XXXI.

deus quid eſt ſeu per eſſentiam: vt beati in patria ab homine in corpore conſtituto mortali qͣꝫtumcunqꝫ eleuato in contemplatione: niſi eſſetalienatus a ſenſibus tam interioribus qͣꝫ exterioribus vita vegetatiua tantum viuens. Et ratōeſt: quia vt dicit philoſophus in li. de anima: neceſſe eſt quēcunqꝫ intelligentem fantaſmata ſpeculari. fantaſmata ſunt repreſentatiua rerum naturalium: deus autem ſpirituſ eſt nil habens demateria: ⁊ ideo non poteſt intellectus vtens fātaſia: vt communiter accidit: videre deum quideſt. Unde ⁊ ẜm Tho. ſcd̓a ſecunde. q. 175. ar. 4.de paulo cum raptus fuit in paradiſum ad videdum deum per eſſentiam vt ab hominibus dicitur oportuit ſaltim ꝙ eſſet omnino a ſenſibusalienatus: ſed anima erat in corpore: quod ipſeponit in dubio. Et ſic ītelligitur illud Io. pͥmodeum nemo vidit vnqͣꝫ. ⁊ Exo. 33. dixit dominus moyſi: nō videbit me homo ⁊ viuet ſcilicꝫvita ſenſitiua. Unde ⁊ ipſe moy. queꝫ etiam ipſetho. poſt aug. dicit vidiſſe deum per eſſentiamin vita preſenti fuit alienatus tūc a ſenſibus. Ꝙſiquis vellet intelligere de viſione que fit ꝑ oculos corporales ad litteram: verum eſt ꝙ neduꝫoculus mortalis hominis: ſed nec etiam glorificati deum videre poteſt per eſſentiam. Et ratōeſt: quia ſimilitudo ſeu ſpecies rei viſe per quaꝫvidetur eſt res corporalis: deus auteꝫ eſt purusſpiritus: nec potētia ſenſitiua eſt capax ſeu ſuſceptiua reiſpiritualis: vnumquodqꝫ enim recipitur in altero per modum eius ẜm philoſophumSed greg. in mora. poſt Io. incell̓. dat aliquando expoſitionē illius auctoritatis: vt ſcilicꝫ homo viuens .i. ẜm ſenſualitatem vtiqꝫ ſicut hic n̄videt deum viſione guſtatiua: ita nec in patriaviſione fruitiua: quia non ſaluabitur: nec eſt cōtra predicta quod ait iacob Gn̄. 49. vidi dominum facie ad faciem: ⁊ Iſa. 6. vidi dominum ſedentem ſuper ſolium excelſum ⁊c̄. Nam ille viſiones ẜm tho. greg. ⁊ alios non fuerūt viſionesdiuine eſſentie ſed in ſubiecta creatura. Apparebant enim angeli in forma aliqua excellenti corporali repreſentantes dominum: vnde denominabantur ab eo quem repreſentabant: in patriaautem vident ſancti deum clare ⁊ per eſſentiaꝫẜm illud prima Io. 3. c. ¶ Cum apparuerit videbimus eum ſicuti eſt: ⁊. i. corl. 13. tunc facie ad faciem: ſupple videbimus: ⁊ hoc per lumen gͦrie: vt dicetur. jͣ. non tamē comprehenſiue: vpoſſet aliquis beatus comprehendere totū qd̓eſt deus. Unde Iere. dicitur de deo: magnusconſilio ⁊ incōprehenſibilis cogitatū: nec etiamanima xp̄i. Unde dicit p̄s. in perſona xp̄i mirabilis facta eſt ſcientia tua ex me confortata ⁊ n̄potero ad eam ſcilicet peruenire. Ratio huiuseſt vt dicit Pe de palu. in. 4. di. 49. arti. primoqꝛ illud qd̓ eſt proprium ſuperioris nature tanqͣꝫ per ſe ⁊ primo conueniens ei ſe habet tripliciter ad inferiorem naturam. ¶ Uno modo ſic ꝙ

ſecundum eſſe debiliſſimum ei conueniat pernaturam. ¶ Alio modo vt ſecundum eē magisperfectum ei conueniat per motū illius. ¶ Tertio modo ſecundum eſſe perfectiſſimum: ⁊ ſicnō eſt ei communicabile niſi communicareturnatura: ſicut aer ex natura ſua eſt tepide caliduſſed ab igne fit feruide calidus: non autem calidiſſimus: niſi fieret ignis: ſic intellectus creatusper naturam eſt cognoſcitiuus dei qͣꝫtum ad ꝗaeſt: ſed per lumen glorie nude videndo cognoſcit quid eſt .i. eſſentiam dei: nullo autem modopoteſt comprehendere deum niſi deificaretur:quod eſt impoſſibile: ſed ſolus deus comprehēdit ſeipſum: de qua noticia comprehenſionis dicitur Math̓. ii. nemo nouit filium niſi pater: neqꝫ patrem quis nouit niſi filius: ⁊ idem intelligitur de ſpiritu ſancto: non obuiat̉ ꝙ ait apl̓s .i. corintꝭ. 2. Sic currite vt comprehendatis .ſ. deum:nam dupliciter dicitur deus comprehendi: vnomodo attingendo ad id quod tenditur: ⁊ d̓ hocloquitur apl̓s: ⁊ tamen ſancti dicuntur comprehenſores reſpectu currentium ad brauium beatitudinis per feruētia bona opera ꝓpter que dicuntur viatores. ¶ Alio modo dicitur aliquidcomprehendi vt totum capiatur quod eſt: ⁊ ſicdeus dicitur incomprehenſibilis a nobis: extrade ſumma tri. c. i.Quomodo ſit iſta viſiobeataʸ circa qd̓ dicit pe. d̓ pal̓. in. 4. vbi ſupra. ꝙnon eſt per ſpēm .ſ. intelligibilē: ſicut ſunt ſpes intelligibiles: quibus homo intelligit̉ in pn̄ti: velſicut ſunt ſpēs indite intellectibus angeloruꝫ abnitio creaturaꝝ: quibus mediātibus intelligūtcreaturas vltra illū modū quo eas cognoſcuntin verbo. Nā cum ſancti dicunt: ꝙ hic deus videtur ꝑ fidē: in patria per ſpēm: nō loquūtur detali ſpecie intelligibili: ſed appellant ſpem dei eſſentiam eius: q̄ ⁊ alio modo dicitur facies: nō ꝓprie cū facies ſit corꝑis ⁊ deus ſit incorporeus:ſꝫ per ſil̓itudinem: qꝛ cognitio hoīs in facie ē clara ⁊ plena eius cognitio ẜm corpus: hoc aūt cognoſcit̉ qͣi ex poſt tergo .i. imperfecte. Un̄ ip̄e dicit moy. exo. 33. Poſteriora mea videbis: facieꝫaūt meā videre n̄ poteris viuēs .ſ. viſu ſenſuū: n̄gͦ per ſpem intelligibilē videt̉ deus in patria: qd̓ſic ꝓbat. Si in viſione beatifica eſſꝫ ſpēs: aut ibieēt ꝓpter agere: aut ꝓpter reciꝑe: aut ꝓpter repn̄tare: aut ꝓpter determīare: ſed ꝓpter nullumeorū ibi requirit̉: gͦ fruſtra ponit̉. Maior pꝫ: ꝗaſpes nō pōt ſeruire ad cognitionē: niſi aliqͦ iſtoꝝmodoꝝ. Minor pꝫ qͣꝫtum ad ſingulas ꝑtes perordinē. ¶ Primo ꝙ n̄ eſt ſpes in patria qͦ ad viſionem beatificā ꝓpt̓ elice̓ actū actiue: tū qꝛ deꝰīmediate effice̓ pōt ꝗcꝗd agit alio mediāte: tumqꝛ creatura n̄ pōt ꝯcreare vel ſaltē n̄ eſt ſibi cōicatū creare inſtr̄aliter: qūo oꝫ ad hoc ꝙ ꝓducat̉btītudo q̄ ē ꝗd ſuꝑnaturaliſſimū: tū qꝛ illo poſito deꝰ n̄ īmediate ꝑ ſeip̄m btīficarꝫ. 2º. n̄ reꝗri-