Druckschrift 
De civitate dei : [Mit Kommentar von Thomas Waleys und Nicolaus Trivet]
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

habuit qͣꝫdiu dij eorū ſed quādiu hoīes finitimi circūquaqꝫ voluerūt eam nullo bellouocauerūt. niſi forte dijtales etiā id hoī vēde̓audebūt. aliꝰ homo voluit ſiue noluit. Intereſt qͥdem iam vicio ꝓp̓o. malas mētes qͣtenus ſinant̉ iſti demones vl̓ terrere vel excitare. Sed ſi ſemꝑ hoc poſſent. nec aliud ſe cretiore ac ſuꝑiorē ptāte ꝯtra eoꝝ conatū ſepe aliter ageret̉. ſemꝑ in ptāte herent paces bellicaſqꝫ victorias. que ſemꝑ fere hūanoꝝ animoꝝ motus accidūt Ca. xj.Vas tn̄ plerūqꝫ ꝯtra eoꝝ fieri voluntatem ſole fabule multa mētiēteset vix veri aliqͥd vel indicātes vel ſignificates. ſed etiā ipſa romana ꝯfitet̉ hiſtoria. Neqꝫ aliūde apollo ille cumanꝰ aduerſus acheos r̄gēqꝫ ariſtoicū bellaret̉ qͣdri duofleuiſſe nūciatꝰ eſt. quo ꝓdigio aruſpices territi cum id ſimulacꝝ in mare putauiſſent eſſeꝓijciēdum cumani ſenes interceſſerūt atqꝫ retulerūt tale ꝓdigiū. et antiochi et ꝑſis belloin eodē apparuiſſe figinēto. et qꝛ romanis feliciter ꝓueniſſet ex ſenatꝰ ꝯſulto eidē apollini ſuo dona eſſe miſſa teſtati ſūt. Tunc velutperitiores acciti aruſpicēs rn̄der̄t ſimulacri.apollinis fletū ideo ꝓſperum romanis qm̄cumana colonia greca eēt. ſuiſqꝫ terris vndeaccitus eſſet id eſt ipſi grecie luctū et cladeꝫapollinē ſignificaſſe ploranteꝫ. Deinde moxregem ariſtoicū victū et captū eſſe nūciatuꝫeſt. que vinci vtiqꝫ apollo nolebat dolebatet hoc ſui lapidis etiā lacris indicabat. Vnd̓non vſqꝫ quaqꝫ incōgrue ꝙͣuis fabuloſis tam̄veritati ſimilibꝰ. mores demonū deſcribunt̉carmībus poetaꝝ. Nam camillā diana doluitapud virgiliū. et pallātē morituꝝ ercules fleuit. Hinc fortaſſis et numa pompilius. paceabundās. ſed quo donāte neſciēs. nec reqͥrēscum cogitaret ocioſus qͥbus na dijs tuēdamromana ſalutē. regnūqꝫ ꝯmitteret. nec veruꝫillum atqꝫ oīpotentē ſūmū deum curare opinaret̉ iſta terrena. atqꝫ recoleret troianos deos quos eneas aduexerat neqꝫ troianū. neqꝫlauiniēſe ab ip̄o eneā ꝯditum regnū diu ꝯſeruare potuiſſe alios ꝓuidēdos exiſtimauit qͦsillis pͥoribꝰ ſiue cum romulo iam romā trāfierant. ſiue qn̄qꝫ alba euerſa fuerāt trāſituri. vel tanqͣꝫ fugitiuis cuſtodes adhiberet. vl̓ Ca. xij.tanqͣꝫ inualidis adiutores.Ec dijs ſacris tn̄ roma dignata ēꝯtēta. que multa illic pompiliꝰVſtituerat. Nam ipſiꝰ ſūmū tēpluꝫdum hēbat iouis. Rex qͥppe tarqͥniꝰ ibi capitolium fabricauit. Eſculapiꝰ aūt ab epidauro abiuit roma. vt ꝑitiſſimus medicꝰ in vrbenobiliſſima. artem glorioſus exerceret. Mat̉aūt deoꝝ neſcio vnde nata peneſtrinū mōtēinſedit. indignū em̄ erat. vt cum eiꝰ filiꝰ iamcolli capitolmop̄ſideret. adhuc ip̄a ī loco igͦbili latitaret. Que tn̄ ſi oīm deorū mater eſt.non ſolū ſecuta eſt romā quoſdam filios ſuosverum et alios p̄ceſſit etiā ſecuturos. Mirorſane ſi ip̄a peꝑit cinocefaluꝫ. qui lōge poſteavenit ex egipto. vtrū et dea febris ex illa nata ſit. Viderit eſculapius ꝓnepos eiꝰ. ſed vndecunqꝫ nata ſit non opinor. Audebūt eamdicere ignobilē dij ꝑegrini deā. ciuem romanam. Sub hoc tot deoꝝ p̄ſidio. quos nūerare quis pōt indigenas. et alienigenas. celeſtes. terreſtres. infernos. marinos. fontanosfluuiales. et vt varro dicit certos atqꝫ incertos. in oībuſqꝫ generibꝰ deoꝝ. ſicut in aīalibus mares et feminas. Sub hoc ergo tot deorum p̄ſidio ꝯſtituta roma. non tam magniset horredis cladibꝰ. quales ex ml̓tis paucasꝯmemorabo agitari affligiqꝫ debuit. Nimisem̄ multos deos grādi fumo ſuo tanqͣꝫ ſignodato ad tuitiōem ꝯgregauerat. qͥbus tēplaaltaria. ſacrificia. ſacerdotes inſtituendo atqꝫ p̄bēdo ſūmū veꝝ deum cui vni hec rite geſta debent̉ offende̓t. et felicior qͥdē cum paucioribus vixit. Sed quāto maior facta eſt. ſic̄nauis nautas tanto pl̓es adhibēcos putauitcredo deſꝑans pauciores illos ſub qͥbꝰ inparatōe peioris vite meliꝰ vixerat. non ſufficere ad opitulandū grāditati ſue. Primo em̄ſub ipſis regibꝰ excepto numa pompilioiam ſupra locutus ſum quātū malū diſcordioſi certamīs fuit. quod fratrem romuli coegitoccidi Ca. xiij.Vomodo nec iuno que cum ioue ſuoiam fouebat romanos rerū dn̄ostemqꝫ togatā. nec venus ip̄a eneadas ſuos potuit adiuuae̓. vt bono equo more ꝯiugia mererent̉. cladeſqꝫ tanta irruit hꝰniopie. vt eo dolo raꝑent. moxqꝫ ꝯpellerent̉pugnare cum ſoceris. et miſere feīe nondumex iniuria maritis ꝯciliate iam ꝑentum ſangͥne dotarent̉. At em̄ vicerūt in hac ꝯflictatōeromani vicinos ſuos. qͣntis et qͣꝫ ml̓tis vtrinqꝫ vulneribꝰ ac funeribꝰ. tam ꝓpinquorū qͣmet ꝯfiniū iſte victorie ꝯſtiterūt. Propt̓ vnuꝫceſarē ſocerū et vnum geneꝝ eiꝰ compeiūmortua ceſaris filia vxorē pompei. quantoqͣꝫ iuſto doloris inſtinctu lucanus exclamat.Gella emathios pluſquā ciuilia campos iuſqꝫ datum ſceleri canimꝰ Vicerūt ergoromani vt ſtrage ſoceroꝝ manibꝰ cruētis ab eoꝝfiliabꝰ amplexꝰ miſerabiles extorq̄rent. necille auderet flere pres occiſos ne offenderetvictores maritos. que adhuc illis pugnantibus. quibꝰ faceret vota neſciebat. Talibꝰ