.XXIII.
⁊ ſicut ſe habet poteſtas ſuperioris ad poteſtatēinferioris vt pͥncipis ad ꝓconſulem: ſic etiā ſe habet poteſtas pape ad oēm ptātē in eccleſia: qꝛ abipſo papa gradus dignitatis diuerſi ī eccleſia diſponunt̉ ⁊ ordinant̉. Unde eius poteſtas ē quodpam eccleſie fundamentum: vt patet math̓. 16. etomnibus magis tenemur obedire pape qͣꝫipis vel archiepiſcopis vel etiā monachusabbati abſqꝫ vlla diſtinctione. Alio mō poteſtaſſuperior ⁊ inferior poſſunt ita ſe habere: ꝙ amhe ordinent̉ ex vna quadam ſuprema poteſtateme vnā alteri ſubiacet: ẜm ꝙ vult: ⁊ tunc vna n̄eſt ſuperior: niſi in illis in quibus ſupponit̉ vnaalteri a ſuprema poteſtate: ⁊ in illis tā ē obediendum ſuperiori qͣꝫ inferiori. Eodem mō ſe habētnoteſtates epiſcopi ⁊ archiep̄i deſcendētes a poreſtate pape. hec Tho. ad pͥmum membrū facitqd̓ dicit augꝰ. 2. q. 3. ꝗ reſiſtit. vbi inter cetera ſicait. Ipſos humanaꝝ legū gradus aduerte ſi aliad iuſſerit curator: nō faciendū eſt: ſi ꝯtra ꝓconſulem iubeat: nec vtiqꝫ ꝯtemnis ptātem: ſꝫ eligismaiori ſeruire. Nec hinc debet minor iraſci: ſimaior p̄lata eſt auctoritas. rurſū ſi aliꝗd ipſe ꝓcōſul iubeat: ⁊ aliud iubeat imꝑator: ⁊ aliud deꝰquid iudicatis? maior poteſtas deus. Da veniaꝫo imꝑator: tu carcerē ille gehennā minat̉: hic iātibi aſſumēda eſt fides tua tanqͣꝫ ſcutū: ad idemdi §. q̄ contra mores in fi. Quantū ad ſecunduꝫmembrū facit qd̓ habet̉ extra d̓ offi. or. paſtoralis. vbi exprimunt̉ caſus: in quibꝰ archiep̄s habꝫiuriſdictionē in ſubditos ſuffraganeoꝝ: vnde inalijs ipſi ſubditi ſuffraganeoꝝ nō tenerent̉ obedire. Ex p̄dictis etiā patꝫ: ꝙ papa poſſet p̄ceptoſuo aliquē cogere ad ſuſcipiendū epiſcopatum.Unde ⁊ .ſ. Tho. in. 4. ſnīaꝝ diſ. 28. dicit ſic. Quidam dicunt ꝙ papa nō pōt p̄cipere alicui: ꝙ accipiat epiſcopatū: qꝛ cōſenſus dꝫ eſſe liber: Sedhoc poſito ꝑiret eccleſiaſticus ordo: niſi enī quispoſſet cogi ad regimen eccleſie ſuſcipiendū: conſeruari n̄ poſſet: cū qn̄qꝫ illi ꝗ ſūt idonei: niſi poſſent cogi ad regimen eccleſie ſuſcipiendū: cōſeruari nō poſſet: cū qn̄qꝫ illi ꝗ ſūt idonei: hoc onꝰnolint ſuſcipere niſi coacti. hec ille. Et ad hoc facit qd̓ dicit gregꝰ. 8. q. i. in ſcripturis. ⁊ in. c. ꝗ epiſcopatū. ⁊ exemplū augu. di. 40. ante omnia.citur vtiOctauo quer eromanus pontifex ſuccedat. b. petro ī ea ꝑfectione ptātis ⁊ dignitate vicariatus xp̄i: qua ipſe. b.petrus a xp̄o caput ⁊ paſtor vtilis eccleſie fuit īeccleſia ſublimatus. Ad qd̓ rn̄det .ſ. Tho. in. 4.ntra gentiles. c. 76. vbi pꝰ ſermone de inſtitutile: qua. b. petrus a xp̄o caput et paſtor. vl̓is eccleſie eſt cōſtitutus: ita loquit̉. Non pōt aūt diciꝙ ⁊ ſi xp̄s hanc ptātē ⁊ dignitatem petro dederit: ad alios ipſa nō deriuet̉. Manifeſtū ē enī ꝙxp̄s eccleſiā ſic inſtituit: vt eſſet vſqꝫ in finē ſeculi duratura ẜm illud iſaie. Suꝑ ſoliū dauid ⁊ ſuper regnū eius ſedebit: vt cōfirmet illud: ⁊ corro
boret in iudicio ⁊ iuſticia āmodo ⁊ vſqꝫ ī ſempiternū. Manifeſtū ē igit̉ ꝙ ita illos ꝗ tūc erant inminiſterio cōſtituit: vt eoꝝ ptās deriuaret̉ ad poſteros ꝓ vtilitate eccleſie vſqꝫ ad ſeculi finem:p̄ſertim cū ipſe dicat math̓. vlti. Ecce ego vobiſcum ſum vſqꝫ ad conſumationē ſeculi. Per hocaūt excludit quorūdaꝫ error p̄ſumptuoſus: ꝗ ſeſubducere nitunt̉ ab obediētia ⁊ ſubiectione petri ſucceſſore eiꝰ romanū pontificē vniuerſalemeccleſie paſtorē nō recognoſcētes. hec ille. Ceterū hanc q̄ſtione determinat idē. b. Tho. in tractatu contra errores grecoꝝ dicens. c. 69. Oſtendit̉etiā ꝙ petrꝰ ſit xp̄i vicariꝰ ⁊ romanꝰ pontifex ſucceſſor petri in eadem ptāte ei a xp̄o collata. Dicit enim canon chalcedonenſis cōcilij. Si quisep̄s p̄dicat̉ infamis: liberā hꝫ ſnīaꝫ appellādi adbeatiſſimū ep̄m antique romē: quē habemꝰ petrū refugij petrā: ⁊ ipſi ſoli libera ptāte dei locoſit ius diſcernēdi ep̄i infamiam ẜm claues ſibi adn̄o collatas ⁊ infra. Et oīa diffinita ab eo teneant̉ tanqͣꝫ a vicario apl̓ici throni. itē Cyrillꝰ hieroſolymitanus patriarcha dicit ex ꝑſona xp̄i loquēs. Tu cū fine: ⁊ ego ſine fine cū oībus qͦs loco tui ponaꝫ pleno ⁊ ꝑfecto ſacr̄o: ⁊ auctoritatecū eis ero: ſicut ſum ⁊ tecū. Et Cyrillus ep̄s alexandrinus in libº theol. dicit ꝙ apl̓i ī euangelijs⁊ epl̓is affirmauerūt in oī doctrina petrū eſſe loco dn̄i ⁊ eius eccleſiā: dantes ei locū in oī cōcilio⁊ ſynagoga in oī electiōe ⁊ cōfirmatione: ad idēfacit qd̓ habet̉ di. 2. in nouo. ⁊ di. 22. ſacroſācta.vitj.Nono que ur vtruꝫpapa habeat in eccl̓ia plenitudinē ptātis. Ad qd̓rn̄det. b. Tho. in tractatu contra errores grecoru. c. 68. affirmatiue. vbi ſic dicit: habet̉ etiā ex pͦdictorū doctorū auctoritatibus: ꝙ romanꝰ pontifex habeat in eccleſia plenitudineꝫ poteſtatis:dicit enī Cyrillus patriarcha alexandrinus in libro theologoꝝ. Sicut xp̄s accepit a pr̄e ducatū⁊ ſceptrū eccleſie gentiū ex iſrahel egrediēs ſuꝑomnē pͥncipatū ⁊ poteſtateꝫ ⁊ ſuꝑ oē qd̓cūqꝫ eſt:vt ei genua cuncta curuent̉. Sic ⁊ petro ⁊ eiꝰ ſucceſſoribus pleniſſime commiſit: ⁊ infra. nulli alqͣꝫ petro xp̄o qd̓ ſuū eſt plenū .ſ. ipſi ſoli dedit:infra. pedes xp̄i hūanitas: et ipſe homo cui totatrinitas dedit pleniſſinā ptātem: qm̄ vnus tm̄ aſſumpſit: ⁊ in vnitate ꝑſone tranſuexit ad patreꝫſuꝑ omnē pͥncipatū: ⁊ ſuꝑoē qd̓cunqꝫ eſt: vt ei genua cuncta curuent̉: ⁊ adoret eū oēs angeli dei:que totū dimiſit ꝑ ſacramentū ⁊ poteſtate petro⁊ eccleſie eius. Et Chryſoſtomus ad conſultambulgarorum ex ꝑſona xp̄i loquens. Ter te interrogo ſi me diligis: qui me ter trepidus ⁊ timidꝰnegaſti: nūc autē reductus: ne credant te fratresgratiam ⁊ auctoritateꝫ clauiū amiſiſſe: qꝛ amasme: coraꝫ ipſis iam tibi cōfirmo qd̓ meū eſt plenum. hec ille. Habet aūt papa plenitudinē poteſtatis in eccleſia etiā pontificalis quaſi rex in regno. Sed ep̄i aſſumunt̉ in ꝑtē ſolicitudinis qͣſi