Druckschrift 
3,2 (1480)
Entstehung
Seite
176r
Einzelbild herunterladen
 

.XXXI.

Scd̓m eſt actus eius quaſi cauſe efficientis.Ex quo pōt ſic argui: ſicut ſe habet calor ad calefaciendum: ſic ſe habet qͣꝫtitas ad occupanduꝫlocum: ſed virtute diuina fieri poteſt: vt calorſens calefactibili non calefaciat ip̄m vt factū eſtin fornace babylonis reſpectu trium pueroꝝ. ergo eadem virtute pōt fieri qͣꝫtitas ſit pn̄s loco tamen non occupet locū: ſic alia qͣꝫtitas erit ſimul ea Secundo ſic: virtute diuina fieri p̄tvt amoto poſteriori remaneat prius: hoc nonimplicet cōtradictionē vel repugnantiā intellectuū: ſed dare quātū eſſe ſubiecto per prius cōuenit qͣꝫtitati qͣꝫ occupare locū: quia ille eſt actꝰ formalis qui ſimul eſt cuꝫ forma in ſubiecto. Aliustamen eſt actus eius vt cauſe efficiētiſ reſpectu alterius qui eſt frequenter tꝑe poſterior: ergo virture diuina fieri poteſt vt corpus remaneat qͣꝫtum tamen occupet locum. Aliquādo tamen dicunt nulla virtute fieri poteſt duo corporaſint ſimul in eodem loco: ad omnes illas rationes reſpondit: ſed quia tales expoſitiones quasilli faciunt de chriſto naſcente de virgine de ſepulchro exeunte vel in celum aſcendente qͣſi vianaturali potuerit eſſe: non ſic accipiuntur a cōmunitate. potius eſt tenere modum prius dictum .ſ. virtute diuina duo corpora poſſint eſſe in eod̓loco ſimul: ſicut accidit in dictis myſterijs xp̄i naſcentis reſurgentis huiuſmodi in talibus enimmelius eſt captiuare intellectū ſuum: qͣꝫ preſumptuoſum aliquid aſſerere cōtra cōmune dictumetiam ſi non ſit expreſſe contra ſcripturam: hecomnia pe. vbi ſupra De dote agilitatis quid ſit:uid: vtꝝ motus corpoꝝ glorificatoꝝ ſit inti. Et quātū ad primū ẜm pe. vbi ſupra. q.ſciendū in homine eſt duplex motus. vnuſẜm naturam elementi predominatis quo mouet̉naturalit̓ deorſū ſic̄ cet̓a grauia. Aliꝰ ē motꝰ cꝰ p̄ncipiū ē aīa: ē ꝓgreſſiuꝰ Et ē drīa int̓ iſtos motꝰPrimo qꝛ principiū pͥmi motus eſt ex parteporis tm̄ non aīe: ſed pͥncipiū ſecūdi motus ēqua pars corporis: non vt corporis: ſed aīatipp̄oris: vn̄ talis motus non cōpeteret corporiſine anima: ſed bene primi motus. Secūdo qꝛprimus motus eſt ad determinatū vbi vniforniter: qꝛ ſequitur formā naturalē: ſed ſcd̓us moseſt ad diuerſa vbi difformiter: quia ſequit̉tibilia: homo vel aīal pōt variare motumprehēſionem que pōt variari ſcd̓m diuerſa apd diuerſa vbi diuerſimode tarde .ſ. vel. veloiter. Tertio qꝛ vel animal pōt ſiſtere moum ꝓgreſſiuū per cognitione que formatur imaini: ſed non poteſt ſiſtere motum primū qui ſcilicet eſt ẜm naturā elementis prednantis. Si .n.omo eſſet ſurſum caderet: niſi eſſet quid retiiens: nec poſſet ſiſtere talem motum quin cade̓tEx hoc ad ꝓpoſitum agilitas dicit habilitatem īcorpore ad faciliter mouendū ſe ſcd̓m motū localem: non quidem ẜm motū quo animal mouetur ẜm naturā elementi prednantis: quia ſic cor-

pus mortuum eſſet agilius qͣꝫ viuum: tamen nullus dicit corpus mortuum agile. Iteꝫ agilitas videtur eſſe conditio mouentis ſeip̄m: ſola autemanimata mouent ſe ẜm motum ꝓgreſſiuum:pter quod agilitas eſt facultas in corpore ad faciliter ꝓmpte ſe mouendum motu ꝓgreſſiuo:Danc autem agilitatem rōnalem eſt ponere incorporibus glorificatis: quia vt dictum eſt in beatis corpus erit plene ſubiectum ſpiritui: ſpiritusautem ſeu anima comꝑatur ad corpus: non ſoluꝫvt forma: ſed etiam vt motor: ideo debet eſſeſubiectum non ſolum formali perfectioni: ſed vtmotori: ꝓpter quod ſicut corpus per impaſſibilitatem plene ſubijcitur anime: vt forme vel perfectioni: ſic per agilitatem plene ſubijcitur ei vt motori adeo vt prompte faciliter ſine fatigationecelerrime moueatur ſecundum imperium volūtatis per quid autem ſit iſta agilitas non eſt omnino clarum: videtur ſit per ablationem grauitatis a corporibus beatorum: quod patet per auctoritatem auguſti. 22. li. de ciuita. dei dicentisomnipotens deus auferet a beatis pondus grauitatis. Et quāuis hoc quod dictum eſt ſit probabile: poteſt tamen ſuſtineri hec obedientia ſitnon per amotionem grauitatis: ſed per additionem qualitatis que impediat reſiſtentiam grauitatis reſpectu aliorum motuum ad deorſum. habilitet ad motum deorſuꝫ plus qͣꝫ grauitas.velocius enim mouetur corpus glorioſum imperioſe a celo ad terram qͣꝫ corpus graue ceteris paribus: huiuſmodi non eſſet propter inclinationem grauitatis: ergo propter aliquid aliud. Sidicatur hoc eſt propter diuinam virtutem aſſiſtentem prohibentem ne medium reſiſtat corpori glorioſo tantum quantum faceret corporinon glorioſo non ſufficit. quia gratia perficit naturam ſcd̓m modum eius. Cum ergo ſit natumreddi bene mobile ab anima per aliquod intrinſecum: puta ſpiritum bonas diſpoſitiones ī neruis muſculis: ergo probabile eſt per intrinſecum poſitiuum faciat ſic mobile agile. Eruntenim homines pares angelis habentes per gratiam impaſſibilitatis quod illi habent per naturam ſimiliter per agilitatem ſubtilitatem: ſicut ergo corpuſ eſt ſubiectum angelo ad motumlocalem: non per ſolam virtutem diuinam prohibentem reſiſtentiam vel amouentem qualitatem inclinantem ad contrarium: ſed per intraneam naturam: ſicut graue obedit nature ſuperiori ad ſupplendum vacuum manente ſua grauitate: quia per intrinſecam naturam eſt ſibi hoc īditum: ſic per gratiam intrinſecam erit corpushumanum obediens ſpiritui ad motum ſine amotione grauitatis. Ad auctoritatem auguſti.ſupra poſitam in contrarium. ℟º. deus auferet pondus a corporibus beatis: quo ad eēntiā: ſed quo ad impedimētū: ſicut dicit̉ caro etſanguis regnū dei poſſidebūt: quo ad culpaꝫ:ſed quo ad naturam. Tenendū eſt autem ẜm pe.