QueſtioCVII

ẜm ꝙ hoīes diuerſimode ſe habēt ad eandē legē vel ꝑfectius vel minus ꝑf ecte. et ſic ſtatꝰ veteris legis frequēterfuit mutatꝰ cū qn̄qꝫ leges optime cuſtodirent̉. qn̄qꝫ aūtoīno p̄termitterent. ſic etiā ſtatus noue legis diuerſificatur ẜm diuerſa loca ⁊ tꝑa ⁊ ꝑſonas. inqͣꝫtum gr̄a ſpūſſancti ꝑfectius vel minus ꝑfecte ab aliquibꝰ habet̉. non ē tn̄expectandū ꝙ ſit aliquis ſtatus futurus in qͦ ꝑfectiꝰ gr̄aſpūſſancti habeat̉ qͣꝫ hactenus habita fuerit. et maxīe abapl̓is qui primicias ſpūs acceperūt ⁊ tꝑe prius ⁊ ceterisabūdantius. vt glo. dicit Roma. viij. ¶ Ad. jͣ. ergo dd̓mꝙ ſicut Dionyſiꝰ dicit in ce. Hierar. triplex ē hoīuꝫ ſtatꝰprimus quidē veteris legis. ſecūdus noue legis. tertiusſtatus ſuccedit nō ī hac vita. ſed ī futura .ſ. in patria. Sedſicut primus ſtatus ē figuralis ⁊ imꝑfectus reſpectu ſtatꝰeuāgelij. ita hic ſtatus ē figuralis ⁊ imperfectus reſpectuſtatus patrie. qͦ veniēte iſte ſtatus euacuat̉. ſicut dicitur. jͣ.Coꝝ. xiij. Uidemus nūc ꝑ ſpeculum ī enigmate. tūc autem facie ad faciē. ¶ Ad. ij. dd̓m ꝙ ſicut Augꝰ dicit in libro ꝯtra Fauſtum. Mōtanus ⁊ Priſcilla poſuerūt ꝙ ꝓmiſſio dn̄i de ſpirituſancto dādo nō fuit cōpleta in apl̓isſed ī eis. Et ſil̓iter Manichei poſuerūt ꝙ fuit cōpleta inEſanicheo quē dicebāt eſſe ſpiritū ꝑaclitum. ⁊ ideo vtriqꝫ non recipiebāt actus apl̓oꝝ. in quibꝰ manifeſte oſtēditur ꝙ illa ꝓmiſſio fuit in apl̓is cōpleta. ſicut dn̄s iteratoeis ꝓmiſit Act. j. Baptizabimini ī ſpūſancto nō poſt multos hos dies. qd̓ impletū legit̉ Act. ij. Sꝫ iſte varietatesexcludūtur ꝑ hoc ꝙ dicitur Ioh. vij. Nonduꝫ erat ſpūsdatus. qꝛ nondū ieſus erat glorificatus. Ex quo datur ītelligi ꝙ ſtatim glorificato xp̄o in reſurrectione ⁊ aſcenſion fuit ſpūſſanctus datus. Et per hoc etiam excluditurquorūcūqꝫ vnitas qui dicerent eſſe expectanduꝫ aliud tēpus .ſ. ſpūſſancti. Docuit autem ſpūſſanctus apoſtolosomnem veritatem de his que ꝑtinent ad neceſſitatem ſalutis .ſ. de credendis ⁊ de agendis. non tamē docuit eos d̓omnibus futuris euētibus. hoc enī ad eos non ꝑtinebatẜm illud Act. j. Non eſt veſtrum noſſe tēpora vel momēta que pater poſuit in poteſtate ſua. ¶ Ad. iij. dd̓m ꝙ lexvetus non ſolum fuit patris. ſed etiam filij. quia chriſtusin veteri lege figurabatur. vnde dominus dicit Ioh. v.Si crederetis Moyſi. crederetis forſitan et mihi. de meenī ille ſcripſit. Similiter etiam lex noua non ſolum eſtxp̄i. ſed etiam eſt ſpūſſancti. ẜm illud Roma. viij. Lex ſpiritus vite in xp̄o ieſu ⁊c̄. vnde non eſt expectanda alia lexque ſit ſpūſſancti. ¶ Ad. iiij. dd̓m ꝙ cum chriſtus ſtatimin principio euangelice predicationis dixerit. Appropinquabit regnum celoꝝ. ſtultiſſimum eſt dicere ꝙ euangelium xp̄i non ſit euāgelium regni. Sed predicatio euangelij chriſti poteſt intelligi dupliciter. Uno modo qͣꝫtuꝫad diuulgationē noticie chriſti. ⁊ ſic predicatū fuit euangelium in vniuerſo orbe etiam tēpore apl̓oꝝ. vt Chryſo.dicit. ⁊ ẜm hoc qd̓ addit̉. Et tūc erit ꝯſūmatio. intelligit̉hoc de deſtructione hieruſalē. de qͣ tūc ad lr̄am loq̄baturAlio mō pōt intelligi p̄dicatio euangelij in vniuerſo orbecū pleno effectu. ita .ſ. ꝙ in qͣlibet gēte fundet̉ eccl̓ia. ⁊ itaſicut dicit Augꝰ in epl̓a ad Euſichiū. nondū ē p̄dicatumeuangeliū in vniuerſo orbe. ſed hoc facto veniet ꝯſūmatio mundi. ¶ Queſtio CVIIEinde cōſiderandū.eſt de comparatione legis noue ad legeꝫ veterem. Et circa hoc queruntur quattuor. primovtrū lex noua ſit alia lex a lege veteri. ſcd̓o vtrum lex no-

ua impleat veterē. tertio vtꝝ lex noua ꝯtineatur in veteriquarto que ſit grauior vtꝝ lex noua vel vetus.Ad primum ſic ꝓceditur.Uidetur ꝙ lex noua non ſit alia a lege veteri. Utraqꝫ enīlex datur fidem dei habentibus. quia ſine fide eſt impoſſibile placere deo. vt dicitur Hebre. xi. ſed eadem fides eſtantiquorum et modernorum. vt dicitur in glo. Matth.xxi. ergo etiam eſt eadem lex. ¶ Preterea Augꝰ dicit ī libro contra Adamantium Manichei diſcipulum ꝙ breuis differentia legis ⁊ euangelij eſt timor et amor. ſed ẜmhec duo noua lex et vetus diuerſificari non poſſunt. quiaetiaꝫ in veteri lege ꝓponuntr precepta charitatis Leuit.xix. Diliges proximum tuuꝫ. ⁊ Deutero. vj. Diliges dominum deuum tuum. Similiter etiam diuerſificari nonpoſſunt per aliam differentiam quam Augꝰ aſſignat contra Fauſtum. quia vetus reſtamentum habuit promiſſatemporalia. nouum teſtamentū habet promiſſa ſpiritualia et eterna. quia etiam in nouo teſtamento ꝓmittunturaliqua promiſſa temporalia. ẜm illud Marci. x. Accipietcenties tantū in tēpore hoc domos ⁊ fratres ⁊cͣ. Et in veteri teſtamento ſperabantur ꝓmiſſa ſpiritualia ⁊ eterna.ẜm illud ad Hebre. xi. Nunc autem meliorem patriamappetunt. id eſt. celeſtem. qd̓ dicitur de antiquis patribꝰ.ergo videtur ꝙ noua lex nō ſit alia a veteri. ¶ PretercaApoſtolus videtur diſtinguere vtrāqꝫ egem ad Roma.iiij. veterem legem appellans legem factoruꝫ. legem veronouam appellans legem fidei. ſed lex vetus fuit etiā fideiẜm illud Hebre. xi. Omnes teſtimonio fidei ꝓbati ſuntqd̓ dicitur de patribus veteris teſtamenti. Similiter etiālex noua ē lex factorum. Dicitur enim Matth. v. Benefacite his qui oderunt vos. et Luc̄. xxij. Hoc facite in meam cōmemorationem. ergo lex noua non eſt alia a lege veteri. ¶ Sed contra eſt quod Apoſtolus dicit ad Hebre.vij. Tranſlato ſacerdotio neceſſe eſt vt legis tranſlatio fiat. ſed aliud eſt ſacerdotium noui ⁊ veteris teſtamenti. vtibidem Apoſtolus ꝓbat. ergo ⁊ etiaꝫ alia lex. ¶ Rn̄. dicēdum ꝙ ſicut ſupra dictum eſt. omnis lex ordinat conuerſationem humanam in ordine ad aliquem finem. ea autem que ordinantur ad finem ẜm rationem finis dupliciter diuerficari poſſunt. Uno modo quia ordinātur addiuerſos fines. ⁊ hec eſt diuerſitas ſpeciei maxime ſi ſit finis proximus. Alio modo ẜm ꝓpinquitatem ad fineꝫ veldiſtantiam ab ipſo. ſicut patet ꝙ motus differunt ſpecieẜm ꝙ ordinantur ad diuerſos terminos. ſecundum veroꝙ vna pars motus eſt propinquior termino qͣꝫ alia attenditur differentia in motu ẜm perfectum ⁊ imperfectum.Sic ergo due leges diſtingui poſſunt duplicit̓. Uno modo quaſi omnino diuerſe. vtpote ordinate ad diuerſos fines. ſicut lex ciuitatis que eſſet odinata ad hoc ꝙ populꝰdominaretur eſſet ſpecie differens ab illa lege que eſſet adhoc ordinata ꝙ optimates ciuitatis dominarentur. Aliomodo due leges diſtingui poſſunt ẜm ꝙ vna ꝓpinquiꝰordinat ad fine. alia vero remotius. puta in ea ⁊ eadem ciuitate dicit̉ alia lex que imponit̉ viris ꝑfectis qui ſtatimpoſſunt exequi ea q̄ ꝑtinent ad bonū cōmune. et alia lexdatur de diſciplina pueroꝝ qui ſunt inſtruendi qualiterpoſtmodū oꝑa viroꝝ exequant̉. Dicendū eſt ergo ꝙ ẜmprimū modū lex noua nō eſt alia a lege veteri. qꝛ vtriuſqꝫeſt vnus finis .ſ. vt homines ſubdantur deo. eſt auteꝫ vnꝰdeꝰ ⁊ noui ⁊ veteris teſtamēti. ẜm illud Roma. iiij. Unꝰdeus eſt qui iuſtificat circūciſionē ex fide ⁊ p̄putiū ꝑ fidē