.XXXIII.
etiam naturaliter appetit: non eſſet plene miſer.Unde demones ad cōpletā ⁊ perfectā miſeriamdebent priuari nō ſolū beatitudine ſupernaturali ſed etiā naturali: que eſt in ſui cōtemplatione ⁊prelatione creature corporalis: que priuatio tal̓prelationis eſt: ex hoc ꝙ ſubijciunt̉ creature corporali: ⁊ in fi. ſi terre: que in centro eius eſt infernus: qꝛ maxima pena eſt dn̄o ſuperbo: ꝙ fiat ſeruus ſerui: ⁊ ad illud qd̓ dicūt de verbis apoſtoliquaſi per ignē: dicendū: ꝙ ly quaſi non eſt notaſimilitudīs ſed expreſſio veritatis vt illud Io. i.quaſi vnigeniti a patre. Expreſſa igit̉ intentio ſāctoꝝ circa hāc materiā ē: ꝙ vere patiant̉ ab igneanime in inferno vel purgatorio. Et ad hoc facitauctoritas auguſ. dicentis. Ille ignis ⁊ nō ſit eternus: miro modo eſt grauis: excedit enim oēm penam: quā vnqͣꝫ aliquis paſſus eſt in iſta vita.Secundus modus dicendi qui videtur eē egidijponit modum cōem anime ⁊ demoni per veraꝫimmiſſionem ab igne ſine immiſſa noua diſpoſitōne. Dicunt enim ſic: ignis inferni qui idem eſtcum igne purgatorij: poteſt conſiderari duplicit̓.Uno modo ſecundum ſe: ⁊ ſic non poteſt agere īſpiritum. Alio modo vt inſtrumentum diuine iuſticie: ⁊ ſic poteſt agere in ſpiritum ⁊ ip̄m vere affligere per veram immiſſionem. Et hoc ꝓbat ꝑrationem ⁊ ſimile. ratio eſt talis. Inſtrumentumpreter virtutem naturalem videtur habere aliquā virtutem a principali agente: ſicut calor quieſt inſtrumentum anime preter ſuā virtutem calefactiuam: quā habet a ſe: habet ab anima: cuiuseſt inſtrumentum virtutem conuertendi alimentum in carnem. Similiter dolobra habet ab artifice virtutem inducendi in lingno formam arcead quā nō poſſet ex ſe attingere. Similiter ignisinferni ſeu purgatorij prout eſt inſtrumentum diuine iuſticie: habet aliquā virtutem: per quā poteſt attingere ad aliquid vltra virtutem ſue nature. Tunc arguitur ſic. Quicquid deus poteſt facere mediantibus cauſis ſecundis: poteſt etiam facere ſine eis: ſed deus poteſt affligere animā mediante corpore: ſicut affligitur nunc ſenſibiliter:dum eſt in corpore: ergo poteſt conſimiliter affligere animam ſine corpore. ſi ſic: ergo ignis vt eſtinſtrumentum diuine iuſticie: cum ī inſtrumentoſit aliqua virtus vt dictum eſt principalis agentis: per quā poteſt in aliquid: in quod non poſſetex virtute ſue nature. Per ſimile probatur ſic.Sicut ſacramenta ſunt inſtrumenta diuine miſericordie iuſtificantis: ſic ignis inferni eſt inſtrumentum diuine iuſticie punientis: ſed ſacramenta inquātum ſunt inſtrumenta diuine miſericordie agunt iuſtificando animam per alicuius immiſſionem: ergo ⁊ ignis: vt eſt inſtrumentum diuine iuſticie affligit animam per veram immiſſionem. Durand̓. reprobat hanc opi. inter ceteras inducens hanc rationē: ſi anima vel demon affligeretur per vnam immiſſionem: aut hoc eſt: quiaignis immittit aliquam formam in animam vel
demonem: aut non immittit formam aliquaꝫ ſꝫtantum afflictionem: Si primū ſcilicet ꝙ immittit formam: tunc forma immiſſa aūt eſt ſpiritualis aut corporalis. non corporalis: quia animaſeparata non eſt ſuſceptiua alicuius forme corporalis. nec ſpiritualis poteſt eſſe illa forma: quia illa non poteſt eſſe afflictiua: quia nihil abijcit: qd̓ſit nature conueniens: eo ꝙ non habet contrarietatem ad aliquam formam natur alem: ergo nullo modo anima vel demon affligetur ab igne.per immiſſionem. Si ſecundum detur ſcilicet ꝙignis non immittit formam aliquam nec afflictionem: hoc non poteſt eſſe: quia afflictio vel dolor non eſt aliud qͣꝫ inremiſſus appetitus contranociuum preſens ⁊ cognitum. Sed obiectum p̄cedit actum ſaltem in ordine: ergo oportet ꝙ ignis ordine nature ſit prius anime nociuus: ⁊ demum cognoſcatur vt nociuus: qͣꝫ ſequatur afflictio in anima. Si ergo ignis affligit per immiſſionem veram animam ſeparatam: per quam eſt einociuus: oportet ꝙ primuꝫ immittat aliquid: qd̓noceat: qͣꝫ qd̓ cognituꝫ cauſet afflictioneꝫ. Pe. depal. opi. predictam egidij videtur ſuſtinere cōtrarationes durandi: dicit enim: ꝙ cum deus ſit immediatior vnicuiqꝫ rei ⁊ intimior qͣꝫ ipſa ſibi: ſi ꝓpter coniunctionem corpus agat in ſpiritum virtute ſpiritus creati: multo magis corpus diſiunctum virtute ſpiritus increati. Poteſt etiam imaginari ꝙ preter calorem quo ignis eſt naturalit̓afflictiuus corporum dedit deus igni infernaliquandam virtutem detentiuam vel aliam: ita ꝙomnes damnati tam homines qͣꝫ demones eodēaffligerentur: ſicut ⁊ omnes beati homines ⁊ angeli eodem ſcilicet lumine glorie beatificantur.Sed vna afflictio eſt a natura ignis puta corporum: alia ſupernaturalis ſcilicet ſpirituuꝫ afflictiua. Conſiderandum etiam eſt: ꝙ tā in dolore corporis damnati qͣꝫ ſpiritus damnati ẜm opi. tho.ponitur precedere iudicium leſiui ⁊ afflictiui: qꝛtam corpus qͣꝫ ſpiritum ponit alligari in viciumquod eſt leſiuum ſicut carcer: ex qua perceptioneſequitur afflictio. Preterea deꝰ poteſt facere immediate quicquid poteſt facere mediante cauſanec formali nec materiali ſi ſit cauſa per quam: ⁊multo magis ſi ſolum ſit cauſa ſine qua nō. Unde cum in dolore in ſenſu cauſetur triſticia: in voluntate propter redundantiam inuicem virium:ſiue dolor ſit cauſa triſticie: per quaꝫ vt plures dicunt: ſiue ſit cauſa ſine qua non: vt alij dicunt: poterit deus immediate cauſare triſticiam in volūtate ſine dolore: in ſenſu eandem quam poteratconſenſu mediante: ſicut potuit generare homineſine homine: vnde eandeꝫ triſticiaꝫ numero quāin animum heretici dum coniburitur: cauſauitignis mediante dolore: deus potuit ſeruare in voluntate: vt ſecum traheret de corpore exiens: ſicintellectus ſecum trahit ſpecies habitus ⁊ forteactus que a fantaſmate coniuncto ſuſcepit. diffuſe autem iſta proſequitur: ibi vide. di. 44. q. 7.