Titulus.

eſt nobilior in quo ⁊ ſecūdū quē ſumus liberi qͣꝫille ſecundū quem nō habemus libertatē: ſed ſecundū voluntatem ſumus liberi: non aūt ſecundū actū volūtatis qui neceſſitatur abobiecto gͦ⁊c̄. Reſpōdetur per interemptionē minoris: qꝛactus volūtatis non eſt nobilior qͣꝫ actus intellectus: ſed ecōuerſo: vt ꝓbatū eſt: ⁊ cū dicit̉ ꝙ actꝰvoluntatis eſt liber non actus intellectus. Dicendum ꝙ libertas pōt ſumi dupliciter: vno mō prout opponitur coactioni: ⁊ ſic intellectus ē liber inintelligendo: ſicut volūtas in volendo: qd̓ patet:quia illud ſolū eſt coactū qd̓ eſt cōtra inclinationem rei: ſed nullū intelligere eſt contra inclinationem intellectus: īmo eſt ſcd̓m inclinationē eius.Naturaliter .n. intellectus inclinat̉ ad intelligendū: cū intelligere ſit ſua perfectio: ergo impoſſibile eſt ꝙ intellectus in intelligendo cogat̉: ſicutnec volūtas in volendo: īmo breuiter nulla potentia nec cognitiua nec appetitiua reſpectu proprij actus poteſt cogi: qꝛ nec hoc inuenitur in potentijs naturalibꝰ. Nō .n. cogitur ignis ad calefaciendū: nec graue ad deſcēdēdū nec viſus ad videndū. Semꝑ enim coactio eſt cōtra naturā rei.⁊ qꝛ pōt cōtingere ꝙ intellectus aſſentit rei alicui: cuius oppoſitū volūtas magis acceptaſſet: ⁊iō volūtas hec cogitur actu imperato nō actu elicito qͣtenus hoc fit cōtra eius inclinatōem. Nonaūt intellectus cuius inclinatio eſt ad oīa intelligendū. Alio mō ſumitur libertus ꝓut opponiturneceſſitati: ⁊ ſic non oportet ꝙ actus ſit nobiliorꝗ eſt liberior: alioquin liberius eſſet in deo velle alia a ſe qͣꝫ velle ſeip̄m ⁊ in nobis eſſet nobilior volūtas eoꝝ que ſūt ad finē: qͣ volumus libere qͣꝫ volūtas finis: quē neceſſario volumꝰ q̄ oīaſūt falſa. Et iteꝝ ſi ꝓpter libertatē poneret̉ felicitas ī actu volūtatis: deberet poni in actu libero n̄in actu neceſſario: ſed actꝰ volūtatis reſpectu deiin patria eſt neceſſarius ⁊ nō liber ſiue diligēdodeū amore beniuolētie ſiue fruendo deo amorecōcupiſcētie: gͦ ī nullo actu volūtatis in patria cōſiſteret beatitudo. Itē nec illud ē veꝝ ꝙ intellectus nō ſit liber ſic̄ volūtas. licet enī intellectꝰ neceſſitetur qͦ ad pͥma pͥncipia q̄ de ſe cōtinent claram veritate: nihilominꝰ nō neceſſitatur reſpectu oīm que deducūtur ex pͥmis pͥncipijs: ſed quibuſdā libere aſſentit exceptis his que hn̄t neceſſariā deductōem ex ip̄is. Similiter neceſſitaturvolūtas reſpectu finis: ſed libertateꝫ hꝫ in his ēſūt ad fine: gͦ tot modis ē intellectus tā practicusqͣꝫ ſpeculatiuus in iudicādo liber qͦt modis volūtas eſt libera in eliciēdo. Ꝙ aūt cōſueuit dici ꝙvolūtas imꝑat intellectui ⁊ oībus viribus aīe noeſt ſic intelligēdum ꝙ pōt: ſic̄ ſuꝑius ſuo inferiori: īmo potius ē data inclinatio intellectui ad ꝓſecutione ſue ꝑfectionis naturalis: ſicut dictū eſtde appetitu reꝝ naturaliū ꝗ datus eſt eis ꝓpt̓ ſueꝑfectionis naturalis inclinatōem: vn̄ ſicut ibi appetitus nō imꝑat forme motus: ſed eſt inclinatioꝯn̄s rē ꝓpter ꝯn̄dā ⁊ obſeruādā eius ꝑfectioneꝫ

ideo ꝓpter hoc non dici pōt ꝙ ſit aliꝗd nobiliuſforma rei vel eius oꝑatione: ſic volūtas ē inclinatio data. Cū aūt oīa que hic amantur amentur. īqͣꝫtum bona apparētia vel exiſtentia: qm̄ omniabona reperiuntur in deo perfectiſſimo mō: ⁊ iōſumme amandus: vt ꝑueniatur ad poſſidēdū eūin patria: vbi ꝑfecte amatur: ⁊ nil dulcius amoredei: nil vtilius: nil honeſtius. Un̄ auguſ. in li. confeſſ. oīa quibus aliꝗd cōſtat ⁊ nō ſunt oīa ſimulplus delectāt oīa qͣꝫ ſingula ſi poſſint ſentiri oīa:ſed longe melior eſt illis deus qui fecit oīa: ſi placent corꝑora deū ex illis lauda: ⁊ in artificē eoꝝretorque amorē: ne in his que tibi placēt tu diſpliceas. Si placent aīe in deo amentur: qꝛ ⁊ ipſemutabiles ſunt ⁊ in deo ſtabiliuntur fixe: alioꝗrirent ⁊ perirent. In illo ergo amētur ⁊ rapere adeū tecū quas potes: ⁊ dic eis hūc amemus ipſe fecit hec ⁊ non eſt longe: non enim fecit ⁊ abijt: ſedex illo ⁊ in illo ſunt. Ecce ibi eſt vbi ſapit veritasintimus cordi eſt: ⁊ cor errauit ab eo. redite p̄uaricatores ad cor ⁊ inherete ei qui fecit vos: ſtate cū eo ⁊ ſtabitis: requieſcite in eo ⁊ quieti eritꝭ.Quo itis in aſpera quo itis: non eſt reꝗes vbi eaꝫqueritis: beatā vitā queritis in regione mortis. ⁊quō eſt vita beata vbi non eſt ita. Sed deſcendit huc ipſa vita veſtra .ſ. ex dilectione ad nos ettulit mortem veſtram ⁊ occidit eam ⁊ tenuit clamans vt redeamus ad eum: ⁊ diſceſſit ab oculisvt redeamus ad cor ⁊ inueniamus eū hec ille ꝑdilectione inuenitur. Idem in ſecūdo li. cōfeſſ.Domine deus ſuperbia celſitudinē imitatur: cuꝫtu ſis ſuper omnia excelſus: ⁊ blādicie amari volunt: cum nihil ſit tua caritate blādius: ignauia ꝙetem appetit ⁊ que quies: certa preter te luxuriaſacietatē: ⁊ tu es plenitudo ⁊ indeficiēs copia incorruptibilis ſuauitatis. Auaritia multa poſſidet⁊ tu poſſides omnia. Inuidia de excelientia litigat: te aūt quid excellētius. Ira vindictā querit:te autē iuſtius quid vindicet. Triſticia rebꝰ amiſſis contabeſcit: quia ita nollet ſibi ſicut tibi: nihilpōt auferri: ita fornicatur anima cum auertit̉ abste: ⁊ querit extra te que pura ⁊ liquida non inuenit: niſi cum redierit ad te. peruerſe te imitant̉oēs qui longe ſe faciunt a te: ⁊ extollunt ſe aduerſum te: ſed etiam ficte imitando iudicant te creatorem eſſe oīs nature: ⁊ ideo non eſſe quo oīarecedantur a te: hec iſte. Ex his habes ꝙ in omnibus vitijs querit homo ⁊ amat bonum ſed apparens falſum ⁊ non verum: ſed omnia illa bonaque vitia falſo repromittunt: vt vtilitatem quoad auariciam: delectationem quo ad luxuriam ⁊gulam: excellentiam quo ad ſuperbiam: ⁊ ſic dealijs omnia vere ⁊ perfecte ſunt. in deo: ⁊ ideo ſūme amandus vt veniatur ad dilectionem patriequo nil ſuauius. Idem in li. i. confeſ. Magnus esdomine ⁊ laudabilis valde: ⁊ ſapientie tue nō eſtnumerꝰ. Tu excitas vt lauderis quia feciſti nosad te: ⁊ inquietum ē cor noſtrum donec requieſcat in te. Quid ergo es domine deus: quid rogo