.XXXII.

vel corporalium creaturarum. vnde angeli ſancti videntes diuinam eſſentiaꝫ clare: que dici poteſt viſio meridiana: vt perfectior: vident etiam⁊ cognoſcunt naturas ⁊ eſſentias omnium creaturarum: ⁊ hac viſione omnia creata ſimul intelligunt ⁊ vna ſpecie intelligibili circa diuina. Ethoc eſt quod dicit augꝰ. 15. de trinitate: ꝙ in prīmanon erunt volubiles noſtre cogitationes abalijs in alia euntes atqꝫ redeuntes: ſed omnē ſciētiam noſtram ſimul vno conſpectu videbimuſ: ⁊hec dicitur viſio matutina. Et hanc cognitionemſcilicet diuine eēntie rerum creaturarum in ea nōhabent aliquando in potentia aliqn̄ in actu ſedſemper habent in actu quia in hoc conſiſtit beatitudo que non conſiſtit in habitu ſed in actu ẜmphiloſophū in primo ethicoꝝ. Et quod dicit̉ prima petri. i. c. in quem deſiderant angeli proſpicere: illud deſiderium non excludit rem deſideratam: ſed faſtidium ẜm grego. Habet ſecundarioalium modum cognitionis rerum creaturarumvidelicet per ſpecies intelligibiles eis inditas perfecte res repreſentantes: fantaſiam enim non habent ſicut nec corpus: ⁊ per vnam ſpeciem intelligibilem intelligunt ad eam ſe conuertendo: nonquidem alia intelligibilia: que per alias ſpeciesintelligibiles repreſentātur: ſed omnia ſimul: quevna illa ſpecie repreſentantur: ſicut ſpecie intelligibili: quā habent in mente de natura humana: ītelligunt ſimul omnia que pertinent ad hominēẜm naturā. Et hec dicitur viſio veſpertina: adeoautem ſunt potentes virtute: ꝙ cognoſcunt ſeipſos angeli per eſſentiam ſuam: cognoſcunt ⁊ oēsalios angelos per ſpecies eis inditas. Cognoſcūt⁊ materialia ꝑ illas ſpecies. quicquid enī poteſtvirtus inferior poteſt ⁊ virtus ſuperior: ſed intellectus hominis qui eſt inferior intellectu angelico ẜm naturam intelligit res materiales: ergo etgelus: ſed hoc agit non abſtrahendo a fantaſatibus: vt homo: ſed per ſpecies inditas. Cognoſcit virtus intellectiua angeli etiam ſingulariaqͣꝫuis enim quidam hoc negauerint. hoc reprobat bea. tho. in prima parte. q. 57. Primo quiaderogat catholice fidei que ponit hec inferioraadminiſtrari per angelos: ẜm illd̓ ad heb. 3. Omnes adminiſtrationes ſpiritus ſunt. Si autem ſmgularium noticiam non haberent: nullam ꝓuidētiam habere poſſent de his que in hoc mundoaguntur. Et hoc eſt contra. eccle. 5. Ne dicas coram angelo non eſt prouidentia. Cognoſcunt ergo ſingularia non ſolum in cauſis vniuerſalibusquia hoc nō ē cognoſcere rōeꝫ vt eſt ſingulare .i.put eſt hic ⁊ nunc: ſed homo cognoſcit diuerſisviribus cognitiuis omniū rerum genera: intellectu quidem vniuerſalia ⁊ īmaterialia: ſenſu aūtcorporalia ⁊ ſingularia: ita angelus per vnam intellectiuam virtuteꝫ vtraqꝫ cognoſcit. Futura autem contingentia: ꝓut ꝓcedunt ex cauſis: proutpluribus per coniecturam cognoſcere poſſunt.non per certitudinem: ſicut medicus de ſanitate

vel morte infirmi: ꝓut autem ſutura cognoſcuntur in ſeip̄isⁱ non cognoſcunt: ſed ſolus deus. Similiter cogitationes hominum ⁊ affectiones voluntatis: ꝓut manifeſtantur per aliquem effectuꝫexteriorem: vt per verbum vel aliud ſignum: vtper immutationem vultus ⁊ huiuſmodi multoſubtilius qͣꝫ homo: ſed ꝓut cogitationes ſunt inintellectu ⁊ affectiones in voluntate: ſolus deusnouit non angeli. Cognoſcunt etiā angeli myſteria gratie: incarnatōis: ⁊ oīa que ꝓphete ꝓnunciuerunt. Nam ꝓphete per angelos inſtruuntur.ẜm dio. ſed non cognoſcunt iſta naturaliter ſeu ꝑſpecies inditas: ſed per viſionem quā habenti ꝟbo nec omnes angeli equaliter cognoſcunt myſteria gratie in verbo: ſed ꝓut voluerit eis reuelare: ita tamen ꝙ ſuperiores angeli plura myſteria⁊ altiora in dei viſione cognoſcunt: que inferioribus manifeſtant eos illuminando. Sunt inſuꝑangeli potentes virtute voluntatis: quia vtiqꝫ habent liberum arbitrium: ſicut ⁊ homo: alias eēntminoris dignitatis: ſed ita eſt potens ⁊ firmatumper dei gratiam: ꝙ non poſſūt declinare ad malum: ſicut nos: nec hoc pertinet ad defectum potentie: ſed magis poſſe peccare ⁊ deficere pertinet ad īpotentiam ſicut ⁊ deus non ꝓpterea nondicitur omnipotens: quia nō poteſt peccare. Rōquare angelus beatus peccare non poteſt: eſt ẜmtho. i. ꝑte. q. 62. quia videt deum per eſſentiā. Eſſentia autem dei eſt ip̄a eſſentia bonitas. vn̄ hocmodo ſe habet angelus videns deum ad ipſumdeum: ſicut ſe habet quicunqꝫ non videns deumad communem rationem boni. Impoſſibile eſtautem ꝙ quis aliquid velit vel operetur: niſi attendens ad bonū: vel ꝙ vellet diuertere a bonoinqͣꝫtum huiuſmodi. Sic igitur angelus beatusnon poteſt velle vel agere: niſi attendens ad deūSic autem agens vel volens non pōt peccare.uarto dicuntur potetes virtute: ꝓut importat habitum. Nam in principio creationis eorum fuit eis infuſa gratia: ex qͣfluunt omnes virtutes. qͣꝫuis enim aliqui dicantꝙ fuerunt creati in naturalibus tantum: dicit tamen tho. in prima parte. q. 62. ꝙ tenendum videtur ꝓbabilius ⁊ magis conſonat dictis ſanctorūꝙ fuerunt creati in gratia gratum faciente nō autem in beatitudine perfecta glorie. Nam cum talis beatitudo excedat naturam ſeu virtutem nature create: non poteſt peruenire ad eam niſi permeritum operis alicuius in gratia: nec hō nec angelus: ſed per primum actum charitatis: conuertendo .ſ. ſe ad deum diligendum: ſtatiꝫ meruit beatitudinem glorie: ita ꝙ ſi tunc decederet euolaret: niſi haberet impedimentum aliqd̓: ſicut ī hisqui in morte tranſeunt ad purgatorium. Aliquitamen dicunt: ꝙ angeli meruerunt gloriam ꝑ eaopera: que iam beati operantur in miniſterijs diuinis: quod tamen dicit tho. non videtur rationabiliter dictum: vt qui eſt in termino .i. ī gloria mo