Druckschrift 
3,2 (1480)
Entstehung
Seite
188r
Einzelbild herunterladen
 

XXXII.

ſed cōuenirent in vna ſpecie: ſicut omnes hoīes.ſunt vnius ſpeciei hūane: ſed differūt etiā in vnoordine vnus ab altero ſpē: ſicut ouis a capra etequus a leone. Et hoc non ſit poſſibile etiamduos angelos: nedū oēs vnius ordinis eſſe vniꝰſpēi ꝓbat ſic beatꝰ tho. in pͥma ꝑte. q. 50. Ea quecōueniūt in ſpē differūt numero tm̄: cōueniūt īforma diſtinguūtur materialiter: ſed angeliſunt cōpoſiti ex materia forma. Dicit .n. dio. 4c. de diuinis no. primo creature ſunt incorporales īmateriales intelliguntur. Un̄ ſequiturimpoſſibile eſt duos angelos eſſe vnius ſpecieiſicut eēt impoſſibile dicere: eſſent plures albedines ſeꝑate: albedines non ſint plures: niſi ſecundum ſunt in pluribus ſubiectis. Dicit enimphiloſophꝰ in tertio methaphyſice: in his queſunt eiuſdē ſpēi: eſt inuenire prius poſteriusſed in angelis etiā vnius ordinis ſunt primi medij vltimi ẜm dio. non ſunt eiuſdē ſpēi. Et hīccōprehēdi pōt mirāda ſpecioſitas perfectio talis collectionis angelorū. Nam minimus angelus eſt perfectior ẜm naturam quolibet homine quilibet angelus addit vnū gradū perfectōisnaturalis ſuper alium īmediate inferiorem: quiaſpēs rerum ſunt ſicut numeri dicit philo. 8. metha. in quibus quilibet numerus addit vnā vnitatem ſuper īmediate precedētē: ſicut trinariusaddit vnū ad binariū: ita quilibet angelus: cumſit alterius ſpēi ab alio addit maiorē perfectōisgradū naturalē: ſic etiā maiorē gradū glorie.Cum igitur ſint de infimo ordine ad minus totnumero: quot homines in mundo: quia quilibethabet vnum ad ſui cuſtodiā: ſi erunt dicamusvnū numeꝝ reſpectu mille miliones gradus maioris perfectionis magis qͣꝫ primus: ſic diſcurrere per alios ordines ſupra poſitos. Benedicite oēs angeli dn̄m: ſicut oꝑa bn̄dicūt laudātmagiſtrū: qn̄ ſunt pulchre facta. Tanta perfectio nobilitas angeloꝝ nobis inſinuat magnificentiam creatoris: ſic benedicit deum.Secunduꝫ quod eſt coſiderandū in angelis eſt de modo locutionis eorum: quia dicit benedicite. Benedicere eſt dicere bene. Unde loquit̉ apl̓s dicit .i. cor. 13. Silinguis hoīm loquar angeloꝝ: zacha. etiamdicitur vnus angelus dixit ad alteꝝ angelumque loquerētur ip̄i ꝓphete. Eſt locutio in angelis: ſed non modo noſtro: non habeant corꝑa linguā huiuſmodi. Ad intelligendū igiturquō angeli loquātur alter alteri eſt notandū ẜmtho. in prima ꝑte. q. io7. voluntas mouet intellectum ad ſua operatione. Intelligibile autem ēin intellectu tripliciter. Primo quidem habitualiter vel ſcd̓m memoriā: vt augꝰ. dicit. vtactu cōſideratū cōceptū. ¶3º vt ad aliud relatum. Manifeſtū ē aūt de primo gradu tranſfertur intelligibile ad ſecundū per imperiū volūtatis. Un̄ in diffinitione habitus ponitur. quo ꝗs

vtitur voluerit. Similit̓ ſcd̓o gradu traſfertur in tertiū per volūtatē: per volūtatē conceptus mentis ordinatur ad alteꝝ: puta vel ad agendū aliquid vel ad manifeſtandū alteri. qn̄ aūtmens ſe cōuertit ad actum cōſiderādū: que habet in habitu: tunc loquit̉ ꝗs ſibiip̄i. Nam ip̄eceptus mentis interius ꝟbū vocatur ex hocceptus mentis angelice ordinatur ad manifeſtandum alteri voluntatē ip̄ius angeli: cōceptustis vnius angeli innoteſcit alteri: ſic loquit̉ vnꝰangelus alteri. Nihil ē enim aliud vnū angelumloqui alteri: qͣꝫ cōceptū ſuū manifeſtare. Coceptꝰquidē mentis interior in homine clauditur duplici obſtaculo ne videat̉. Primo quidē volūtate: que ip̄m cōceptū mentis vult ad intra retinere extra manifeſtare clauditur conceptus mentis hominis alteri per groſſitiem eorum: que permittit videre interiora: ſed in angelo non eſt obſtaculū corporis: quia habetillud: ſed tm̄ voluntatem: qn̄ vult angelusᵏ conceptum ſuū vni manifeſtare non alteri: tunc illiloquitur: ille intelligit. Alij quibus non vult manifeſtari non intelligūt: illis dicitur loqui.Notandum etiaꝫ quodangeli alio loquūtur deo: alio angelis bonis alio hoībuſ. deo quidē loqui dicūt̉ velcōſultādo diuinā voluntatē de agendis: deus diſcat aliquid ab eis qd̓ neſciret: ſed ſicut diſcipulus loquitur magiſtro: non vt doceat: ſed vtdoceatur: ſic tobie dixit angelus raphael: obtulerat orationes ſuas deo: quaſi ei loquēsſulens reſpiciens in verbo eterno: quid eſſet circa illum agendū per miniſteriū ſuū. vel etiam loquitur angelus ad deū laudādo de ſalutē hominū dilatione dinine glorie: ſicut nato xp̄oangeli cantabant: gloria in altiſſimis deo ⁊c̄. luc.2. vel eius excellētiā: quā nūqͣꝫ cōprehēdit admirando. ſicut dicit grego. 2. mor. angeli loquūt̉deo: cum per hoc ſuper metip̄os reſpiciūt ī mo ſedum admirationis ſurgunt: ſic intelligitur illalocutio: quā dicit Iſaie. §. c. audiſſe ſeraphin clamantia. Sanctus ſanctus ſanctus dn̄s deus ſabaoth: vbi innuitur myſteriū trinitatis in vnitate eſſentie: qd̓ ſumme admirantur: non ignorando ſꝫvenerādo: clamo r eoꝝ īnuit vel magnitudinerei vl̓ magnitudīeꝫ effectꝰ eaꝝ. Et iſta ꝗdē locutio quam faciunt ad deū laudantes admirantes ſemper continua eſt in celo ſiue in terra ſint:ſed illa alia qua eius ſapiētiā cōſulūt de agendis cōtinua ē: ſed qn̄ aliꝗd nouū occurrit agēduꝫper eos: ſuꝑ quo illuminari deſiderāt: diſtantialocalis: vt ſūt in terra nobis miniſtrādo: nonimpedit nec retardat in aliquo cōſultatōem eoꝝ manifeſtationeꝫ eis fiendam. Loquit̉ vero angelus ad angelum bonum aliter inferior ad ſuperiorem aliter ſuperior ad inferioreꝫ. Inferior .n.ad ſuperiorem non illuminando de eo quodneſcit circa diuina myſteria vel diſponenda