Druckschrift 
Tertia pars huius operis in se continens glos[s]am ordinaria[m] cu[m] expositione lyre litterali [et] morali: necnon additionibus acreplicis: .. (1498)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

CXLIIIAdditioMoraliter Pſalmus

CXLIIIa 5b I omnium.Enēdictus dominꝰ de La ſcui me ſubieci et dedi. b Caſ.i primo das te deo: tūc illo adiunte et docente Pugnabis.us me̓us qui docet maIa § quod de prope fit. § contra carnem.cnus meas ad preliū: et digitosa § quod de lōge fit. F cōtra principes tenebrum. b 5 ⁊ vnde mihi hoc. I in collatis beneſcijs.d meos ad bellū. Miſcd̓iā mea etᵖa I turris in tribulatione. b F ne eadam.c § ne hereā in via.refūgiū meū: ſuſceptormeꝰ ⁊ libē ea §ne feriar.b I in oībꝰ laboribꝰ et p̄ſrator me. Protector meꝰ ⁊ ī ip̄o gͦa Fecce caput loquit̉ nobis vl̓ pater. I vl̓ dit.ſꝑaui: qͥ ſb̓dis ppl̓m meū ſub me. h

Pſalimicus animā meā. inferendo ꝑſecutionē nimis grauē. ⁊ dicitur inimicus rōne culpe nō nature. Humiliauit in terra vitā meā. lid eſt deiecit: nō tn̄ in celo: qꝛ patiēs creſcit ī merito.Collocauit me in obſcuris ⁊cͣ. Ina talē oportet aliqn̄ cedere malicie et latitare. Et anxiatꝰ eſt ſuꝑ me ſpūs meꝰ ⁊cͣ.eo ꝙ nō poſſim eſſe cū ppl̓o meo. Memor fui dieꝝ antiqͦrum. lin qͥbus Abſalon ꝑſequebat patrē ſuū: qꝛ ſic patior ameo filio ſpūali. Meditatꝰ ſū in omnibꝰ oꝑibꝰ tuis ⁊cͣ.qͥbus ꝑmiſiſti innocētes a malis tribulari. Expādi manꝰmeas ad te. Iorās ꝓ mea liberatiōe. ⁊ ſubdit̉ cā. cum dicit̉:Anima mea ſicut terra ſine aqua tibi. ſid eſt nō poſſū facere fructū populo meo ad honorē tuū. Uelociter exaudime domine. Et ſubdit̉ ratio: Defecit ſpūs meus. ſcꝫ deuotionis ex feruore tribulatiōis. Non auertas faciē tuāa me ⁊cͣ. ſid eſt ſi quod abſit auertas eā a me. ero ſimilis deſcendentibus in lacū gehenne. Auditā fac mihi mane ⁊cͣ.id eſt celeriter. Notā fac mibi viā in qua ambuleꝫ. ſitinererecto ad patriā. Quia ad te leuaui animā meam. ſꝑ ſpeꝫ.Eripe me de inimicis meis. viſibilibus et inuiſibilibus.Domine ad te confugi. ſſicut ad ꝓtectorem. Doce me facere voluntatē tuam ⁊cͣ. quia non habeo aliū doctorem.Spiritus tuus. Hic tertio ponitur petitionis exauditioque aliquando reuelat̉ aperte bono prelato: et aliquādo coniecturaliter ꝑ internā conſolationē a ſpirituſancto. Et ſic dicit: Spiritus tuus bonus deducet me in terrā rectā .ſ. viuentium in qua nihil ē obliquū. Uiuificabis me. vita glorie.In equitate tua. ⁊ non mea. Educes de tribulatiōe⁊c̄. ſcꝫ preſentis vite. Et ī miſericordia tua diſꝑdes inimicos meos ⁊cͣ. ſcꝫ corporales et ſpirituales. ⁊ ſubdit̉ ratio:Quoniam ego ſeruus tuus ſum. Iobediens tibi ad nutū.In pſal. cxlij. Domīe exaudi. vbi dicit̉ ī poſtil. Et nō ītresin iudicium cum ſeruo tuo.Attendendū videtur quō dauid qui exauAAAlClO. diri petebat in iuſticia cum dixerat pauloante. Exaudi me in tua iuſticia. modo dicit: Nō intres in iuGlo. ordi.Enedictꝰ. Caſ. Tri­ CXLIIIbumphalis psͣ. agit pͥmo de victoria ꝙ dauid figuraliter vi-cit goliā: ſpiritualiter ipſe cū alijs ſanctis diabolū: q̄ tota victoria īde eē d̓rꝫqꝛ xp̄s de eiꝰ ſemine venit vincere ſuꝑbiā mundi. vnde aduētū eiꝰ precat̉.Secūdo ꝓmittit ſe victori cātare ī nouo ⁊ veteri teſtamento p̄cans ꝑ euꝫ liberari. ibi: Deꝰ cāticū. b Qui docet manꝰ. Aug .i. qui ꝑ ſpūmſctm̄ datmihi dona gratiaꝝ qͥbus me facit ⁊ docet pugnare ⁊ ꝓcedere ad bellū ꝯtraprincipes tenebrarū ⁊ ꝯtra carnē. cuius deſiderijs ⁊ illi mala ꝓponūt̉. Sꝫvincit ille qͥ lapidē mittit in lactis exceptoriū .i. qͥ gr̄am attēdit qͥ ſpū dei ducit̉. Et qꝛ in pugnando periclitarꝭ: dicquod ſequit̉: Miſericordia ⁊cͣ.c Et digitos. Augꝰ. In digito notatur diuiſio oꝑatiōis q̄ ē in radice̓ vnitas. vt apoſtolus ait: Alij dat̉ ꝑ ſpiritum ſermo ſapientie. alij ⁊cͣ. Quaſi alij hoc: alij illud: ſed omnes in eodē ſpiritu. omnia enī operat̉ vnꝰ atqꝫ idē ſpūs diuidens ſingulis ꝓut vult. d Miſericordia mea. Caſ. Quiaꝓlixum eſt multas cauſas explicare breuiter ſingula ſingulisverbis tangit. Miſericordia qn̄ vltimus fratrum in rege vnctus eſt. Refugium quando contra goliā conſilium dedit vtpetra deijceret eum cū quo nō poterat armis pugnare. Suſceptor quando fecit generum regis. Liberator. a periculo regleire. Protector. quando in ſpelunca ius in ſaule accepit. poſttanta beneficia ſcit a tali ſpe non eſſe ceſſandum. ideo ſubdit:in ipſo ſperabo. vel de futuro: quia imperaturus erat populis: vel ſemini ſuo chriſto populos ſubditos predicit. poſt tanta beneficia non ſolum ſe fatetur exiguū: ſed totū genꝰ humanū bn̄ficijs dei indignū: qꝛ cū deſpectu ⁊ ſub admiratione ſubdit̉: dn̄e quid eſt homo ⁊cͣ. Augꝰ. Miſeri. me. Quia tu dasmihi vt miſericors ſim: ⁊ ſic vinca: quia de nullo alio ſic vincitur diabolus inimicus vt de miſericordia que in duobus cōſiſtit .ſ. in dando ⁊ dimittendo. Qui enim dimittit ⁊ ſi peccacuit dimittet̉ ei. Qui dat dat̉ ei. De hac dicit Iacobꝰ: Suꝑ ex8 altat

diciū cū ſeruo tuo. cū iuſticia in iudiciū terminat̉. iuxta illudpſalmi. Donec iuſticia conuertat̉ in iudiciū. Ad qd̓ dicēdumẜm glo. ꝙ iuſticia ẜm quā petebat exaudiri dauid nō ītelligigitur iuſticia humana qua cōmuniter iuſticiam vocamus: ſꝫiuſticia diuina qua deus penitentibus ⁊ ſe accuſantibus indulget. vnde Eſa. xliij. Dic tu prior iniquitates tuas vt iuſtificeris. vnde non dixit. Exaudi me in iuſticia ſed in tua iuſticia. Conſequenter autem quia in iudicio diuino penitentesliberāt̉. nō dixit: Nō ītres ī iudiciū tuū cū ẜuo tuo: ſꝫ nō ītresī iudiciū .ſ. cōit̓ dctm̄: ẜꝫ qd̓ pctōres iuxta mēſurā delicti puniuntur. Vnde psͣ. iſte exponitur melius de perſecutione ſpirituali in qua iuſti in hac vita afflicti ad deum clamant: et cōſiderantes defectus ſuos petunt liberari per iuſticiam diuināqua veri penitentes liberantur et non intrare iudicium communiter dictum: quo delinquentes etiam ſi peniteant et confiteantur: nihilominus puniuntur pena ſuis defectibus ꝓportionata. Et ad hunc ſenſum faciliter reducitur lr̄a: quem quidem ſenſum penultimus verſus teſtatur. cū dicit: Spūs tuusbonus deducet me in terrā rectā. quod valde īproprie exponitur de hierl̓m: quod nuſqͣꝫ legit̉ nominari terra recta ſic necalia loca vbi fuerūt tabernaculū ⁊ arca dn̄i recta nomināt̉: ſꝫꝓ terra rctā ītelligēdū ē celū: qd̓ ēt d̓r terra viuētiū. ⁊ iō cumdixiſſet: In terrā rctāꝫ. ſtatī ſubiūxit: Propt̓ no. tu. d. vi. m.ſ. deducēdo me ī terrā p̄dictā: q̄ eſt vera terra viuētiū.In psͣ. Dn̄e exau. ij. quem poſtil. expōitACPLI CA. de dauid petente ſe liberari a filij ſui Abſalon perſecutione: et ſic dauid ſe ponit pro exēplo morali aliis tribulatis: de quibus exponit Burgen. Sed ꝙ dicit Bur.hierl̓m nō vere dici terrā rectam: fundat ſuper argumēto ſuoconſueto non reperit̉ in ſcriptura: igit̉ nō eſt veꝝ: Poteſt em̄rationabiliter dici terra recta ex effectibus: qꝛ in hierl̓m ꝑ ſacrificia oblationes ⁊ alios cultꝰ ibi q̄rebat̉ rectitudo q̄ alibifieri nō debuit edificato tēplo: ibi rectificabāt̉ errātes ꝑ ſanālegis doctrinā: ibi rectificabant̉ peccātes ꝑ oblationes ⁊ ſacrificia ꝓut dictum eſt.Nico. de lyraEnedictꝰ dn̄s. Huic CXLIIIpſal. premittit̉ talis titulꝰ in hebreo ⁊ trāſla. Hiero. Dauid ſine aliqua additiōe. dicit tn̄ Hiero. in ꝓlogo ſuꝑ librū pſalmorum: dauid fecithunc pſal. cum ſtetit cōtra goliath gtheū. de quo habet̉. .j. Reg. xvij. Circa qd̓ ſciendū ꝙ dicit Augꝰ. de pugnadauid ety dauid accepit hāc pugnā ex inſtinctu ſpirituſſancti: ⁊ ex reuelatione preuia: ꝙ dominus volebatper eius victoriam philiſteos debellare: ꝓpt̓ qd̓ dixit golie. j. Reg. xvij. Tuvēis ad me cū gladio ⁊ haſta ⁊ clypeo:ego aūt venio ad te in nomine dn̄i. Etſubdit̉: Et dabit te dn̄s in manu mea ⁊ꝑcutiam te ⁊ auferam caput tuū a te: ⁊dabo cadauera caſtrorū philiſtijm hodie volatilibꝰ celi ⁊ beſtijs terre: vt ſciat omnis terra qꝛ eſt dn̄s deus in iſrāel ⁊cͣ. Igit̉ ẜm iſtam ſentētiā psͣ. iſte induas ꝑtes diuidit̉. qꝛ primo dauid diuinū ſibi aſſiſtēs adiutoriū cōfitet̉. ſcd̓o laudare dn̄m pollicet̉.ibi: Deus canticū nouū. Prima adhuc in duas. qꝛ primo confitetur aſſiſtentiū adiutorij diuini. ſecūdo hoc attribuit bonitati diuine ⁊ nō ſibi. ibi: Dn̄e quis eſt homo. Circa primū ſciendū ꝙ dauid ꝓceſſit ad pugnam cōtra goliath inermis excepto baculo ⁊ funda: vt habet̉ .j. Reg. xvij. vt per hoc in eiꝰ victoria magis reluceret virtꝰ diuīa. hō aūt in baculo pugnat cūmāibꝰ: ⁊ qͣꝫtū ad hͦ dic̄: Bn̄dictꝰ dn̄s de. me. ⁊cͣ. pugnādo ꝟo īfūda vtit̉ magis ꝓprie digitꝭ. ⁊ qͣꝫtū ad hoc ſubdit̉: Et digitosmeos ad bel. b Miſcd̓ia mea. qꝛ ꝓpriū ē ipſiꝰ dei ꝑcere ⁊ miſereri. iō dauid vocat eū miſericordiā in abſtracto. d. Miſcd̓iamea. in bn̄ficijs mihi ꝯferēdis. c Et refugiū meū in ꝑiculisꝑ te euitādis. d Suſceptor meꝰ. tanqͣꝫ pat miſcd̓iaꝝ. e Etliberator meꝰ. in periculis occurrētibꝰ. f Protector meus.cōtra golie inſultus. g Et in ip̄o ſpe. de victoria obtinēda.h Qui ſb̓dis ppl̓m meū ſub me. In hebreo ⁊ trāſlatiōe Hiero. habetur: Qui ſubdis populos mihi .i. philiſteos exiſtētesī magna multitudīe. ꝓpter qd̓ dicūt̉ ppl̓i in plurali. ꝑ hoc eniꝫꝙ dauid goliā interfecit fuerunt oēs ꝑiſtei debellati: vt hr̄.j. Reg. xvij.

i. Coꝝ. 12. a

Ibidē. b

U 5