Druckschrift 
3,2 (1480)
Entstehung
Seite
164v
Einzelbild herunterladen
 

Titulus.

plebis dominus puniret: pacem quam ex legedei abiecta ex ſacrio nationum aſſumptis q̄rebat illis in ꝑnitiem vertere: quia dei diſpoſitionem ignorans ſue facultati deuaſtationem illiꝰplebis attribuit: imprecat̉ in prophetam. d.Effunde iram tuaꝫ in gentes que te nouerūt in regna que inuocauerunt nomen tuū: neforte dicant in gentibus vbi eſt deus eoruꝫ. Similiter cum per romanos peccatum mortis xp̄ideus punire decreuiſſet: vrbis excidiuꝫ iudaice plebis miſerā captiuitatem ſuis viribus aſcribere ceperant: vnde contra eos propheta precatur dicēs leua manus tuas in ſuperbias eorumqui te oderunt qui multa maligne operati monumenta ſue victorie poſuerunt in medio atriotuo. Per ſcientes peccata puniuntur: ſicut filios iſrahel v̓oluit punire peccata amorreorumcananeorum aliarum gentium quarum terrāiſrahelitis poſſidendam dedit: quibus etiā precepit vt nemini eorum parcerent: ſꝫ omnes morti traderent: quod propter peccata eoꝝ illis contigiſſe ex verbis domini apparet: qui dum diceret ad Abraham. Semini tuo dabo terrā hācveluti quereret: quare modo das eam mihi.audiuit. Nōdum enim ſunt cōſumata: cum populus ille de egyptiaca ſeruitute liberatus terrāeorum ſicut promiſſuꝫ fuerat abrahe in hereditatem accepit. Cum ſic diuino iuſſu ad puniēdum peccata populi excitantur: ſic populus ille iudaicus eſt excitatus ad occupandū terrampromiſſionis: ad delendas gentes peccatriceſſine culpa noxius ſanguis effundit̉: qd̓ ab eismale poſſidebat̉ in ius dominium rite tranſeunt bonoꝝ. Cum occulto inſtinctu aliqui mouentur ad perſequendū malos: ſicut ſenacharibꝰ ceteri qui populum delinquentem ꝑſecuti ſūtlicet occulto inſtinctu operante illorū meritis incitentur ad perſequendum: tamē quia praua intentione peccata delinquentiū punire: ſꝫ illorum bona rapere vel ſue ditioni ſubijcere querunt: ſunt immunes a crimine. De quibꝰ etiaꝫnotandū eſt aliquando excitant̉ ad puniendūpeccata bonorū: vt tandē bonos correctos ip̄iquoqꝫ puniant̉: ſicut in li. iudicum legitur de iabin rege cananeorū: de madianitis propt̓ idolatriā populi ſuſcitauit eos deus vt hieruſalemaffligerent: terrā illam occuparēt. aūt populus dei ſub manibus eoꝝ diutius afflictus peccatum ſuum recognoſceret: penitentiā deumſibi placare: ex dei p̄cepto barach comitatꝰ delborani promiſſā vxorem labidochiab in regēcananeoꝝ ſiſarā ducem exercitus ſui contriuit gedeon zebee ſalmana reges madianitaꝝ oreb zea duces eorum morti tradidit. Apparet ergo aliquando legitimā poteſtateꝫ gentes aliquando populos diuino iuſſu excitatoſmali pro peccatis ſuis non ſolum flagellant̉: ſedetiam rite perduntur. Nec eſt contrarium illudauguſti. quo ad marcellinū pro circūcellionibꝰ

ſupplicans rogabat: vt verberibus eos coerceret morte perderet: qͣꝫuis enim ſupplicandoſpacium vite eis reſeruari poſcit: tamen legūſeueritatem: quam tales morte plectuntur nonobſeruandam docuit. Titulus. xxxi. de ſtatu comprehenſorū in cōmuni. c. i. de deo ſumpto tripliciter. eſſentiam.. adoptionem.. per falſam eſtimationem.Eus ſtetit in ſymagoga deorum: in medio aūtdeos diiudicat. p̄s. 8i. Sapientiſſimus ſalomon loquēs deſummo deo qui cuncta gubernat inquit prouer. 30. Si nome eius aūt filij eiꝰnoſti. q. d. non: cui concor diony. in li. de diuinisno. dicens. nec eſt nomen eius nec opinio: quomodo ergo dicendū ipſum ſummū dominū ſicnominat. d. deus ſtetit. Sed ad hoc reſpondet̉ ea ratione dicit̉ deum nomen habere: qꝛeius eſſentia eſt ſupra id qd̓ de deo intelligimuſ vocem ſignificamus: tamen ipſum prout valemus nominamus: nomen eius ſepe inuocamꝰdicendo. Deus in adiutorium meū intende. Ubiſciendū deus dicit̉ tripliciter: vno modo proprie ſingulariter: ſic deus ſterit. Secundomodo large ꝑticipaliter: ſic in medio deorū. Tertio modo opinione fallaciter: ſic ī medio deos diiudicat.Quantuꝫ ad primumſumendo proprie ſtricte iſtud nomē deus qͣꝫtum ad id ad qd̓ eſt impoſitum nomen ad ſignificandum ſic eſt vnus ſingulariter. Audi iſrl̓ detuus vnus eſt. exod̓. 20. vnde ſingulariter dicitdeus ſtetit. Dicit autem Ambroſius deus nomen eſt nature. Pro cuiꝰ declaratiōe dicit Thoin pͥma parte. q. i3. ar. 8. deus verus eſt nobis notus in ſui natura: ſed nobis innoteſcit exoperibus effectibus eius: ex his poſſumꝰnoīare. Unde hoc nomē deus eſt nomē oꝑationis quantū ad id a quo imponit̉ ad ſignifiodum. Imponit̉ .n. hoc nomen ab vniuerſali repuidētia: omnes enī de deo loquētes hoc intelligunt noīare deum: qd̓ habet ꝓuidentiam vniuerſalē de rebus. Unde dionyſius dicit detas eſt que vidit omnia ꝓuidentia bonitatefecta. Ex hac autem oꝑatione hoc nomen deusaſſumptū impoſitū ad ſignificandū naturā diuinam: ſi a natura: ſꝫ ab oꝑatione: vt dictū eſtſit impoſitū. Un̄ damianus dicit in primo li.deus dicitur ab itin qd̓ eſt curare fouere .ſ. vniuerſa: vel ab theyn grece qd̓ eſt ardere. Eſt eniꝫdeus cōſumens ignis oēm malieiā: vel a theaſteqd̓ eſt conſiderare oīa que cūcta ꝑtinent ad opꝰdiuine ꝓuidentie. Et hic ſolus deus ſtetit vttetur perfectio non tranſitio temporis: nulla enī