Titulus.
na reperitur in iure illa infligēda eſt nō molliorneqꝫ durior: alioquin infamis fit iudex: niſi hocfaceret .ſ. in remittendo vel diminuēdo penam:cum videt reipublice expedire ⁊ ſcandalum tollendum ⁊ huiuſmodi: ⁊ ipſe ſuper hoc habet plenam poteſtatem: ⁊ vbi eſſet alteri facta iniuria: ⁊paſſus iniuriam vellet remittere: vt dicit Tho.2ª e. q. 67. Poſſet etiam augere penam aliquādo ad terrore aliorum qui proni ſūt ad culpamquia multis craſſantibus opus eſt exemplo. ff. d̓peni. l. offert. ꝙ ſi plures pene taxate ſūt: tunc arbitrio iudicis relinquitur: ⁊ debet illam imponere que magis timetur: extra vt litꝭ. nō conteſta. c.quoniam frequenter. Si vero certa pena ſtatuta nō eſt: ſed iudici cōmittitur: debet equitate ſeruata ſemper in humaniorem partem declinare:extra de tranſactꝭ. c. ex parte. in penis enim benignior eſt interpretatio facienda. extra de re. iur.in penis li. vi. ⁊ maxime mitigare debet cuꝫ cauſa ſubeſt: puta quia nō ex propoſito ſed caſu culpa cōmiſſa eſt vel propter etatem ⁊ huiuſmodi.¶ Et nota ẜm Ray. ꝙ ſeptem ſūt que excuſanta pena ſiue a culpa. ¶ Primū eſt mentis alienatio que tripliciter contingit: quia vel ꝑ ſtuporeꝫ⁊ ſic videtur Augꝰ. excuſare loth qui voluit filias ꝓſtituere vt hoſpites liberaret. di. 14. qd̓ ait.vel per furorem. 15. q. i. aliquos. vel ꝑ ebrietatem.15. q. i. inebriauerunt. ⁊ intelligas ſi ex tota talesſūt mente alienati alias non excuſarentur a totoſed a tanto. ¶ Secundum eſt coactio: que ſi fuitabſoluta excuſat a toto: ſi conditionata excuſat atanto. di. 50. preſbyteros. ¶ Tertium eſt deceptio: vt ſi forte aliquis dolo alterius deceptuſ pererrorem probabilem fecit aliquid vel obmiſit.34. q. 2. in lectum. hoc tamen fallit in his que nōlicet ignorare: vt que ſūt contra fidem vel exp̄ſſa dei precepta. 16. q. i. ſi cupis. ¶ Quartū eſt multitudo ī ſimili peccato: ſed hoc nō excuſat a peccato nec a pena diuini iudicij. Unde Augꝰ. nonpropterea minus ardebit qui cum multis ardebit. 2. q. i. multi. ſed releuat hic aliqualiter ad penam. nam correctio aliquando obmittit̉ cū multitudo eſt in ſcelere ad vitandum ſcandalū ſciſmatis vel grauis mali. di. 44. cōmeſſationes.di. 50. vt conſtitueretur. Similiter ẜm Innocē.⁊ conſuetudo excuſat quandoqꝫ .ſ. a pena temporali. di. 4. deniqꝫ. ſed non culpa ⁊ pena eternali:immo auget culpā: extra de conſue. c. fi. ¶ Quinto eſt etas ⁊ hec excuſat a toto: ſi ē infans vel puer nō doli capax. 15. q. i. illud relatum. quandotamen non a toto excuſat: vt ſi eſt doli capax:de delic. pu. c. i. alie vero etates ẜm eorum varietatem attenuant peccata ⁊ penas: ar. 86. di. tanta.¶ Sextum eſt caſus: ⁊ ſi contingat dando operam rei illicite ⁊ adhibendo omnem debitā diligentiam excuſatur a toto: extra de homi. c. iohannes. Sed ſi dabat̉ operam rei illicite vel nōadhibuit debitam diligentiam dando operam
etiam rei licite excuſatur a tanto. di. 50. clerico.¶ Septimum eſt iocatio ſiue ludus: ⁊ ſi ludusnoxius eſt vel honeſtus etiam ſed nō cum debita diligentia excuſat a tāto. 15. q. i. illud. ¶ Et nota ꝙ poſtqͣꝫ quis ſemel punitus ē pro aliquo crimine ẜm Ray. non debet ei aliqua pena infligi:quia nō iudicabit deus bis in idipſum. Naū. 2. ⁊nemo debet duplici contritione conteri: extra d̓iudi. c. at ſi clerici. multotiens tamen pro eademculpa imponitur multiplex pena ſimul in eodeꝫiudicio: nam tunc omnes ille pene accipiuntur naliqua vna: quando per ſe ſufficiens nō fuiſſet.Sed in diuerſis iudicijs nō licet bis idipſum iudicare: vt dictum eſt: niſi forte creſceret contumacia: vt lite non conteſta. quoniam frequenterſic ⁊ diuina clementia peccata dimiſſa in vltioneꝫ venire non patitur. 23. q. 4. ſic illic. de peniaque inferuntur a iudicibus habes etiam. jͣ. in. 3ªparte ti. de iudicibus.¶ De multiplici viſitatione dei per penas in vita preſenti ⁊ in purgatorio. c. 2.Eus viſitabit plebem ſuaꝫ luc. 7. p̄s. 88. viſitabo in virgainiquitates eoꝝ: ⁊ in verberibus peccata ait deus. ¶ Primum referatur ad penas vite preſentis. ¶ Secundum de verberibus ad penas puigatorij ⁊ ſubdit miſericordiam autē meam nōauferam ab eo. Uiſitauit autem ⁊ vſitat triplicit̓¶ Primo ꝑ ſpūalium bonorum collationem: ſicut amicus amicū conſolando iuxta illud luc i.viſitauit nos oriens ex alto ⁊ ezec. viſitabo oueſmeas ſicut paſtor viſitat gregem ſuum ⁊c̄ .ſ. conferendo eis paſtum ſalutiferum ⁊ alia ei neceſſaria. ¶ Secundo viſitat per flagellationem: ſicutmedicus viſitat infirmum dando dietam ⁊ potiones amaras ⁊ cauterium ⁊ hiꝰ ponendo infirmo vt ſanet ⁊ homines deus viſitat diuerſis tribulationibus iuxta illud iob. io. c. viſitatio tuacuſtodiuit ſpiritu meum: ⁊ aliquando ꝓpter eosetiā irrationabilia puniunt̉. ¶ Tertio viſitat permaloꝝ ablationem: ⁊ ſic legit̉ exo. 4. c. ꝙ audiētes filij iſrl̓ ꝙ viſitauit dominus eos .ſ. tractādoliberationem eoꝝ de ſeruitute pharaonis proniadorauerūt: ⁊ ꝙ irrationabilia ⁊ inſenſibilia exercent̉ vel anathematizent̉ vel morte puniant̉alias ꝑdant̉ᶠ fit vt dicit gratianus .i. q. 4. §. is itaqꝫ. nō ꝑticipatione peccati: ſed cā ſacramenti veldeteſtatione peccati vel flagello delinquentiuꝫ.Et cauſa ꝗdem facr̄i .i. ſpūalis ſignificationis: vttheſauri iericho ⁊ aīalia amalechitarū. Ierichoenī luna interp̄tatur ſignifitat mundū iſtū. Amalechite interp̄tant̉ lingētes ſanguinē ⁊ ſignificatcupidos ⁊ auaros etiā demones. Iſrl̓te interpretant̉ viri videntes deū ⁊ ſignificat multitudinēſanctoꝝ. Lapides ergo iericho ⁊ theſauri anathe