Druckschrift 
Tertia pars huius operis in se continens glos[s]am ordinaria[m] cu[m] expositione lyre litterali [et] morali: necnon additionibus acreplicis: .. (1498)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Aico. de lyra Glo. ordi. Sapien. Ca. XVIII

a Tetigit aūt tūc et iuſtos tētatio gͦa § que facta fuit poſt incenin choremortꝭ: ⁊ cōmotio ī heremo facta ?ē multitudīs: ſꝫ nō diu ꝑmanſiteira tua. Properāſ enī hō ſine q̨̄re fla dep̄cari ꝓ ppl̓is ꝓferēs ſeruienstis ſuę ſcutū or̄oneꝫ: ⁊ ⁊ ꝑ īcēſū dep̄catiōeꝫ allegās: reſtitit irę: et fia Iꝑplexio vt ſingulis reperiantur omnia.nē impoſuit neceſſitati: oͥſtēdensᵏquoniā tuꝰ eſt famulꝰ. Uicit autēturbas non in virtute corporis: mnec armatura potentie: ſed ver­ nbo illum qͥ ſe vexabat ſubiecit: iu oramenta parentum et teſtamen­ ꝑtum cōmemorans. Cū enī iā acer quatī cecidiſſent ſuꝑ alterutꝝ mortui: īterſtitit: ⁊ amputauit īpetū:⁊ diuiſit illam q̨̄ ad viuos duce¬sbbat viaꝫ In veſte enim poderis:quā habebat: totꝰ erat orbis ter­ va §. i. nomina eorum.rarum: ⁊ parentum magnalia in xqͣttuor lapidum ordinibꝰ ſculptaa §. i. ineffabile nomē .ſ. tetragrāmaton.erāt: ⁊ magnificētia tua in diade?mate capitis illius erat ſcripta. Is autē ceſſit qͥ exterminabat et gͦhęc extimuit. Erat enim ſola tem-tatio irę ſufficiens.

a Tetigit autē nunc ⁊cͣ. Rabanꝰ; Memorat ꝙ poſt interfectionēchore: dathā: ⁊ abiron: filij iſrael murmurauerūt contra moyſen etaaron dicentes: Vos īterfeciſtis populū dn̄i. ⁊ creſcente tumultū:fugerunt moyſes ⁊ aaron ī tabernaculo federis. Quibus ait dn̄s:Diſcedite ⁊ interficiā illos. Cunqꝫ cecidiſſent in faciē: dixit moyſesad aaron: Tolle thuribulū ⁊ mitte incenſū.et ora ꝓ eis: quia plaga deſeuit. Paruit autem aaron thurificauit ⁊ orauit: ⁊ plaga ceſſauit. In moyſe lex ſignificat̉ que docet homines ſciētiā ⁊ dei amorē. In aaron ſupplicandi ⁊ orandi forma. Cum ergo indignatdeus: ſi redeat lex in cor noſtrum cōmonēs⁊ docens cōuerti ad penitētiā ſatiſfacere ꝓdelictis. ſupplicare ꝓ culpis. ceſſabit indignatio. ⁊ placabit̉ dominꝰ. ⁊ ꝓpiciabitur qͣſimoyſe et aaron intercedentibꝰ. Si vero indurentur corda noſtra vt dicamus: non eſtdeo cura de vitā mortaliū ⁊ hmōi: patet nōeſſe in nobis moyſen ⁊ aaron: ſcꝫ legis ſcientiam: ⁊ penitentie fructum: per quos interitum poſſimus euadere. h In veſte enimpōderis ⁊cͣ: Byſſum terre deputant hebrei:quia ex terra gignit̉ purpura mari: quia exeiꝰ cōcleis tingit̉. hyacinthū aeri: ꝓpter caloris ſimilitudinem. coccum igni ⁊ etheri:vt ſcꝫ ꝓ toto mundo oret pōtifex. Si quidēex terra: ex aqua ⁊ aere: ⁊ igne conſiſtit mūdus. ⁊ hec elementa ſunt omniū. Unde primum veſtimentū lineum eſt: quod terrā ſignificat. Secūdum hyacinthinū: quod aerēdemōſtrat: quia de terrenis paulatim ad excelſa leuamur. ⁊ ip̄a veſtis hyacinthīa a capite vſqꝫ ad talos venien: sindicat aerem d̓celis vſqꝫ ad terram fuſum. ala autempunica: ⁊ tintinnabula in inferioribus poſita: fulgura tonitruaqꝫ demonſtrant. vel omnium elementorū cōſonantiam: et vniuerſaſibi perplexa: vt in ſingulis reperiantur omnia. SSupradicti colores auro intexti ſūt:quia vitalis calor ⁊ diuini ſenſus ꝓuidentia vniuerſa penetrat. uꝑhumerale: etduos lapides ſmaragdinos vel onychinosqui deſuper ſunt: ⁊ vtrūqꝫ humerum tegūt.duo hemiſperia interpretāt̉ quorū aliud ſuper terram: aliud ſub terra vl̓ ſolem ⁊ lunāque deſuper rutilant̉. Aona qua ſacerdotꝭpectus artatur. ⁊ linea tunica .i. terra ꝯſtringitur: oceanum eſſe dicunt. Rationale verodicunt terram que inſtar puncti: lꝫ in ſe omnia contineat: a cunctis velatur elementis. Duodecim lapides codiacum circulū: vl̓. xij. menſes. Singulis quoqꝫ verſiculis aſſignātſingula tempora. ⁊ his ternos menſes deputant. Pulchre auteꝫ qd̓in medio eſt appellatur rationale. rōne enim cūcta ſunt plena: ⁊ terrena celeſtibꝰ inherēt. īmo ratio terrenorū ⁊ temporum: caloris ⁊ frigoris ⁊ duplex inter vtraſqꝫ temperies: de celi curſu ratiōe deſcēdit.Vnde rationale cum ephot fortius ſtringit̉. In rōnali ꝟo logiō .i.manifeſtatio: doctrina ⁊ veritas hec ſignant ꝙ nunqͣꝫ in dei ratiōemendacium ſit. ⁊ ip̄a veritas multis ſignis ⁊ argumentis monſtrat̉hominibꝰ. Vnde factum eſt vt rationem ſolis ⁊ lune: annoruꝫ ⁊ mēſium: temporū ⁊ horarum: tēpeſtatis ⁊ ſerenitatis: ventorum ⁊ omnium rerum noſceremꝰ: accipientes a deo ſapientiam: ⁊ ipſo habitatore ⁊ doctore fabrice totius ſcientiā. Suꝑ omnia cidarꝭ ⁊ vitta hyacinthina: celum monſtrat. auri lamina in fronte pōtificis: ſcriptumqꝫ nomen dei: vniuerſa que ſubter ſunt dei arbitrio gubernari.c His autem ceſſit ⁊cͣ. Uerus pontifex ieſus chriſtus aſſūpto batillo humane carnis ⁊ ſuppoſito igne altaris .i. anima cum qua incarnatus eſt: ⁊ adiecto incenſo .i. ſpiritu īmaculato: medius ſtetit interviuos ⁊ mortuos: ⁊ mortem repulit: deſtruens diabolum qui habebat mortis imperiū: vt qui credit in euꝫ: non moriatur in eternum.Hoc myſterium iam tunc vaſtator expauit. Agnoſcebat enim figuram batilli ignis incenſi: ⁊ qualis offerenda hoſtia eſſet ab illo quimedius erat inter viuos et mortuos: et illos quidem imago ſaluauit: ad nos autem veritas peruenit. Neqꝫ enim indumēta pōtificispurpurabyſſo: linoqꝫ contexta erubuiſſet vaſtator: ſꝫ vera indumēta veri pontificis intellexit: et his ceſſit. In figura pōtificali: chriſtum futurum prenoſcebat: ſed quia viderat carne indutuꝫ: non deum ſed hominem purum credididit. Unde ſinouiſſent nūqͣꝫ dominum glorie crucifixiſſent.☞ Impijs aūt

a Tetigit aūt. Hic ꝯn̄ter remouet̉ obiectio ꝯͣ p̄dicta. ⁊primo ponit̉ cū d̓r: Tetigit aūt tūc ⁊ iuſtos .ſ. hebreos.h Tētatio mortis .i. punita morte. ⁊ q̄ fuit illa ſubdit̉:c Et cōmotio. et ꝓ id ē .i. cōmotio ſeditionis excitata ꝑchore ⁊ cōplices eiꝰ. d In heremo. vt habet̉ Nume.xvj. cuiꝰ occaſione multi de iſrl̓fuerūt mortui. ꝓpter qd̓ videturalicui ꝙ ppl̓s iſrl̓ nō fuerit melioris ꝯditionis qͣꝫ egyptij.e Sꝫ nō diu. hic remouet̉ dictaobiectio ꝑ hͦ ꝙ ſtatim appoſitumfuit remediuꝫ. ⁊ hoc ē qd̓ d̓r: Sꝫnō diu ꝑmanſit ira tua. ⁊ ſubdit̉cauſa: f Properās enī hō ſine q̄ rela .i. aaron pie viuēs ergadn̄m. ⁊ iuſte ad ꝓximū.g Dep̄cari ꝓ po. moriētibꝰ:ſtitit ire. dn̄i eū placādo ſua dep̄catione: i Et finē īpo. neceſſitati .i. morti: k Oſtendēs qm̄tuꝰ ē fa. ꝑ hoc ꝙ te placauit ſuisp̄cibus. l Uicit aūt turbas .i.peſtes populuꝫ turbantes:m Nō in ꝟtute cor. ⁊cͣ. ſed ꝟboorationis deuote. n Illū qͥ ſevexabat .ſ. ꝑ incendiū cōburenspopulū. de cuiꝰ cōbuſtione aarōvexabat̉: o Subiecit. illd̓ extinguendo.Iuramēta parentū ⁊cͣ. vt enī or̄o ſua eēt magꝭexaudibilis: in ea fecit mentionēde iuramento dei abrae facto: ⁊teſtamēto in mōte ſynai iā dato Cū enī ⁊cͣ. īterſtitit .i. ſtetit int̓mortuos ⁊ viuētes. r Et amputauit impetum. incendij.s Et diuiſit illaꝫ que ad viuosducebat viam. nam ignem procedentem ad cōſumendū adhuc viuentes intercidit: vt dictum eſt:⁊ quia tūc aaron fungebat̉ ſūmipontificis officio. ideo ſubdit deipſius ornamēto. dicēs: t Inveſte enī po. et dicit̉ a pos quodeſt pes. nam tunica eius hyacinthina attingebat vſqꝫ ad pedes.v Totus erat orbis terrarū. repręſentatiue. tunica enim linea figurabat terram: qꝛ linum naſcit̉de terra: baltheꝰ cingens illam tunicā occanum terramcingēteꝫ. tunica hyacinthina rōne coloris aerē. baltheꝰautem cingens tunicā hyacinthinā figurabat ignē quiambit aere. ſuꝑhumerale cū rōnali ſibi ꝯiuncto ex varietate lapidum p̄cioſorū ⁊ diuerſoꝝ colorū figurabat celūſidereum ſtellis ornatū. duo lapides onychini in ſuphumerali ſignificabāt duo magna luminaria ſoleꝫ ⁊ lunā.xij. gemme rationalis. xij. ſigna cōdiaci. mitra q̄ erat incapite ſuperiorem partem mundi. ſcꝫ celum cryſtallinuꝫ⁊ empyrreum. lamina ſancta pendens in fronte rep̄ſentabat deum omnibus p̄ſidenteꝫ: ꝓpter quod in illa ſcriptum erat nomen domini tetragāmaton qd̓ eſt ꝓpriumaltiſſimi creatoris omniū. Et per hec ornamēta ſignabatur ꝙ pontifex his ornatus erat creatoris omniū ſeruꝰ.ſicut dictum fuit plenius Exo. xxviij. x Et parentūmagnalia in quattuor ordinibus lapidū erant ſculpta.nam in rationali erāt quattuor ordines lapidum diſtincti per ternarium. et in illis. .xij. lapidibus erant ſculpta nomina. xij. tribuum. y Et magnificētia tua. ideſt nomen tetragrāmaton tibi ꝓprium. z In diademate. id eſt in lamina aurea que erat tracta ad modumſemicirculi ab aure vſqꝫ ad aurem attingēs per frontē:vt plenius dictum fuit in Exo. a Is autem ceſſit qͦexterminabat. ſcꝫ ignis qui ceſſauit: vt dictum eſt.b Et hec extimuit .i. ip̄m deum cuius hec erant ſigna:eo modo loquēdi quo creatura irrationalis obedire dicitur creatori. c Erat enī ſola tentatio. ſeditionis cōmote. Ire ſufficiens: id eſt cauſa ſufficiens vindicte deicontra totum populum: niſi pontifex placaſſet eum.Impijs aūt

Nn. 16. ⁊Ibidem .ſ.

D

Nu. 16. 6

Exo. u b

2. Coꝝ. 2. b