tenēdus ex diſtinctis ſonis quē immutatuꝫ a̓diſcrepante aures erudite ferre non poſſuntiſqꝫ ꝯcentus ex diſſimiliū vocū moderationeꝯcors tn̄ efficit̉ et ꝯgruēs. ſic ex ſūmis et infimis et medijs interiectis ordinibus vt ſonis.moderatōe ciuitatē ꝯſenſu diſſimillimoꝝ cōcinere. et que armonia amuſicis d̓r in cātu. eāeſſe in ciuitate ꝯcordiā. artiſſimū atqꝫ optīmin omni republica vinculū incolumitatis. eāqꝫ ſine iuſticia nullo pacto eſſe poſſe. ac īde cūaliquāto latiꝰ et vberiꝰ diſſeruiſſet. ꝙͣtum ꝓdeſſet iuſticia ciuitati. qͣntūcūqꝫ obeſſet ſi affuiſſet ſuſcepit deinde pilus vnꝰ eoꝝ qͥ diſputatōni aderat. et popoſcit vt hec ip̄a queſtōdiligētius tractaret̉. ac de iuſticia plura dicerentur ꝓpter illud qd̓ iam vulgo ferebaturrempublica regi ſine iniuria nō poſſe. Hāc ꝓinde queſtionē diſcutiēdā et enodandam eēaſſenſus eſt ſcipio. rn̄ditqꝫ nihil eē qd̓ adhucde republica dictum putaret et quo poſſentlongius ꝓgredi. niſi eſſet ꝯfirmatū nō mō faſſum eſſe illud ſine iniuria regi nō poſſe. ſꝫ hocveriſſimū eſſe ſine ſūma iuſticia republicā geri non poſſe. Cuiꝰ qōnis explicatio cū in diēꝯ̄ſeq̄nte dilata eſſet. ī tercio libro magna cōflictatōe res acta eſt. Suſcepit em̄ pilus ipſediſputatōem eoꝝ qui ſentirēt ſine iniuſticiageri nō poſſe republica purgas p̄cipue ne hͦip̄e ſentire crederet̉. egitqꝫ ſedulo ꝓ iniuſticia ꝯtra iuſticiā. et hac eſſe vtilē reipubliceillam vero inutilē veriſimilibꝰ rōibꝰ eiꝰ ⁊ exeplis velut conaret̉ on̄dere. Tum lelius rogātibus oībus iuſticiā defendere eſt aggreſſuſAſſeruitqꝫ qͣntū potuit nihil tam imimicū qͣꝫiniuſticiā ciuitati. nec oīno niſi magna iuſticiageri aūt ſtare poſſe republica. Qua queſtione quātū ſatis viſuꝫ eſt ꝑtractata. ſcipioad intermiſſam reuertit̉. Recolitqꝫ ſuā atqꝫꝯmendat breue reipublice definitōnem. quadixerat eam eē rem ppl̓i. Populū aūt nō oēꝫcetū multitudīs ſed cetu iuris ꝯſenſu. et vtilitatis coīone ſociatum eſſe determinat. Docet deinde quāta ſit in diſputādo definitōisvtilitas. atqꝫ ex illis ſuis definitōibus collegit. tūc eſſe republica id eſt rem ppl̓i. cū bn̄ aciuſte gerit̉. ſiue ab vno rege ſiue a paucis optimatibus ſiue ab vniuerſo ppl̓o. Cū vero iniuſtus eſt rex quē tirrannū more greco appellauit. aut iniuſti optimates. quorū ꝯſenſū dixit eſſe factionē aūt iniuſtus ip̄e ppl̓s cui nom̄vſitatū non reꝑit. niſi vt etiā ip̄m tirannū vocaret. non iam vicioſā ſicut ṗdie fuerat diſputatū. ſed ſicut rō ex illis definitōibꝰ ꝯnexadocuiſſet. oīno nullam eē rempublicā. qūo iānon eſſet res ppl̓i cū tirannꝰ eam factōne cappeſſeret. nec ip̄e ppl̓s iam ppl̓s eēt. ſi eet iniuſtus. qm̄ non eſſet multitudo iuris ꝯſenſu. etvtilitatiſ coīone ſociata. ſicut populꝰ fueratdefinitus. Qn̄ ergo reſpublica romana taliſerat qualē illā deſcribit ſaluſtiꝰ. non iaꝫ peſſima ac flagicioſiſſima ſicut ipſe ait. ſed oīnonulla erat ẜm iſta rōem quā diſputatio de republica inter magnos eiꝰ pͥncipes tūc habita patefecit. ſicut etiā ip̄e tullius non ſcipiōiſnec cuiuſꝙͣ alteriꝰ. ſed ſuo ſermone loquēs inpͥncipio qͣnti libri ꝯmemorat ennij poete verſum quo dixerat. Moribꝰ antiq̓s res ſtat romana viriſqꝫ. Quem qͥdē ille verſum inqͥt vl̓breuitate vel veritate tanqͣm ex oraculo mihi quodā eē effatus vid̓r. Nam neqꝫ viri niſiita morata ciuitas fuiſſet neqꝫ mores. niſi hijviri p̄fuiſſent. aut fūdare aut tadiu tenere potuiſſent tantā et tam iuſte lateqꝫ imꝑante rēpublicā. Itaqꝫ an̄ nrām memoriā et mos ip̄epatrius p̄ſtātes viros adhibebat. et vetereꝫmorē ac maioꝝ inſtituta retinebāt excellentes viri. Noſtra vero etas cum rēpublicā ſic̄picturā accepiſſet egregiā. ſed euaneſcēteꝫvetuſtate. non mō eam coloribꝰ hijſdē qͥbusfuerat renouare neglexit. ſed ne id qͥdem curauit. vt formā ſaltē eius et extrema tanqͣmlineament a ſeruaret. Quid em̄ manet ex antiquis moribꝰ qͥbus ille dixit rem ſtare romanam. quos ita obliuiōe obſoletos videmꝰ vtnon mōnon colant̉ ſed etiā ignorent̉. Nā deviris quid dicā. Mores em̄ ipſi interierūt virorum penuria. cꝰ tanti mali non mō reddenda rato nobis. ſed tanqͣꝫ reis capitis quodāmō dicēda cauſa eſt. Noſtris em̄ vicijs nō caſu aliquo rēpublica verbo retinemꝰ. re ip̄a vero iam p̓dem amiſimꝰ. Hec cicero fatebaturlonge qͥdem poſt mortē africani que ī librisſuis fecit de republica diſputare. adhuc tam̄ante aduentū xp̄i. Que ſi diffamata et p̄ualeſcente religione xp̄iana ſentirent̉ atqꝫ dicerentur. quis nō iſtoꝝ ea xp̄ianis imputandaeſſe cēſeret. Quāobrem cur non curarunt dijeoꝝ ne tūc ꝑiret atqꝫ amitteret̉ illa reſpublica. quācicero longe anteqͣꝫ xp̄s in carne veniſſet tam lugubrit deplorat amiſſam. Viderint laudatores eius etiā illis antiqͥs viris etmoribꝰ qualis fuerit. vtrū in ea viguerit vera iuſticia an forte nec tunc fuerit viua moribus ſed picta coloribꝰ Quod et ip̄e cicero neſciens. cuꝫ eam p̄ferret exp̄ſſit. Sed alias ſi deus voluerit hoc videbimꝰ. Enitar em̄ ſuoloco vt on̄dam ẜm definitōnis ipſiꝰ ciceronisquibꝰ qͥd ſit reſpublica qͥd ſit populus loq̄nte ſcipione breuit̓ poſuit. adteſtātibꝰ etiā ml̓tis ſiue ipſiꝰ ſiue eoꝝ quos loqͥ fecit in eademdiſputatōe ſententijs. nunqͣꝫ illā fuiſſe republicā. qꝛ nunqͣꝫ in ea fuit vera iuſticia. Scd̓ni
Druckschrift
De civitate dei : [Mit Kommentar von Thomas Waleys und Nicolaus Trivet]
Entstehung
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten