Titulus.

⁊ malo carere: qd̓ anſelmus vocat cōmodū. Sigͦ primo mō .ſ. in ſpāli ꝓ eo ī quo vere beatitudoconſiſtit: ſic voluntas viatoris nō neceſſario vultbeatitudinem: ſed poteſt non velle negatiue ⁊ ētnolle. Ꝙ poſſit nō vel e negatiue patet: quia qd̓omnino incognitū ē: eſt omnino nō volitum ẜmaugꝭ. ſed beatitudo ẜm illud in quo vere cōſiſtiteſt multis ignota omnino ⁊ valde paucis nota:a multis eſt non volita. Ꝙ autem poſſit eſſe nolita patet ſic: omne illud cuius aſſecutioni eſt adiuncta difficultas ⁊ multa que habent rōem mali poteſt eſſe nolitum. Et eſt ratio: quia ſicut voluntas fertur in bonum per volitōnem: ꝓpter qd̓vbi malū eſt coniunctum bono: voluntas poteſtferri ī illud volēdo vel non volendo. ſed aſſecutioni beatitudinis eſt adiuncta multa difficultas⁊ multa mala pene: que cōiter horrent hominesergo in beatitudinē qͣꝫuis cognita ẜm ꝓpriā rōeꝫpoteſt ſerri volūtas viatoris volendo eam vel n̄volendo: non quidē ꝓpter ip̄am: ſed propter mala pene coniuncta. Si autem accipiatur beatitudo ẜm cōem rationem beatitudinis: ſic diſtinguēdum eſt de appetitu: quia quidam eſt actus appetitus efficax que eſt de re habita vt delectatio:vel eſt motus ad rem habendam vt deſideriumefficaciter inclinans ad ꝓſecutionē rei: ⁊ tali appetitu non neceſſario volumus beatitudinē nobisꝓpoſitam ſolum ẜm cōmunem rōnem beatitudinis: quia tam deſiderium qͣꝫ d̓lectatio efficax ſūtreſpectu boni propoſiti in particulari: in quo delectamur ſi ſit habitum: ⁊ in qd̓ tendimus ſi nonſit habitum: habitio enim rei vel proſecutio aceam reſpicit ſingularia. Eſt alius actus appetituſſeu voluntatis qui non eſt velle efficax: ſed velleconditionatum: ſeu quedam velleitas qua dicimur quandoqꝫ ea velle que ſunt impoſſibilia: ethoc modo omnes volunt beatitudinem ẜm cōmunem rationem beatitudinis: propoſito enimcuicūqꝫ quod bonum eſt bene habere ⁊ malo carere: nullus eſt quin quadam velleitate tendat inhoc. ſed quia non efficax eſt: ideo non euidenterexprimitur quin potius videtur velle eſſe habituale magis qͣꝫ actuale ⁊ forte eſt: tamen concordant cum primia opinione quo ad primum articulum: ⁊ hec videtur intentio auguſ. in. 13. de ciui.dei. c. 8. qui probat ꝙ ſicut omnes volunt eſſe beati: ita volunt eſſe immortales. conſtat autem ꝙillud velle non eſt efficax ſed quedam vellertas: quia nullus vellet bono carere: ſed potiꝰ ſemper bonum habere: ita vellet ſemper eſſe: quia ſine eſſe non poſſet bene habere. ¶ Tertia opinioeſt ꝙ beatitudinem preſentatam in cōmuni viavel viſam in ſpeciali in patria voluntas non poteſt ex ſe reſpuere nec actus volendi nec fruendivtrobiqꝫ ſuſpendi: ſed non actus reſpuendi vel d̓teſtatione haberi. Et prima concluſio quātuꝫ adbeatitudinem in communi preſentataꝫ in via patet per iam dicta. ſed quo ad preſentatam in patria probatur ſic: ſicut principium in ſpeculabili-

bus ſic finis in agibilibus: ſed intellectus non poteſt non aſſentire primo principio: ergo nec volūtas non ferri in vltimum finem clare preſentatū.probatur ſicut ſe habet voluntas viatoris ad heatitudinē in communi ſic voluntas comprehenſoris ad beatitudinem que eſt in deo: cum ibi ſitin veritate quicquid eſt in beatitudine ẜm communem eſtimationem: ſed nullus poteſt nō amare beatitudinem preſentatam in communi ī viaergo nec in patria preſentatam. ¶ Quantum adſcd̓am concluſionem dicunt ꝙ per miraculum d̓potentia abſoluta deus poteſt hoc ſcilicet actumvoluntatis ſuſpendere preſentata beatitudīe clare in patria vel in generali in via. Ratio eſt: quianatura voluntatis dicitur ferri in obiectum ſibipreſentatum ſuppoſita communi influentia dei ſine qua nullum agens creatuꝫ agere poteſt. Si gͦdeus ſubtrahat influentiam ab actione voluntatis ⁊ non ab actione intellectus erit vna ſine alianaturaliter: ⁊ non ſolum non v̓iolenter: niſi ꝙ illanatura eſt vt raro: ſed deus non poſſet ſecunduꝫiſtos immittere in voluntate actum contrariumſcilicet ꝙ voluntas reſpuat beatitudinem oblatāin communi: vel clare viſam in ſpeciali aūt ꝙ triſtetur in ea. Rn̄ſio huius eſt ꝙ deus non poteſtfacere ꝙ potentia feratur in non obiectum: putaꝙ oculis videret ſonum: vel ꝙ potentia calefactiua frigefaceret. obiectum autem voluntatis adreſpuendum vel deteſtandum eſt malum ⁊ nonbonum vt bonum: ergo impoſſibile eſt ꝙ reſpectu beatitudinis ī qua nil mali apparere poteſt voluntas feratur vel reſpuendo vel deteſtando. Dedamnatis dicit idem pe. ꝙ cum in eis remaneatnatura integra naturali vtiqꝫ appetitu appetuntbeatitudinem. Et ſi dicatur ꝙ appetitus natural̓non poteſt eſſe fruſtra: dicendum ꝙ verum eſt ꝑſe. per accidens autem appetitus naturalis poteſfruſtrari: vel per libertatem arbitrij ſeipſo abutētis: ⁊ hoc vniuerſaliter ⁊ in pluribus ſpeciebꝰ vela caſu. In naturalibus non quidem vniuerſaliter⁊ in tota ſpecie: ſed raro ⁊ in aliquibus indiuiduis ſpeciei. De appetitu autem qui eſt actus elicitꝰdicendum ꝙ damnati non appetunt beatitudinem in ſpeciali appetitu efficaci laborando ⁊ conando ad beatitudinem: cum ſciant hoc ſibi impoſſibile: ſed appetitu conditionato appetunt eaꝫinquantū habent ratione commodi. vellent eniꝫſi eſſet poſſibile eam habere inqͣꝫtū ſcilicet quoddam commodum: ⁊ ſimili modo appetunt beatitudiuem in generali ſcilicet bene hebere.Utrum beatitudo ſanctorum ſit futura maior poſt reſurrectionem corporum qͣꝫ modo ſit? Reſpondit pe. de pal̓. in. 4.di. 49. q. 6. ꝙ beatitudinem ſanctorum augeri preſurrectionem corporum poteſt intelligi dupliciter: vno modo intenſiue vt quia ſit in pluribualio modo extenſiue vt ſcilicet anima beata reaſſumpto corpore videat deum limpidius ⁊ ipſuꝫ