Titulus.

aut occultatis factis ſuis ſacr̄o eccleſie corporali cōuerſatiōe ſocient̉: ⁊ hos tyrānos ſupportateccl̓ia: qꝛ tamdiu ſuſtinet peccatū aut errorē alicuiꝰ: donec aūt acc̄ationē īueniat: aut prauā opi.defēdat. 2º. ſūt alij ſciſmatici oꝑatiōe: ſꝫ n̄ ītētiōeqꝛ ꝑ ſe nō ītendūt ſe ab vnitate eccl̓ie diuidere:ꝓpter tn̄ aliqd̓ cōmodū tꝑale cōſequēdū vel ꝑiculū euitandū cōuenticuloꝝ ſegregationes faciunt: ac ꝑ hoc ſciſma incurrūt: ⁊ ſciſmatici cēſeridebēt: qꝛ volūtas coacta vel mixta voluntas eſtẜm aug. ⁊ ph̓m. ſicut effectꝰ ſequēs ex cā ꝑ accn̄seſt effectꝰ: exemplū i his ꝗ mouēt bellū iniuſtuꝫꝯͣ eccleſiā: qn̄ nō ſatiſfacit eoꝝ cupiditati: hos tyrannos ſciſmaticos eccl̓ia reuocat qͣꝫtū honeſtepōt. Imitat̉ enī iudiciū dei ꝗ reſpicit intentionēmagis qͣꝫ oꝑationē. Dicit .n. augꝰ. ad bonifaciuꝫcharitas q̄ colligit ⁊ viuificat oīa mēbra eccleſieſi nos v̓ideat de alteriꝰ ruina gaude̓: ſtatim nosp̄cidit a corꝑe: qd̓ intelligendū eſt qn̄ gaudet attendēs tm̄ ad ruinā ꝓximi ⁊ nō ad bonū cōe inde ſequens. Si igit̉ miniſtri eccleſie nō dolēt deruina ſubditoꝝ: iam ipſi p̄ciſi ſunt a corꝑe eccleſie: qꝛ ſi in corpore eccleſie eſſent: ſine dubio dolerent: ⁊ eos reuocare ꝓcurarent. ¶ Tertio mōdicunt̉ aliꝗ ſciſmatici intentione ⁊ operatione: ⁊hos domat ⁊ corrigit eccleſia: ⁊ eos inſequitur:donec aut penitendo redeāt: aut in nequicia male defluant. Unde dicit̉. 23. q. 5. diuine ⁊ humaneleges ſtatuerunt: vt ab eccleſie vnitate diuiſi eteius pacē nequiſſime perturbātes a ſecularibuspoteſtatibꝰ cōprimant̉. Nec ob. qd̓ grego. dicit.23. q. 8. ſi ī morte longobardoꝝ me miſcere voluiſſet: hodie longobardoꝝ gens nec regeꝫ neducem haberet: ſed qꝛ deum meū timeo: ī morte cuiuſlibet hoīs me miſcere formido. Dicit enaug. de ancho. ꝙ papa et alij p̄lati eccleſie v̓eruꝫeſt ꝙ nō debēt ſe miſcere in mortē hominis perīmediatam executionem vt propria manu pugnent. Unde Ambro. aduerſus milites ⁊ gotoslachryme mee arma mea ſunt: aliter mihi pugnare nō licet. 23. q. 8. conuenior: ſed mediāte poteſtate ſeculari poſſunt ⁊ debent papa ⁊ alij p̄lati eccleſie de tyrānis ⁊ turbantibus pacē eccleſie iuſticiā exercere ⁊ adiutoriū ꝓcurare: vt patet. 23. q. 3. per totū. ⁊. q. 6. c. vides. ⁊ di. 63. adrianꝰDe poteſtate pape erga chriſtianos: ⁊ p̄cipue imperatores: hi deſignātur per oues de quibꝰ ſaluaior ait: oues mee vocem meā audient. Io. x. Et has ſubiecit ſub pedibus eius: p̄cipue ẜm illud: omnia ſubieciſti ſubpedibus eius oues. Unde quando petro papatūdedit: dixit paſce oues meas. Ubi ⁊ pͥmo videndum eſt de poteſtate eius quo ad imperatoreꝫ⁊ imperium: ⁊ pͥmo ꝙ papa poſſit eligere imperatorē. Aug. de ancho. vbi ſupra ꝓbat ſic: imperator eſt miniſter pape: eo ipſo ꝙ ē miniſter deicuius vices gerit. Unde apl̓us Ro. 12. dicit ꝙ nōſine cauſa gladium portat: quia dei miniſter eſt

in iram ei qui male facit. Deputauit enī deus imperatorem tanqͣꝫ miniſtrum ſummi ſacerdotisUnde ⁊ marcellus papa maxentio dixit. diſ. ocboni principis ac religioſi eſt eccleſias contritasatqꝫ conſciſas reſtaurare: nouas edificare: ⁊ deiſacerdotes honorare atqꝫ tueri: ⁊ Io. papa. di. eSi imperator catholicus ē: qd̓ ſalua pace ipſiꝰdicimus filius eſt non p̄ſul eccleſie: qd̓ ad religionem competit. diſcere ei conuenit: nō docere:ſeculi ptātes ſi fideles ſūt eccl̓ie ſue: ſacerdotibꝰvolūt eſſe ſubiectos. Eſt āt pͥncipalis agentis eligere miniſtros ⁊ inſtrum̄ta ad ſuū finē: ſicut arsmilitaris: cuiꝰ finis ē victoria habet eligere equeſtrem ⁊ frenefactiuā: ẜm ꝙ videt expedire fini ītento: vt dicitur in pͥmo ethicorū. Unde puto qpapa cū vniuerſos fideles in pn̄ti eccl̓ia ad pacēhabeat ordinare ⁊ ad ſpūalē finē cōcedendū dirigere ⁊ d̓eſtinare iuſta cā ⁊ ratōnabili exn̄te peſeip̄m poſſit imperatorē eligere: aut ꝓpter eligētiū negligentiā vl̓ diſcordiā aūt ꝓpter electi bonitate ⁊ ꝯdecentiam: aut ꝓpter ppl̓i chriſtianpacis ꝓuidentiā: aut ꝓpter coercendi hereticepaganorū ⁊ ſciſmaticorū audaciam ⁊ potentiaꝫPoſce .n. pape fulcitū dꝫ eē veritate iuſticie ⁊ eotate. Non enī poteſt aduerſus veritateꝫ ſed proveritate. Nec obſtat. 23. q. 4. queſitum. vbi diInno. Meminerant maiores ad eos poteſtahas fuiſſe conceſſas: ⁊ ꝓpter vindictam noxiogladiū fuiſſe ꝑmiſſum ⁊ dei miniſterio eē datuNam vt dicit augu. Ueruꝫ ē imperatorē gladium recipere aⁱ deo: eo ꝙ papa nō recipit: niſipapa ē vicarius dei. Non enī papa poteſt eligimperatorem vt ſingularis perſona: ſꝫ vt ſucceſor petri ⁊ vicarius xp̄i. Sicut autē papa pōtgere īperatorem: ita potuit electores īperat.inſtituere: ⁊ inſtitutos mutare. ex cā rationabiSicut etiā imꝑatorem electum pōt nō cōfirmare ⁊ ꝯfirmatum deponere. Ubi ſciendū ꝙv. tꝑe ottōnis imꝑatoris cōuocatis ⁊ reqꝛpͥncipibus alamanie ſeptem electores īſtitficiales ip̄ius curie imperial̓ quatuor laiceregem bohemie duceꝫ ſaxonīe comitē palati⁊ marchionem brandiburgēſem ⁊ tres clericovt archiep̄m magūtinū colonienſeꝫ ⁊ treuerenſeCauſa aūt quare de alamania ſolū p̄dicti electores ſunt aſſumpti cōiter triplex aſſignatur. Unafuit: quia de alamania fuerūt illi pͥncipes: quberauerunt eccleſiam de ſeruitute longobarum ⁊ imꝑiorum romanorū. Secunda fuit deuotio illius populi ad ſc̄os apl̓os petrū ⁊ pauluꝫqd̓ apparet in eorum cōtinua peregrinatiōe adviſitandū eccl̓ias ip̄oruꝫ apl̓orū. Tertia fuit voluntas pape ip̄ius greg. v. qui d̓ theutonia fuit natus ⁊ ottōnis conſanguineuſ. Sicut autē romaante xp̄i aduentum qꝛ fuerunt patrie zelotes: repu. amatores ⁊ legis ⁊ iuſticie obſeruatores: īimperiū in toto orbe obtinere meruerunt: vt hͦbetur ex primo machabeorum: ⁊ per auguſtinū: v. de ciuitate dei. c. 12. ita poſtmodum cl