XXX.

227. q. i. ſi homo eſſes. ¶ Secunda eſt pena ꝟberationis que etiam in vtroqꝫ foro infertur: ſꝫnō niſi pro peccato proprio: vt. 45. di. §. ſalon̄.circuciliores. ¶ Tertia eſt truncationisrorum. ¶ Quarta eſt mortis: ⁊ hac dulici pena nō vtitur eccleſiaſticum iudicium: diim eſt enim petro conuerte gladium in vagim. Math̓. 26. immo eccleſia debet intercedere etiam pro eis: ne occidantur moderate tamē.q. 5. reos ſanguinis. in iudicio autem ſecularinqͣꝫ debet inferri pena mutilationis vel occinis ſine culpa propria commiſſa ẜm Tho. 2ªq. io8. nec etiam talem poteſt inferre reo quicunqꝫ iudex vel rector: ſed habens merum ⁊ iun imperium ex ſe vel ex dclegatione. ¶ Quīſt pena exilij qua vtitur vterqꝫ forus. di. 63.odo. ¶ Exilium autem hoc poteſt eſſe trinum eſt in certo loco: vt cum quis detruditur in monaſterium. extra de adulterijs. c. pert. ¶ Aliud a loco certo quando ſcilicet protur ſtare in loco certo. 2. q. i. ī primis. ¶ Terin eſt ab omni loco: vt cum interdicitur quilam penitentibus ne morentur in aliquo loltra vnum vel duos. dies. de peni. di. 6. ſacer¶ Pena etiam ſeruitutis imponitur et perr̄ canones in certis caſibus. ¶ Tertiūe eſt ſubſtantie temporalis vel digniis: ⁊ hoc etiam infertur in foro eccleſiaſtico ⁊ulari ⁊ aliquando ſine culpa propria: nā procrimen leſe maieſtatis amittunt filij heredipaternam: ⁊ illegitimi honoribus priuanleſiaſticis ⁊ ſecularibus: ⁊ quandoqꝫ quimn infertur alicui hec pena ſimpliciter ſcilicetblicationis ⁊ confiſcationis omnium bonoꝝt in hereticis. di. 8. quo iure. ⁊ di. 6i. adrianusuiando infertur in certa parte vel quantitainiuria illata perſone vel loco: vt. 17. q. 4.quis contumax. ⁊. c. ſi quis in atrio. que tameniantitas arbitrio iudicis relinquenda eſt: alido vero pro ſatiſfactione illati damni imur: vt pro furto vel rapina ⁊ huiuſmodi.ota ẜm guil̓. ꝙ cuꝫ pena conuentionalis demmuni conſenſu partium apponitur loco inereſſe: peti poteſt ſine peccato quantū eſt intereſſe cui promiſſa eſt vel impedimēto. ff. de actꝭven. l. predia. Si vero apponatur pena in fraudem vſurarum: non poteſt peti: extra de emꝑ. etven. ad noſtrā. concor. omnes ber. ⁊ de arbitrisin glo. ſuper. c. dilecti. ⁊ idem dicit exp̄ſſe Inno.extra de peni. in glo. ſuꝑ. c. ſuam. ⁊ addit. Itemdimus ſi pena intereſſe excedat: licite tota peir. Satis etiam videtur hoſtien̄. in glo. ibidēconcordare ſpecialiter d̓ pena iudiciali: ⁊ additꝙ ſi aliqua partium de adimplendo dictum arbitrorum fecit qd̓ potuit: ſed tamen paupertatevel impotentia preſſa totum implere nō potuitlicet mero iureʸ teneatur ad penam in ſolidū: tamen de benignitate canonica nihil ē vltra qͣꝫ in-

terſit exigendum: ſic intelligas extra de penis. c.ſuam. Conuentionalis autem extra iudicium facta peti poteſt quatenus intereſt niſi apponaturin fraudem. Item in predictis non ita licet clericis emungere crudeliter. Item etiam Hoſtien̄.in ſumma ſua dicit ꝙ religioſi poſſunt petere penam ab eo qui non ſeruat arbitrium: ſiue in pecunia conſiſtat ſiue in alio: vt .i. q. 7. quotiens. pena etiam a iure permiſſa peti poteſt. 12. q. 2. c. epiſcopus qui. Item iudicialem petere poſſunt: conuentionalis autem peti poteſt que ſuccedit loco intereſſe: ſed non cauſa auaritie ⁊ in detrimētum alterius partis: extra de preben. c. auaritie.Et Ber. ⁊ Goſ. ſimpliciter dicunt ꝙ perſone eccleſiaſtice poſſunt exigere penas tam a iure inductas qͣꝫ conuentionales: pena autem ſoluta vtdicit Hoſtien. in ſumma non ſtabit contractusſiue ſententia arbitri: niſi in compromiſſo dictūſit: ꝙ pena ſoluta remaneat ſententia rata. C. detranſactꝭ. l. cum proponas. idem̄ Ber. Item ẜmguil̓. tam domini qͣꝫ milites ⁊ eccleſiaſtice perſone poſſunt retinere illas penas quas leuant ẜmconſuetudinem legitimaꝫ ⁊ ſtatuta regionis: necpeccant quando in hac parte ſubeſt cauſa ⁊ conſeruatur iuris ordo: ⁊ fit non propter cupiditatēſed propter zeluꝫ iuſticie. Nec obſtat ꝙ pena excedit damnum: quia huiuſmodi pene non ſoluꝫpropter intereſſe ſtatute ſunt: ſed etiam proptercrimina punienda: ſūt tamen temperande penſatis circunſtantijs: ſed ⁊ ſecurius eſſet huiuſmodi exceſſus emendarū in pios v̓ſus erogari. Itēcum reus meretur mortem: iudex ex iuſta cauſa non infert eam ei ad vtilitatem ſcilicet reipublice: habens ſuper hoc poteſtatem: ſi commutat illam penam in pecuniariam: non ex auaritiaſed ex iuſticia nō peccat. Et dicit Hoſtien̄. ſi omnia bona ſua exigeret non videtur nimis: quiavt dicitur Iob pͥmo: cuncta que habet homo dabit pro anima ſua id eſt vita: ⁊ ſi quis propt̓ maleficium pecunia mulctatus non poſſet ſoluere:poteſt ei commutari in corporalem incarcerationem ſcilicet per verberationem. 14. q. 6. ſi res.ad penas autem legum poſitas contra tranſgreſores nō tenetur ipſe tranſgreſſor: niſi poſtqͣꝫ fuerint adiudicate. id eſt poſtqͣꝫ reus fuerit per ſententiam iudicis condemnatus: vt dicit Ray. etTho. ſcd̓a ſcd̓e. q. 67. ar. vlti. ſed ſufficit ꝙ preſtet emendam rei ablate vel iniurie facte ad arbitrium boni viri: generaliter autem iudices punire poſſunt ſuos ſubditos iuxta qualitateꝫ culparum ⁊ nullus alius. 16. q. 6. c. i. nam iuriſdictioſine coertione nulla eſt: de offi. del̓. c. paſtoralisScias tamen ꝙ penas maiores vt deponere qͦad forum eccleſiaſticum: vel decapitare quo adſorum ſeculare non poſſunt iudices niſi maiores qui etiam dicuntur habere merum imperiūvt epiſcopi in eccleſiaſticis. di. 25. perlectis. ⁊ crimine probato: vt dicit Hoſtienſis. Si certa pe-