XXXI.

non poterat: ex aere immenſo natum dixit eſſeHomerus nihil dare nobis potuit qd̓ pertineatad ꝟitate. Noſtroꝝ pͥmus maro nō longe fuit avitate: cꝰ de ſūmo deo quē mentē ac ſpm̄ noīauithec verba ſūt. Principio celū ac terrā campoſqꝫlinquētes. Lucētēqꝫ globū lune titaneaqꝫ. Aſtraſpiritus intus alit: totamqꝫ infuſa partus. Mensritat molem: ⁊ magno ſe corꝑe miſcet. At ne ꝗsrte ignoret: ꝗs nā eſſet ille ſpiritus ꝗ tantū haheret ptātis declarauit alio loco dicēs. Deū nāqꝫire ꝑ oēs terras tractuſqꝫ mariſqꝫ celūqꝫ ꝓfundūHinc pecudes armenta viros genus omne feran. Ouidius quoqꝫ in principio preclari oꝑis.mne vlla noīs diſſimulatione a deo quē fabriorē mūdi: quē rerū opificē vocat mundū faret̉ inſtructū: ſed hactenꝰ de poetis ad ph̓os veniamus: quoꝝ grauior eſt auctoritas certiuſqꝫ iudiciū. Thales milleſius qui vnus ex ſeptē ſapiētiū numero fuit: quiqꝫ primꝰ omniū queſiſſet decauſis naturalibꝰ: tradit̉ aquā eſſe dixit ex quanata ſūt oīa. Deū aūt eſſe mentē qui ex aqua cūcta formauerit. Pytagoras ita diffiniuit. Quid eſſet deus animus ꝑ vniuerſas mūdi ꝑtes: oēmqꝫnaturā cōmeans atqꝫ diffuſus: ex quo oīa q̄ naſcunt̉ aīalia initia capiūt. Anaxagoras deuꝫ eſſedixit infinitā mentē que ꝑ ſeipſam moueat. Antiſtenes multos ꝗdem eſſe populares deos: vnūtamē eſſe naturalē .i. totius ſūme artificē. Chryſippus naturalē vim diuinā ratione p̄ditam interdum diuinā neceſſitate nūcupauit deū. zenonaturalē diuināqꝫ legē hoꝝ omniū ſententia qͣꝫuis ſit incerta: eodem tamen ſpectat vt ꝓuidentiaꝫ vnā eſſe conſentiat: ſiue .n. natura ſiue etherſiue ratio ſiue mes ſiue fatalis neceſſitas ſiue diuina lex: ſiue ꝗd aliud dixeris idē ē qd̓ a nobisdicit̉ deus. Ariſtotel̓. qͣꝫuis ſecuꝫ ip̄e deſideat acrepugnantia ſibi ⁊ dicat ⁊ ſentiat in ſūmū: tamenvnā mentē mūdo p̄eſſe teſtat̉. Plato ꝗ omniū ſapientiſſimus iudicat̉: monarchiā plane ꝑfecteqꝫdefendit nec ethera aut rationē aut naturā. Sꝫvt eſt deū noīat ab eo mundū: hunc ꝑfectuꝫ atqꝫmirabilē fabricatū: quē cicero imitatus atqꝫ ſecutus ī plurimis deū frequēter cōfitet̉ ac ſupremū vocat: quē in his libris qͦs de legibꝰ ſcripſitab eoqꝫ regi mundū argumentat̉: cū diſputat d̓naturā deoꝝ. hoc modo nihil p̄ſtantiꝰ eſt deo: abeo igit̉ regi mundū neceſſe eſt. nulli igit̉ natureeſt obedies aūt ſubiectus deus: gͦ oēm regit ipſenaturā. Quid aūt ſit deus: boetius ī li. de ꝯſolatione diffinit. nec vero deus ꝗ intelligit a nobisalio modo intelligi pōt: niſi mens ſoluta q̄daꝫ ⁊libera ſegregata ab oī ꝯcretione mortali oīa ſentiens ⁊ mouens ante euū. Amicꝭ. qͦꝫ Seneca quiex romanis acerrimus ſtoīdus fuit ſepe mere ſūmū deū merita laude ꝓſequit̉. Nā ī exhortationibus ait: hic cū pͥma fūdamēta molis pulcherrime iaceret: ⁊ hoc ordine qͦ neqꝫ magis quicqͣꝫnouit natura nec meliꝰ vt oīa ſub ducibus ſuis

irent: qͣꝫuis ipſe ꝑ totū corpus intenderet: tamenminiſtros regni ſui deos genuit: ⁊ qͣꝫ multa aliade deo noſtris ſil̓ia locutus eſt. Hec oīa lactantius deos appellat angelos genitos .i. creatos adeo. Sibyllas idē ponit eſſe decē diuerſis temporibus ⁊ in diuerſis locis: ⁊ oēs he ſibylle vnūdeū p̄dicant: maxime erycthea q̄ celebrior interceteras ⁊ nobilior habetur: vnde deus inꝗt vnaex eis: iſqꝫ ampliſſimꝰ increatꝰ: alia deus vnus ſolus eminentiſſimus ꝗ fecit celū ⁊ terrā atqꝫ ſoleſtellas ⁊ lunā frugiferāqꝫ terrā ⁊ tumores aqueponti. Alia ſibylla: ipſū ꝗ eſt ſolus colite pͥncipēcreatorē mūdi ꝗ ſolus eſt in ſeculū ⁊ a ſeculo fecit. Auicenna ethnicus etiā in methaphyſica ſuatractatu. 8. ſic ait. Manifeſtū ē ꝙ primꝰ nō habꝫgenꝰ nec quidditate nec qͣlitatē nec qͣꝫtitatē necvbi nec qn̄ nec ſil̓e ſibi nec ꝯtrariū qui ē altiſſimus ⁊ glorioſus: eo ꝙ nō hꝫ diffinitionē: ⁊ ꝙ n̄pōt fieri demonſtratio de oī qd̓ eſt: īmo ſunt ſignā de eo manifeſta. Cū aūt deſignat̉ eius certitudo: ratio nō deſignat̉: niſi ꝓprie loquēdo ꝑ negationē ꝯſimiliū ab ipſo: ⁊ ꝑ affirmationē relationū ad ipſum: qꝛ omnē qd̓ eſt ab ipſo eſt: ⁊ nō ēcoīcare ei qd̓ eſt ab ipſo: ipſe vero eſt omne qd̓eſt: ⁊ tn̄ nō eſt aliꝗd ex his. hec ille.Deſcendamus ad noſtros ⁊ de ſacra ſcriptura nō oꝑtet multa ponereqꝛ tota plena eſt atteſtatione vniꝰ deitatis ⁊ trinitatis ⁊ ꝑfectionū eius. Solū vnū ponamus: ipſemoyſi apparens in rubro ardenti ait. Ego ſumqui ſum hoc nomen meū in eternū: vbi hieronymus omnis creatura nō eſſe dici pōt: qꝛ mutabilis eſt: ⁊ ſic ratio eſt qd̓ prius erat cuꝫ ſit mutataſaltim cogitatū vel affectu. deus aūt tm̄ eſt: quiaimmutabilis oīno eſt: ipſe eſt vt ait dionyſius.Archanum bonuꝫ rationi omni ſuper eſſentialevnitas vnifica: omnis vnitatis ſupereſſentialiseſſentia intellectus inuiſibilis inſcrutabilis: ipſeeſt vt ait Gregꝭ. nazan. cuius eſſe totū eſt inſuperabile: quoddā ſine fine ſubſtantie pelagus nullis terminis limitibuſqꝫ circūdatus oēm ſenſumomnē naturā omne tēpus ſupergrediens. Ipſe ēvt ait Augꝰ. quē amat omne qd̓ amare pōt ſiueſciens ſiue neſciens. Ipſe eſt queꝫ nemo amittitniſi deceptus: quem nemo querit niſi admonitꝰquē nemo inuenit niſi purgatus. Ipſe eſt cui nosfides excitat: ſpes erigit: charitas iungit. Ipſe eſtper quem omnia ſine eo nihil eſſent: ſed tendūtad non eſſe. Ipſe eſt vt ait Bern̄. quo ad vniuerſum ſpectat finis: quo ad delectationeꝫ ſalusquo ad ſe ipſe nouit. Ip̄e eſt nō minus peruerſorum pena qͣꝫ humiliū gloria. Eſt enim rationabilis quedam equitatis directio: incōuertibilisatqꝫ indeclinabilis quippe attingens vbiqꝫ: cuiilliſa omnis iniquitas cor turbet neceſſe eſt: ipſeeſt longitudo ꝓpter eternitatē īterminabilē: latitudo ꝓpt̓ charitatē īmēſurabilē. ſublimitas ꝓpt̓