Titulus.
vt exponit Augꝰ. de peni. di. 4. §. auctoritas. Sꝫſi patienter ferant ipſa flagella ⁊ ſit patiens ī ſtatu gratie habēt iocū ſatiſfactionis: vt dicit Tho.in. 4. etiā ſi quis puniret̉ a iudice ꝓpter maleficium cōmiſſum ⁊ hiꝰ plus ⁊ minus ẜm deuotionē prtientis ⁊ qͣlitatē criminis. mors aūt naturalis: ⁊ ſi ſit vltimū terribiliū: nō tn̄ eſt ſatiſfactoria: qꝛ ꝓ natura inoleuit in penā originalis peccati: ſed mors violenta etiā ſi quis ea meruit eſtſatiſfactoria: ſi patient̉ ſuſtineat ⁊ ī gratia Tho.in. 4 ¶ Sciendū etiā ꝙ peccata dimiſſa a deonunqͣꝫ redeūt ꝑ culpā ſequentē: nec quo ad penāvt ꝗdam dixerūt: nec etiā in aliqͦ genere peccatiẜm opi. quorūdā ꝗ hoc dixerūt ꝓpter peccatumſequens odij vel apoſtaſie vel contēptus cōfeſſionis vel penitentie: vnde verſus. Iratres odit:apoſtata fit: ſpernitqꝫ fateri: Penituiſſe. piget priſtina culpa redit: que opi. ponunt̉ de peni. di. 4.in tex. ⁊ glo. ſūmaria: ſed reuertunt̉ tm̄ quantumad quēdam grauationis effectū ẜm Tho. in. 4.di 22. ex eo videlicꝫ ꝙ ſequens peccatū pꝰ remiſſione p̄cedentiū hꝫ quandā deformitatē ingratitudinis ꝓpter beneficiuꝫ recepte remiſſionis:vnde grauiꝰ reddit̉ ipſū peccatū qͣꝫ ſi eſſet ſine tali deformitate ingratitudinis: nō tn̄ ꝙ talis aggrauatio ex illa circūſtantia faciat peccatū illuddignū tanta pena quāta digna erant oīa dimiſſa⁊ ſic ꝑ iſtū modū aggrauationis dicunt̉ peccatadimiſſa redire vt ſonare vidēt̉ auctoritates plures ſcōrū q̄ habent̉ de peni. di. 4. in pͥn. In forohumano ſiue ſeculari ſiue eccleſiaſtico ꝓ culpatm̄ mentali nunqͣꝫ infert̉ pena: vnde dicit lex canonizata de peni. di. i. cogitationis penam nemopatiat̉: cū .ſ. eſt contenta cogitatio criminis ſuisoccultorū enī cognitor ⁊ iudex ē deus. di. 22. eribeſcant. Culpa aūt exterior variat̉ quadruplicitqꝛ aut cōſiſtit in facto vt furta ⁊ cedes: aut ī dicto: vt conuicia ⁊ iniq̄ aduocatiōes: aut ī ſcriptovt falſa inſtrumenta vel famoſi libelli: aut in cōſilio: ſicut cōiurationes vel cū ꝗs eſt cōſcius cuꝫlatronibus ⁊ ſuadet vel fauet eis. Et hec qͣttuorgenera culparum ꝯſideranda ſūt ſeptem modisſiue circūſtantijs .ſ. ex cā ex ꝑſona ex loco ex tꝑeex facti qualitate ex facti qͣꝫtitate ⁊ ex euentu. ¶Primo ex eā: ſicut verbera q̄ ſi illata ſunt a mirevel parente īpunita ſūt: qꝛ vident̉ facta emēdationis cā ⁊ aīo: ſed cum fiūt ꝑ iram ab extraneocerte puniunt̉. ¶ Conſideranda eſt 2ª ꝑſona ⁊ illius ꝗ fecit ⁊ eius ꝗ paſſus ē: alit̓ enī puniunt̉ fuiqͣꝫ liberi: alit̓ ꝗ ꝯtra dominū vel parentes qͣꝫ quiꝯtra extraneū: alit̓ qui cōtra conſtitutū in dignitate ſiue rectorē qͣꝫ ꝗ contra priuatū ſeu pͥuatamꝑſonam. ꝑtinet etiā ad hāc ꝯſideratione de ꝑſona etas facientis ⁊ patientis iniuriam. ¶ Tertiocōſiderandus eſt locus: nā idē actus ſi fiet in qͦlibet loco ⁊ nō ſacro erit furtū ⁊ nō capite puniedus: ſi ī eccleſia erit ſacrilegiū ⁊ capite puniēdꝰ.¶ Quarto conſiderandū eſt tp̄s: naꝫ ꝓpter hocdiſcerni ſolent emanſores a fugitiuis: ⁊ tp̄us diſ-
cernit effractorē vel furem diurnū a nocturno:⁊ nocturnus ꝗdem acrius punit̉. ¶ Quinto conſiderāda eſt qͣlitas facti ꝑ quā atrocius vl̓ leuiꝰeſt: vt furta manifeſta acrius puniunt̉ qͣꝫ nō manifeſta ⁊ craſſatura q̄ eſt violenta illata a latronibus: grauius qͣꝫ rixa: que ē conflictus altercatio: ꝑ hoc etiā diſcernit̉ expilatio que ē ſubtractio rerū hereditariaꝝ anteqͣꝫ hereditas adeatura furto: ⁊ petulantia q̄ ſit ꝑ quandā laſciuiā diſtīguit̉ a violenta. ¶ Sexto conſiderat̉ quātitas ꝑquā diſcernit̉ abigeus .i. qui grege rapit a fure ꝙͣvnū ſuem rapit. ¶ Septimo cōſiderat̉ euentus.i. ſi res habuit effectū: vt ſi aliꝗs eſt demens: nixus eſt aliꝗd contra aliū ⁊ res habuit effectumcōdemnabit̉: ſi nō habuit effectū nō cōdemnabit̉: niſi in aliquibꝰ atrocibus q̄ ad aliquē actumextrinſecū ꝓcedūt: vt ſi quis occidendi cā cū telo ꝑcuſſerit vel ſi ꝗs attetauerit rapere monialeſꝓ matrimonio ⁊ alia huiuſmodi: hec oīa habentur de peni. di. i. circa prīcipiū. ¶ Pena aūt q̄ infligit̉ in foro iudiciali ſiue humano ē ſub triplicgenere. ¶ Primum genus eſt pena ſpiritualis: ⁊hec eſt quadruplex ⁊ excepta vltima ſolum inert̉ in foro eccleſiaſtico. ¶ Et prima eſt increpatio. di. 8. ꝑuenit. que eſt quaſi p̄ambulum ad ſequentē: hec etiā locum habere poteſt in foro ſeculari. ¶ Secunda eſt cenſura eccleſiaſtica .i. excōmunicatio interdictū ⁊ ſuſpenſio: de ver. ſig.c. querenti. ⁊ pena excōmunicationis nunqͣꝫ puniendus eſt vnus ꝓ peccato alterius: vt expꝫeſſedicit Augꝰ. 24. q. 3. ſi habes. nec inferenda eſt talis pena: niſi ꝓ culpa vera vel p̄ſumpta ſiue ꝓbata. pena autē ſuſpenſionis ⁊ interdicti punit ſepequis ſine culpa ſua: nā interdicitur ciuitas ꝓ peccato domini: ⁊ ſuſpendit̉ clericus ab officio propter amiſſionē viſus vel leprā. ¶ Tertia eſt penaͣ depoſitionis vel degradationis. di 5. ſi ep̄ūs.quia nō imponitur niſi ꝓ crimine proprio ⁊ notabili. Et vbi ꝓ contumacia imponit: primo talis debet ſuſpendi: poſtmoduꝫ creſcente contuniacia excōmunicari: deinde deponi. 23. q. 4. fortes. vbi aūt fertur depoſitio ꝓ crimine: ⁊ ſi corrigibilis apparet: poſt hanc penam nō excōmunicatur. ¶ Quarta eſt pena infamie quā punit̉ ꝗsquandoqꝫ ſine culpa ſua: nam ⁊ ſancti viri aliqn̄de facto infamantur: qd̓ deus permittit ad eorūhumiliationem ne extollantur ex laude eis exhibita: aliquando vltra eorum merita: vt dicitGregꝭ. 6. q i. ſunt plurimi. ſed in iudicio humanō hac non punitur niſi pro culpa vel ſua: vt. 6.q. i. infames. vel alterius: vt in crimine leſe maieſtatis. 6. q. i. ſi quis cum militibus.Secundum genus penarum eſt vt pena corporalis: ⁊ hec quidem eſtmultiplex. ¶ Prima quidē incarcerationis velabſtinētie ſiue ieiunij: que ſolet infligi incarceratis pro eorum ſceleribus in vtroqꝫ foro: de hacpoteſt intelligi illud. c. ſi quis cōtriſtatus. di. ꝯo.