt et nobiſcum. erūt poſtnoͣs. Ita queqꝫ animant̉ia vel arbuſta. monſtra qͦꝫ ip̄a. que īnuſitata naſcunt̉. qͣꝫuis int̓ſe diuerſa ſint. et q̄dam eoꝝ ſeniel facta narrentur. tn̄ ẜm id qd̓ gn̓aliter miraculaſtra ſūt vtiqꝫ fuerūt et erūt. nec recensuum eſt ut monſtrū ſub ſole naſcat̉. qͣuis hecverba qͥdam ſic intellexerūt. tanqͣꝫ in p̄deſtinatōne dei iam facta fuiſſe omnia ſapiēs illevoluiſſet intelligi. et ideo nihil recens fuiſſeſubſole. Abſit autē a recta fide vt hijs ſalomonis verbis illos circuitus ſignificatos eſſe credamus qͥbus illi putant ſic eadē tꝑm ſiue tꝑalium reꝝ volumina repeti vt ꝟbi gr̄aſicut iſto ſeculo plato ph̓s in vrbe athenienſi. in ea ſcola que achademica dicta ediſcipulos docuit. ita īnumerabilia retro ſecūla multū qͥdem ꝓlixis interuallis ſꝫ tn̄ certiset idem plato eadē ciuitas. et eadeꝫ ſcolaet idem diſcipuli repetiti innumerabiliainde ſecula repetendi ſint abſit inqua ut noſiſta credamus. Srmel em̄ xp̄us mortuus eſt peccatis nr̄is. reſurgēs aūt iaꝫ a mortuis moritur. et mors ei vltra dn̄abitur. Etnos poſt reſurrectōe in ſemꝑ cum dn̄o erimꝰcui modo dicimus. ſacer admonet pſalmꝰTu dn̄e ſeruabis nos. et cuſtodies nos ageneratōne hac in eternum. Satis auteꝫ iſtisexiſtimo ꝯuenire qd̓ ſequit̉. in circuitu impij