Titulus.

bonum: vt magnum pre omnibus diligendū ꝓpt̓vtilitatē eius vel delectatōꝫ ſui: ⁊ volūtas ſequit̉ad illud in ordine amandū: ⁊ ſic deū offendit: etcontra caritatē eius facit: ⁊ de caritate patrie intelligit̉ ad litterā illud .i. cor. 13. Caritas nūqͣꝫ excidit. hec eſt caritas ꝑfectiſſima que ẜm hieronymū ad augꝭ. de peni. di. 2. in hac vita haberi nonpōt: qͣ ſcilicet ſemꝑ actualiter ferat̉ volūtas ī deum. Et auguſtinꝰ in fi. de ciui. dei ait: ibi ſcilicet īpatria vacabimꝰ ⁊ videbimus: videbimꝰ ⁊ amabimus: amabimus ⁊ laudabimꝰ .ſ. ex delectionefruitōis: hoc munus. hic actꝰ: hic affectus ſine fine ſeruat̉ ſine defectu aliquo ordo caritatis: vt ⁊deus ⁊ vnuſꝗſqꝫ ꝓximus diligat̉ qͣꝫtū diligendꝰeſt: ⁊ ꝗ maior in gloria: vn̄ ⁊ in merito magis diligat qͦcūqꝫ cōſanguineo vel amico ſuo in mūdocantꝭ .i. ītroduxit me rex ī cellā vinariaꝫ .i. ad ſtatū glorie: vbi ē abūdantia vini diuini amoris: qd̓letificat cor hominis: ⁊ ordinauit ī me caritatemideſt ordinatā dedit mihi caritatē: qui ī pn̄ti plꝰ⁊ perfectius deū amauit: plus meruit etiā ſi in viliſſimo ſtatu fuit: vt ſeruus ſiue liber ſiue maſculus ſiue femina ſiue laicus ſitie clericus vel religioſus ſiue ideota ſiue litteratꝰ ſiue prelatus papa vel rex ſiue ſubditus: ⁊ per ꝯn̄s talis in patrialimpidius deū cōtēplatur: ⁊ magis diligit ⁊ plenius fruitur ⁊ delectatur.Sed querunt doctoreſin quo actu pͥncipaliter cōſiſtit beatitudo: vtꝝ inactu intellectꝰ ꝗ eſt viſio ſeu cognitio: an in actuvolūtatis qui eſt dilectio quā ſequit̉ fruitio. Reſpōdit pe. de pal̓. in. 4. di. 49. q. 3. ar. 2.ſ. ꝙ in patria ſicut in viā eſt duplex felicitas ſcilicet ſpeculatiua ⁊ practica: cū ꝗcꝗd perfectionis ſit in viaeminētius eſt in patria: loquēdo ergo de felicitate cōtēplatiua illa cōſiſtit in actu intellectus: n̄ ſolū pͥncipaliter aut eēntialit̓: ſꝫ ēt totaliter ad quāquicūqꝫ actus volūtatis ſiue ſit dilectio ſiue delectatio aut fruitio: nō ſe habet eēntialit̓: ſed nec cōſequēter nec accn̄taliter: qꝛ nō pōt ſequi aliquisactus voluntatis intellectū pure ſpeculatiuū: illeenim ſpeculatiuꝰ ꝗ nō dicit de ꝓſeꝗbili vel fugibili nūqͣꝫ mouet: vt dicit̉ in. 3. de aīa. Et inde ē ꝙhabitibus ſpeculatiuis intellectꝰ nullus habitꝰ d̓mūdo corrn̄det in volūtate Habitibꝰ intellectꝰpractici: ſicut ꝑtibus prudētie corrn̄dēt habitusmorales in appetitu. Secūdo poſſumꝰ loqui debeatitudine ſuꝑnaturali actiua: ⁊ illa cōſiſtit in actu intellectꝰ practici antecedētis: ſicut ⁊ oīs actꝰvolūtatis: ⁊ in illo actu dilectōis volūtatis eēntialiter: ⁊ ī actu delectatōis ꝯn̄ter: vel ẜm rē ſi differūt re: vel ẜm rōem ſi differūt rōe tm̄. Ciuitas .n.ſupernoꝝ ciuiū ⁊ eoꝝ felicitas cōſiſtit in dilectōedei ⁊ ſui ⁊ proximi ordinata qualē illa requirit: ⁊ſic pōt dici beatitudo pax ⁊ regnū dei: ſed pͥncipalitas eſt penes voluntatē: qꝛ oīs cognitio practica ordinat̉ ad volitionē ſicut ad finē: qꝛ finispractice eſt opus: vt dicit̉ in 2º methaphyſice.

Tertio ſi loquamur de beatitudīe ꝓut dicit ſtatū aggregatū. Ex iſta duplici felicitate ſic cōſiſtitin actu vtriuſqꝫ eēntialit: ſed in actu intellectꝰ pͥncipaliter: qꝛ illud qd̓ eſt melius in toto aggregato ē principalius: hiꝰ aūt eſt felicitas cōtēplatiuonō actiua: cū iſta ſit ꝓpter illā ẜm philoſophū: vn̄cū beatitudo ſit finis ⁊ nō ad oꝑationē: ſicut ad finē hoc ē differēter: qꝛ beatitudo cōtēplatiua eſtoīm actionū finis ſui generis ⁊ alioꝝ: vn̄ eſt ſimpliciter finis a quo: licet non ſit finis gratia huiusqꝛ hoc eſt ip̄m obiectū: ſed beatitudo actiua eſtfinis actionū practicaꝝ: ſed nō oīm ſimplicit̓: immo ip̄a ordinat̉ ad cōtēplationē que ſine illa poſſet turbari. Dilectio gͦ dei in practica licet nō ordinet deū in aliud: tamē ip̄amet ordinatur in viſionē: ſicut minus bonum vnius ſubiecti ad maius aliud bonū eiuſdē. Sed in hac deductōe dubiū eſt ꝙ illa beatitudo ſumma nō habet fruitionē annexā: ſed beatitudo minor actiua: cū tn̄ dicat philoſophus ꝙ cōſideratio ſapiētie habꝫ mirabiles delectationes ⁊ puriſſimas: ſed forte illd̓non eſt niſi mediāte actu practico: qui dicit deuꝫeſſe ſummū bonū: vnde ſumme amādū aūt hiꝰ.¶ Sed cōtra primā cōcluſionē arguitur ſic. Illapotētia que eſſentialiter pertinet ad imagineꝫ habet actū qui ē de eſſētia beatitudinis: qꝛ beatitudo ē dei īmediata hītio: eo aūt aīa ad imaginemdei eſt: quo eius capax ⁊ particeps eē pōt: ſed volūtas eſt eſſentialiter pars imaginis gͦ ⁊c̄. Si dicatur ꝙ maior habet inſtātiā in intellectu agētequi eſt pars imaginis: nec habet actū in beatitudine. Dicendū ꝙ maior ꝓpoſitio intelligit̉ d̓ potentia paſſiua: cū beatificari ſit pati ⁊ recipere. ℟ꝙ iſta rō bn̄ cōcludit ꝙ actus volūtatis ē de eēntia beatitudinis actiue que ē in pr̄ia cōſiſtēs ī dilectione dei ⁊ ꝓximi ⁊ ſui: non enim caret illa ciuitas ſupernoꝝ felicitate politica. cōcludit etiamdicta ratio ꝙ eſt de eēntia beatitudinis integre ⁊ꝑfecte: ſed nō cōcludit ꝙ ſit de eſſentia felicitatꝭ.pure ſpeculatiue: que fuit pͥma cōcluſio. ¶ Itemcōtra ſcd̓am cōcluſionē arguitur ſic: actus ꝗ ſemper eſt debitus nō ē d̓ eēntia beatitudinis patriequia iſte habet rōem meriti: ille rationē premij ⁊ꝓmiſſi ⁊ mercedis: que nō ē debita a merente ſꝫmerenti. Nullus eniꝫ reſpectu eiuſdē ē ſiml̓ ⁊ debitor ⁊ creditor: ſed dilectio dei tam in via qͣꝫ inpatria eſt debita ſcd̓m illud Ro. 6. Nemini quicqͣꝫ debeatis: niſi vt inuicē diligatis. non enim poteſt hō tm̄ diligere deū: quin adhuc debeat: preterea actus qui cadit ſub precepto ſemꝑ eſt debitus: qꝛ preceptū obligat. Illud aūt preceptū diliges dn̄m deū tuū ex toto corde tuo ⁊c̄. maximeimpletur in patria. Precepti autem impletio eſtdebiti ſolutio ergo ⁊c̄. Dicendo ꝙ actus volūtatis non ſit de eſſeniia beatitudinis ſpeculatiue coceditur: ſed de practica vel aggregata beatitudine que ſcilicet cōplectitur ⁊ viſionem ⁊ dilectionem ꝙ non ſit de eēntia eius falſum eſt. Ad argumentum reſpondeo ꝙ caritas meretur augeri: vt